در شرایطی که کاخ سفید از جنگ اسرائیل با حزبالله در لبنان فاصله گرفته و نسبت به آن بدبین شده است، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا بسیاری را در منطقه شگفتزده کرده و گزینهای جایگزین را مطرح کرده است: اینکه سوریه با این گروه شبهنظامی مورد حمایت ایران وارد جنگ شود.
به باور ترامپ شورشیان اسلامگرا و باتجربهای که حدود یکونیم سال پیش رئیسجمهور مستبد سوریه، بشار اسد را سرنگون کردند و دولتی جدید تشکیل دادند، بهتر از ارتش اسرائیل میتوانند حزبالله را ریشهکن کنند.
آگهی
آگهی
با این حال، احمد شرع، رئیسجمهور سوریه گفته است که علاقهای به چنین اقدامی ندارد و تأکید کرده که سخنان ترامپ بهدرستی برداشت نشده است. اما ترامپ همچنان بر این ایده پافشاری میکند.
هرچند هنوز مشخص نیست کاخ سفید تا چه حد این پیشنهاد را جدی دنبال میکند، اما احتمال دخالت نظامی سوریه باعث نگرانی در لبنان شده است؛ و همچنین در اسرائیل، کشوری که به دولت اسلامگرای الشرع با دیده تردید نگاه میکند و از زمان به قدرت رسیدن او، کنترل بخشی از جنوب سوریه را در دست گرفته است.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
سوریه همچنین به صحنه افزایش تنش میان اسرائیل و ترکیه، از حامیان اصلی دولت الشرع تبدیل شده است، زیرا هر یک تلاش میکنند نفوذ طرف مقابل را در کشور همسایه محدود کنند.
به گفته یک مقام رسمی که به شرط ناشناس ماندن با خبرگزاری آسوشیتدپرس صحبت کرده، مقامات ارشد امنیتی اسرائیل روز چهارشنبه نشستی در این زمینه برگزار کردهاند.
ترامپ میگوید سوریه «کار بهتری» علیه حزبالله انجام میدهد
دونالد ترامپ در حاشیه نشست اخیر گروه هفت گفت که جنگ اسرائیل با حزبالله بیش از حد طول کشیده و «افراد زیادی کشته میشوند.»
از زمان پیوستن حزبالله به جنگ ایران با حمله ۲ مارس به اسرائیل، تاکنون بیش از ۴ هزار نفر، از جمله صدها زن و کودک در لبنان در اثر حملات اسرائیل کشته شدهاند. اسرائیل میگوید اهداف حملاتش حزبالله است و تلاش میکند که به غیرنظامیان آسیبی نرسد.
ترامپ گفته است: «لازم نیست هر بار که دنبال یک نفر هستید یک ساختمان آپارتمانی را خراب کنید، چون در آن ساختمانها افراد زیادی هستند که همهشان حزبالله نیستند.»
او افزود: «به اسرائیل پیشنهاد دادم بگذارد سوریه کار حزبالله را تمام کند. راستش فکر میکنم آنها این کار را بهتر انجام میدهند.»
چند روز بعد، در روز نخست مذاکرات آمریکا و ایران در سوئیس، تری اینگست، خبرنگار فاکس نیوز گزارش داد ترامپ در یک مصاحبه ابراز تاسف کرده که اسرائیل نمیتواند حزبالله را «از بین ببرد» و گفته است که «نزدیک است آن را به سوریه بسپارد» چون معتقد است الشرع دقت بیشتری دارد.
کاخ سفید از اظهار نظر در این زمینه خودداری کرده و به اظهارات قبلی ترامپ اشاره کرده است.
سوریه هرگونه طرح برای دخالت در لبنان را رد میکند
مقامهای سوری برای کنترل پیامدهای سیاسی این سخنان وارد عمل شدند.
احمد الشرع روز ۱۳ ژوئن (۲۳ خرداد) در سخنرانیای در دمشق گفت: «شایعاتی پخش شده که سوریه قصد مداخله در لبنان را دارد. این درست نیست. ما خواهان پایان دائمی جنگ، تقویت نهادها، و ایجاد روابط اقتصادی و آرامسازی وضعیت در لبنان هستیم.»
او روز ۲۱ ژوئن (۲ تیر) در گفتوگویی با شبکه اماراتی «المشهد» گفت سخنان ترامپ بد برداشت شده است.
