به گزارش نامه ای که یورونیوز دیده، کمیسیونر انرژی اتحادیه اروپا به پایتخت ها هشدار داده با وجود نبود کمبود فوری گاز، جهش قیمت های ناشی از رشد تقاضای جهانی می تواند با نزدیک شدن زمستان به کمبود منجر شود.
براساس نامهای که یورونیوز آن را مشاهده کرده، دان یورگنسن کمیسر انرژی اتحادیه اروپا از دولتهای عضو خواسته است به محدود کردن تقاضای انرژی ادامه دهند تا مصرف گاز و برق را در شرایطی که سطح ذخایر «به شکل استثنایی پایین» است کاهش دهند.
در این نامه آمده است: «از شما دعوت میکنم بررسی کنید اتخاذ یا ادامه اقداماتی را که میتواند تزریق گاز به مخازن را حفظ کند یا تقاضای گاز و برق را تا هر زمان لازم کاهش دهد، مدنظر قرار دهید.» در این نامه تاکید شده است که وضعیت از زمان اولین هشدار یورگنسن در ماه مارس «بهبود نیافته است».
این هشدار در حالی مطرح میشود که مخازن گاز اتحادیه اروپا حدود ۷۰ درصد پر است، یعنی تقریباً ۱۲ واحد درصد کمتر از همین زمان در سال گذشته، براساس تازهترین دادههای انجمن صنفی «گس اینفراستراکچر اروپا». تداوم اخلال در خاورمیانه و رقابت شدید آسیا برای محمولههای گاز طبیعی مایع (الانجی) قیمتها را بالا برده و خطر بروز بحران عرضه را افزایش میدهد.
شاخص هلندی تیتیاف، معیار اروپایی قیمت گاز طبیعی، اکنون در سطح حدود ۷۲ یورو به ازای هر مگاوات ساعت معامله میشود، یعنی ۴۰ یورو بر مگاوات ساعت بالاتر از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه ایران را بمباران کردند. تحلیلگران هشدار میدهند که اگر حجم صادرات الانجی از خلیج فارس افزایش نیابد یا عملیات تعمیر و نگهداری در نروژ محدودیتهای صادراتی را طولانی کند، در اوج زمستان امکان جهش قیمتها به بالای ۱۰۰ یورو بر مگاوات ساعت وجود دارد.
رهبر ارشد انرژی اتحادیه اروپا میگوید کاهش مصرف برق در ساعات اوج میتواند به معنای سوزاندن گاز کمتر در نیروگاهها باشد و فشار بر عرضه گاز و قیمت برق را همزمان کاهش دهد. خانوارها و کسبوکارها همین حالا نیز نسبت به قبضهای انرژی حساس شدهاند و دولتها تحت فشار هستند تا مصرفکنندگان را در برابر یک شوک تازه قیمتی محافظت کنند.
کمیسیون بهطور مشخص به اقداماتی اشاره میکند که در بحران انرژی ۲۰۲۲ به کار گرفته شد، از جمله کاهش مصرف برق در ساعات اوج، تشویق مصرفکنندگان به جابهجایی تقاضا از طریق کنتورهای هوشمند و تعرفههای خردهفروشی، محدود کردن دما در ساختمانهای عمومی، محدودیت در استفاده از گرمایش فضای باز و خاموش کردن روشنایی غیرضروری عمومی در شب.
با این حال یورگنسن از تحمیل اقدامات اجباری خودداری کرده است.
در این نامه آمده است: «اقدامات داوطلبانه و برنامهریزیشده برای کاهش تقاضا در بحران انرژی ۲۰۲۲ مفید بود و میتوانیم از درسهای آن تجربه در وضعیت کنونی استفاده کنیم.»
با این حال رهبر ارشد انرژی اتحادیه اروپا همزمان وزرا را به برنامههای اضطراری ملیشان ارجاع میدهد؛ برنامههایی که ابزارهای جدیتری در خود دارند و در صورت وخیمتر شدن شرایط میتوان آنها را فعال کرد، از جمله قراردادهای گاز قابل قطع و تغییر سوخت نیروگاهها از گاز به دیگر منابع انرژی.
با این حال خبری از هجوم برای پر کردن مخازن نیست
یورگنسن همچنین پایتختهای عضو را تشویق کرده است که از انعطافپذیری مقررات ذخیرهسازی گاز در اتحادیه اروپا استفاده کنند تا از خریدهای هیجانی جلوگیری شود و به جای تلاش تهاجمی برای رسیدن به هدف ۹۰ درصدی، سقف ۸۰ درصدی را مدنظر قرار دهند.
به طور معمول پر کردن مخازن موضوع امنیت عرضه است، چون هرچه گاز بیشتری زیر زمین ذخیره شود حاشیه امن بزرگتری برای پاسخ به جهش تقاضا در زمستان ایجاد میشود. اما خرید حجمهای بزرگ گاز در شرایطی که بازارهای جهانی همین حالا نیز با محدودیت روبهرو هستند خود میتواند قیمتها را بالاتر ببرد.
کمیسیون استدلال میکند که در شرایط کنونی رسیدن به سطح ۸۰ درصدی میتواند برای امنیت زمستان کافی باشد و در عین حال به کشورها امکان میدهد خریدهای خود را در دورهای طولانیتر پخش کنند و از هجوم دیرهنگام برای تامین گاز جلوگیری کنند.
کمیسر دانمارکی تاکید کرده است که اتحادیه اروپا امسال در حالی وارد زمستان میشود که نظام انرژی آن نسبت به دوران پیش از حمله روسیه به اوکراین مقاومتر شده، اما هنوز در وضعیت آسودهای قرار ندارد.
در این نامه آمده است: «گرچه ذخایر گاز اتحادیه اروپا به شکل استثنایی پایین است و وضعیت همچنان چالشبرانگیز مانده، در حال حاضر هیچ خطر فوری برای امنیت عرضه وجود ندارد.»
از بحران قیمت تا بحران عرضه
با وجود این اطمیناندهیها، بروکسل دیگر فقط از حمایت از مصرفکنندگان در برابر قیمتهای بالا سخن نمیگوید. اکنون از دولتهای عضو میخواهد تقاضا را مدیریت کنند، زیرا خود مصرف به بخشی از مشکل عرضه تبدیل شده است.
در این نامه آمده است: «همان طور که در کارگروه اتحادیه انرژی بحث کردیم، با بحران قیمتیای روبهرو هستیم که به بحرانی در عرضه گره خورده است.»
با این حال بروکسل همچنان با دقت میان وخامت وضعیت قیمتی و کمبود فوری فیزیکی تمایز میگذارد و تاکید میکند که در حال حاضر هیچ خطر فوری برای امنیت عرضه وجود ندارد.
اتحادیه اروپا ممکن است گاز کافی برای گذر از زمستان در اختیار داشته باشد، اما تامین این گاز میتواند به قیمتی بسیار بالاتر تمام شود، به ویژه اگر بازارهای جهانی الانجی همچنان دچار تنگنا بمانند و کشورهای اروپایی ناچار شوند با دیگر خریداران رقابت کنند.