کمیسر انرژی اتحادیه اروپا یورگنسن هشدار داد که اتحادیه با بحران فوری امنیت گاز روبهرو نیست اما فشار بر قیمت و عرضه با نزدیک شدن زمستان شدیدتر میشود بر اساس نامهای که بهدست یورونیوز رسیده است.
کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، دن یورگنسن، در نامهای که یورونیوز آن را دیده است از دولتهای عضو اتحادیه خواسته است به مهار تقاضای انرژی ادامه دهند تا در شرایطی که سطح ذخایر «به شکل استثنایی پایین» است مصرف گاز و برق کاهش یابد.
آگهی
آگهی
در این نامه آمده است: «از شما دعوت میکنم اتخاذ یا ادامه اقداماتی را مد نظر قرار دهید که بتواند تداوم تزریق گاز به مخازن را تضمین کند یا تا هر زمان که لازم باشد تقاضای گاز و برق را کاهش دهد» و در ادامه با اشاره به این که وضعیت از زمان اولین هشدار یورگنسن در ماه مارس تاکنون «بهبود نیافته است».
این هشدار در حالی مطرح میشود که مخازن گاز اتحادیه اروپا حدود ۷۰ درصد پر است؛ یعنی حدود ۱۲ واحد درصد کمتر از همین زمان در سال گذشته، بر اساس تازهترین آمار انجمن تجاری «زیرساخت گاز اروپا». تداوم اختلالها در خاورمیانه و رقابت شدید آسیا برای محمولههای گاز طبیعی مایع (الانجی) قیمتها را بالا برده و خطر بروز بحران عرضه را افزایش داده است.
هاب مرجع هلندی «تیتیاف» که شاخص قیمت گاز در اروپا به شمار میرود، اکنون هر مگاواتساعت را حدود ۷۲ یورو قیمتگذاری میکند؛ یعنی ۴۰ یورو در هر مگاواتساعت بیشتر از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه ایران را بمباران کردند. تحلیلگران هشدار میدهند اگر حجم صادرات الانجی از خلیج فارس افزایش پیدا نکند یا عملیات تعمیر و نگهداری در نروژ محدودیتهای صادراتی را برای مدت بیشتری ادامه دهد، در اوج زمستان احتمال جهش قیمتها به بیش از ۱۰۰ یورو در هر مگاواتساعت وجود دارد.
عالیترین مقام انرژی اتحادیه اروپا گفته است کاهش مصرف برق در ساعات اوج میتواند به معنی سوزاندن گاز کمتر در نیروگاهها باشد و فشار بر عرضه گاز و همچنین قیمت برق را کاهش دهد. خانوارها و کسبوکارها همین حالا هم نسبت به قبضهای انرژی حساس شدهاند و دولتها نیز تحت فشار قرار دارند تا مصرفکنندگان را از یک شوک قیمتی دیگر در امان نگه دارند.
کمیسیون اروپا مشخصا به مجموعه اقداماتی اشاره میکند که در جریان بحران انرژی ۲۰۲۲ به کار گرفته شد؛ از جمله کاهش مصرف برق در ساعات اوج، تشویق مشترکان به جابهجایی مصرف از طریق کنتورهای هوشمند و تعرفههای خردهفروشی، محدود کردن دما در ساختمانهای عمومی، جلوگیری از استفاده از تجهیزات گرمایشی در فضای باز و خاموش کردن روشناییهای غیرضروری عمومی در شب.
با این حال یورگنسن پا را از این فراتر نگذاشته و خواستار تدابیر اجباری نشده است.
در این نامه تاکید شده است: «اقدامات داوطلبانه و برنامهریزیشده برای کاهش تقاضا در جریان بحران انرژی سال ۲۰۲۲ مفید بود و اکنون میتوانیم در وضعیت کنونی از درسهای آن تجربه بهره بگیریم».
با وجود این، عالیترین مقام انرژی اتحادیه اروپا همچنین وزیران را به رجوع به طرحهای اضطراری ملی خود ترغیب میکند؛ طرحهایی که ابزارهای جدیتری در آنها پیشبینی شده و در صورت بدتر شدن شرایط میتواند فعال شود، از جمله قراردادهای گاز قطعپذیر و تغییر سوخت نیروگاهها از گاز به سوختهای دیگر.
با این حال شتابی برای پر کردن مخازن دیده نمیشود
یورگنسن همچنین پایتختهای اروپایی را تشویق کرده است که از انعطافپذیری موجود در مقررات ذخیرهسازی گاز اتحادیه اروپا استفاده کنند تا از خریدهای هراسانه جلوگیری شود و به جای فشار برای رسیدن به هدف ۹۰ درصدی، سطح پرشدگی ۸۰ درصدی را مد نظر قرار دهند.
در حالت عادی، پر کردن مخازن بیشتر به منظور افزایش امنیت انجام میشود، زیرا هر چه گاز بیشتری زیر زمین باشد حاشیه امن بیشتری در زمان اوج گرفتن تقاضای زمستانی ایجاد میکند. اما خرید حجمهای بالای گاز در زمانی که بازارهای جهانی همین حالا هم با کمبود روبهرو هستند، خود میتواند به بالا رفتن بیشتر قیمتها منجر شود.
کمیسیون استدلال میکند که در شرایط فعلی، رساندن سطح ذخایر به ۸۰ درصد میتواند برای تامین امنیت زمستان کافی باشد و در عین حال به کشورها اجازه میدهد خریدهای خود را در بازه زمانی طولانیتری پخش کنند و از هجوم دیرهنگام برای خرید گاز جلوگیری کنند.
این کمیسر دانمارکی گفته است اتحادیه اروپا امسال با نظام انرژی مقاومتری نسبت به پیش از حمله روسیه به اوکراین وارد زمستان میشود، هرچند این به معنای شرایط راحت و بدون نگرانی نیست.
در این نامه آمده است: «با وجود این که ذخایر گاز اتحادیه اروپا به طور استثنایی پایین است و وضعیت همچنان چالشبرانگیز باقی مانده، در حال حاضر هیچ خطر فوری برای امنیت عرضه وجود ندارد».
از قیمت تا عرضه
با وجود این اطمیناندهیها، بروکسل دیگر فقط درباره حفاظت از مصرفکنندگان در برابر قیمتهای بالا صحبت نمیکند. کمیسیون از دولتهای عضو میخواهد تقاضا را مدیریت کنند، زیرا خودِ مصرف به بخشی از مشکل عرضه تبدیل شده است.
در این نامه تصریح شده است: «همان طور که در کارگروه اتحادیه انرژی بحث کردیم، با بحران قیمتی روبهرو هستیم که به بحران عرضه گره خورده است».
بروکسل فعلا با دقت میان بدتر شدن وضعیت قیمتی و کمبود فیزیکی فوری تمایز قائل میشود و میگوید در حال حاضر هیچ خطر آنیای متوجه امنیت عرضه نیست.
ممکن است اتحادیه اروپا گاز کافی برای عبور از زمستان در اختیار داشته باشد، اما تامین این گاز میتواند بسیار پرهزینهتر از گذشته تمام شود؛ بهویژه اگر بازار جهانی الانجی همچنان تنگ و فشرده بماند و کشورهای اروپایی مجبور شوند با دیگر خریداران برای جذب محمولهها رقابت کنند.