الشرع گفت: «ترامپ درباره نقش سوریه در یافتن راهحلی امن و مسالمتآمیز صحبت کرد، اما این جمله طوری تعبیر شد که گویی سوریه قرار است فردا صبح به لبنان حمله کند.»
او افزود که سوریه «طرح خود را برای حل مسئله به آمریکا ارائه داده است؛ یعنی توقف جنگ و رسیدگی به پیامدهای منفی آن برای لبنان و سوریه، و یافتن راهحلهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی مختلف.»
رهبران سوریه میگویند قصد تسویهحساب با حزبالله را ندارند
حزبالله همراه با ایران در جنگ داخلی ۱۴ ساله سوریه در کنار بشار اسد فعالیت داشت، در حالی که الشرع رهبر یکی از گروههای شورشی مخالف اسد بود.
اما رهبران جدید دمشق پس از به قدرت رسیدن در دسامبر ۲۰۲۴ گفتند که تمرکز آنها بر بازسازی کشور است، قصد تسویهحساب ندارند و نمیخواهند وارد هیچ درگیری منطقهای شوند.
پس از آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران که به درگیری گستردهتری در منطقه منجر شد، سوریه عمدا از مداخله خودداری کرد.
در هفتههای نخست جنگ، ارتش سوریه نیروهایی را به مرز لبنان اعزام کرد؛ اقدامی که به گفته مقامها برای جلوگیری از قاچاق سلاح یا سرایت جنگ بود. در مارس، سوریه حزبالله را متهم کرد که به سمت مواضع ارتش سوریه توپ شلیک کرده است؛ اتهامی که حزبالله آن را رد کرد. این تنش در همان مرحله متوقف شد.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه در ماه مارس به آسوشیتدپرس گفت که ترکیه برای کاهش تنشها میانجیگری کرده است.
الشرع به «المشهد» گفت تصمیم حزبالله برای ورود به جنگ سوریه اشتباه بوده، اما حاضر است با این گروه «گفتوگو» کرده و حتی میان جناحهای مختلف لبنانی برای بحث درباره آینده سلاح حزبالله میانجیگری کند.
طرح ترامپ ترسهای فرقهای و خاطرات اشغال را زنده میکند
در ماه مارس، تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه گزارشها درباره اینکه واشنگتن چنین پیشنهادی را مطرح کرده رد کرد.
اما از آن زمان، ترامپ این ایده را علنا مطرح کرده است.
رندا سلیم، مدیر برنامه خاورمیانه در مرکز استیمسون واشنگتن، گفته است که پیشنهاد ترامپ «در بهترین حالت ناشی از ناآگاهی عمیق نسبت به واقعیتهای میدانی است.»
او افزود: «سوریه باید بر مجموعهای از چالشهای پیچیده تمرکز کند، از جمله بازسازی کشوری ویران و بازگرداندن میلیونها پناهجو. نیروهای سوری هنوز یک نهاد نظامی منسجم نیستند و شامل هزاران جنگجوی جهادی خارجی با وفاداری و انضباط نامشخصاند.»
در ماههای پس از سقوط اسد، چندین موج خشونت میان گروههای وفادار و مخالف الشرع رخ داد که به حملات انتقامجویانه فرقهای منجر شد؛ در جریان آن، جنگجویان سنی اسلامگرا وابسته به دولت جدید به غیرنظامیان علوی و دروزی حمله کردند. این حوادث نگرانیهایی درباره سرایت خشونت به لبنان و میان جوامع شیعه، مسیحی و دروزی ایجاد کرد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
بسیاری از لبنانیها نیز خاطرات تلخی از دههها اشغال سوریه دارند؛ اشغالی که در جریان جنگ داخلی لبنان، ابتدا با درخواست برخی مقامات لبنانی و حمایت کشورهای عربی آغاز شد و در سال ۲۰۰۵ پایان یافت.
مقام ناشناس به آسوشیتدپرس گفته است که اسرائیل نیز نگران نشانههایی است که ممکن است سوریه نقش پیشین خود در سیاست لبنان را دوباره به دست بگیرد. با این حال، او میگوید اسرائیل در حالی که تحولات سوریه و لبنان را از نزدیک دنبال میکند، دغدغه اصلیاش همچنان حزبالله است.