بیش از ۳۰ کشور، از جمله فرانسه، بریتانیا و کانادا، روز چهارشنبه استفاده جمهوری اسلامی ایران از مجازات اعدام را محکوم کردند و در بیانیهای مشترک گفتند که ایران از اعدام معترضان برای «خاموش کردن مخالفان» استفاده میکند.
این کشورها به همراه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، «به شدیدترین شکل ممکن اعدامهای جاری معترضان و استفاده از مجازات اعدام» در ایران را محکوم کردند.
در این بیانیه آمده است: «استفاده از مجازات اعدام برای خاموش کردن مخالفان، ایجاد ارعاب در جوامع و مجازات افرادی که از حقوق انسانی خود استفاده میکنند، هرگز قابل توجیه نیست.»
امضاکنندگان همچنین تاکید کردند: «مردم ایران باید بتوانند بدون ترس از سرکوب، از حقوق خود برای آزادی بیان و تجمع مسالمتآمیز استفاده کنند.»
وزارت خارجه فرانسه به خبرگزاری فرانسه گفت پس از آنکه ۲۶ کشور و کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، این بیانیه را امضا کردند، کشورهای دیگری نیز به آن پیوستند و شمار امضاکنندگان به ۳۲ کشور رسید.
استرالیا، نیوزیلند، ایرلند، ایتالیا، آلمان و شماری دیگر از کشورهای اروپایی نیز در این بیانیه از ایران خواستند «فورا اجرای مجازات اعدام را متوقف و تمامی افرادی را که بهطور خودسرانه بازداشت شدهاند آزاد کند.»
این بیانیه در حالی منتشر شده است که نگرانی سازمان ملل متحد و گروههای حقوق بشری درباره افزایش شمار اعدامها در ایران طی ماههای اخیر تشدید شده است؛ روندی که پس از اعتراضات سراسری ضدحکومتی در اوایل سال و آغاز جنگ خاورمیانه در ماه فوریه شدت گرفته است.
افزایش اعدامها در ایران
ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، اوایل ماه اوت هشدار داده بود که مجازات اعدام در ایران برای «ایجاد ترس» در جامعه به کار گرفته میشود.
بر اساس اعلام سازمان ملل، از ۱۹ مارس تاکنون دستکم ۵۶ نفر در ایران به اتهامهای مرتبط با امنیت ملی اعدام شدهاند که ۲۷ نفر از آنها در پروندههای مرتبط با اعتراضات بودهاند.
تورک همچنین گفت بیش از ۱۰۰ نفر دیگر با اتهامهای مشابه در معرض خطر اعدام قرار دارند.
سازمان ملل و گروههای حقوق بشری نسبت به نبود دادرسی عادلانه و استفاده از اعترافات اجباری در این پروندهها هشدار دادهاند.
در اواخر دسامبر سال گذشته، اعتراضاتی که ابتدا در واکنش به افزایش هزینههای زندگی شکل گرفته بود، به تظاهرات گسترده ضدحکومتی تبدیل شد.
مقامهای ایرانی شمار کشتهشدگان را بیش از ۳ هزار نفر اعلام کردند، اما مسئولیت خشونتها را به «اقدامات تروریستی» منتسب به آمریکا و اسرائیل نسبت دادند. گروههای حقوق بشری مستقر در خارج از ایران شمار قربانیان را بسیار بالاتر و در سطح چند ده هزار نفر اعلام کردند و گفتند نیروهای امنیتی به سوی معترضان تیراندازی کردهاند.
وزیر خارجه فرانسه: اعدامها ادامه خونریزی است
ژاننوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس و همراه با انتشار این بیانیه گفت: «هفت ماه پس از جنایتهای گسترده علیه مردم ایران که برای مطالبه عدالت و کرامت به پا خاستند، حکومت همچنان با افزایش شمار اعدامها به خونریزی ادامه میدهد.»
بازداشتها و اعدامها در ایران پس از آغاز جنگی که در ۲۸ فوریه و با حملات هوایی آمریکا و اسرائیل کلید خورد، افزایش یافته و مقامها و گروههای حقوق بشری آنها را با جنگ و اعتراضات مرتبط دانستهاند.
بر اساس گزارش عفو بینالملل، ایران در سال گذشته بیش از ۲۱۵۰ نفر را اعدام کرد و بار دیگر، با فاصلهای قابلتوجه پس از چین، در صدر کشورهای جهان از نظر شمار اعدامها قرار گرفت.