حزب کارگران برزیل روز یکشنبه در نشست ملی خود، نامزدی رسمی لوئیس ایناسیو لولا داسیلوا برای انتخابات ریاستجمهوری ماه اکتبر را تأیید کرد؛ انتخاباتی که بار دیگر صحنه رقابتی بهشدت دوقطبی میان جریان چپ و راست خواهد بود. رقیب اصلی او فلاویو بولسونارو، فرزند ژائیر بولسونارو رئیسجمهوری پیشین است.
لولا داسیلوا در ۸۰ سالگی بار دیگر برای ریاستجمهوری برزیل نامزد شده و خود را مدافع «حاکمیت» این کشور معرفی میکند؛ آن هم در شرایطی که فشارهای خارجی دولت دونالد ترامپ از طریق اعمال تعرفههای گمرکی، سایهای بر فضای انتخابات انداخته است.
آگهی
آگهی
لولا یکی از اثرگذارترین رهبران چپگرایی است که همچنان در آمریکای لاتین در قدرت قرار دارد؛ منطقهای که در آن جریانهای راست و راست افراطی در چرخههای متوالی انتخاباتی بهتدریج در حال گسترش نفوذ خود هستند.
رقابتی که یادآور انتخابات ۲۰۲۲ است
نامزدی دوباره لولا، فضای سیاسی برزیل را بار دیگر به انتخابات سال ۲۰۲۲ شبیه کرده است؛ انتخاباتی که در آن او در رقابتی بسیار نزدیک، ژائیر بولسونارو، رئیسجمهوری وقت و رهبر جریان راست افراطی را شکست داد.
اما این بار ژائیر بولسونارو در انتخابات حضور ندارد. او پس از محکومیت به دلیل نقش در تلاش برای کودتا و جلوگیری از آغاز به کار دولت لولا در سال ۲۰۲۳، از حضور در رقابتهای انتخاباتی بازمانده و اکنون پسرش، فلاویو بولسونارو، پرچمدار اردوگاه محافظهکاران شده است.
هرچند محور اصلی کارزار انتخاباتی همچنان شخص لولا است، اما حزب کارگران در قالب ائتلافی متشکل از شش حزب دیگر وارد انتخابات میشود. این ائتلاف شامل احزاب «PSB، PCdoB، PV، PDT، PSOL و Rede» است و همان ترکیب پیروز انتخابات ۲۰۲۲ را تکرار میکند. بر این اساس، ژرالدو آلکمین از حزب سوسیالیست برزیل (PSB) نیز بار دیگر بهعنوان نامزد معاونت ریاستجمهوری در کنار لولا حضور خواهد داشت.
در مقابل، حزب لیبرال (PL) به رهبری فلاویو بولسونارو تاکنون هیچ ائتلاف داخلی تازهای معرفی نکرده و تنها از حمایت خارجی خاویر میلی، رئیسجمهوری آرژانتین و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برخوردار است.
لولا یکی از اثرگذارترین رهبران چپگراست که همچنان در آمریکای لاتین در قدرت است؛ منطقهای که در آن راستگرایان و راست افراطی در چرخههای پیاپی انتخابات پیوسته پیشروی میکنند.
بانوی اول پیشین نامزد مجلس سنا شد
در همین حال، با وجود اختلافات اخیر میان میشل بولسونارو و پسرخواندهاش فلاویو بولسونارو، این حزب روز یکشنبه بانوی اول پیشین برزیل را بهعنوان نامزد مجلس سنا معرفی کرد.
در حالی که ژائیر بولسونارو، رئیسجمهوری پیشین، در حبس خانگی به سر میبرد، این دو بر سر نفوذ در جریان گسترده محافظهکاران برزیل با یکدیگر درگیر شدهاند.
«سایه» ترامپ و حمایت از بولسونارو
خانواده بولسونارو که حول شخصیت ژائیر بولسونارو، رئیسجمهوری پیشین برزیل، شکل گرفتهاند، از حمایت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، برخوردار شدهاند؛ ترامپی که سیاست نفوذ خارجی خود، موسوم به «دکترین دونرو» را دنبال میکند. این موضوع باعث شده است لولا از نفوذ خارجی انتقاد کرده و بگوید: «در برزیل، ما نمیپذیریم کسی در جایی که دعوت نشده، دخالت کند.»
ایالات متحده در ماه ژوئیه با ادعای وجود رویههای تجاری ناعادلانه، تعرفههایی بر محصولات برزیلی اعمال کرد؛ ادعایی که برازیلیا آن را رد میکند. در سال ۲۰۲۵ نیز، با تشویق یکی دیگر از پسران ژائیر بولسونارو، کاخ سفید در واکنش به حکمی که رئیسجمهوری پیشین را به ۲۷ سال زندان محکوم کرد، تعرفههای گمرکی را افزایش داد. این تعرفهها در نهایت پس از تلاشهای دیپلماتیک برازیلیا از سوی آمریکا لغو شدند.
رقابتی بسیار نزدیک
با وجود مزیت نسبی لولا، نظرسنجیها از رقابتی بسیار فشرده حکایت دارند.
بر اساس تازهترین نظرسنجی مؤسسه داتافولیا، لولا داسیلوا از حمایت ۴۸ درصد رأیدهندگان برخوردار است، در حالی که فلاویو بولسونارو ۴۳ درصد آرای احتمالی را به خود اختصاص داده است.
در انتخابات سال ۲۰۲۲ نیز لولا تنها با اختلافی بسیار اندک موفق شد ژائیر بولسونارو را شکست دهد و پس از دو دوره ریاستجمهوری بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۰، بار دیگر به قدرت بازگردد. بازگشت او پس از آن صورت گرفت که مدتی را به اتهام فساد در زندان گذراند؛ اتهاماتی که بعدها از سوی دستگاه قضایی لغو شدند.
اقتصاد مطلوب، اما نارضایتی از هزینههای زندگی
اگرچه دولت لولا توانسته رشد اقتصادی قابل توجهی را رقم بزند و نرخ اشتغال را به بالاترین سطح تاریخی برساند، اما بسیاری از خانوادههای برزیلی همچنان از افزایش هزینههای زندگی شکایت دارند و کسری بودجه دولت نیز رو به افزایش است.
علاوه بر این، مهمترین دغدغه رأیدهندگان، یعنی امنیت، همچنان یکی از نقاط ضعف دولت محسوب میشود. دهها میلیون نفر از شهروندان برزیل در محلههای فقیرنشینی زندگی میکنند که کنترل آنها در اختیار گروههای تبهکار سازمانیافته قرار دارد.
سایه اتهامات فساد بر هر دو نامزد
در آستانه انتخابات، هر دو اردوگاه با پروندههای قضایی و اتهامات فساد روبهرو هستند.
فلاویو بولسونارو تحت تحقیقات قضایی قرار دارد؛ زیرا گفته میشود از یک بانکدار که خود متهم به ارتکاب تخلفات مالی گسترده است، برای تأمین هزینه ساخت فیلمی درباره پدرش درخواست پول کرده است.
از سوی دیگر، در همین هفته تحقیقاتی درباره یکی از پسران لولا، معروف به «لولینیا»، آغاز شده است. او به فساد و سوءاستفاده از نفوذ سیاسی متهم شده است.
آغاز رسمی کارزار انتخاباتی حزب کارگران
حزب کارگران برزیل که در سال ۱۹۸۰ به ابتکار لوئیس ایناسیو لولا داسیلوا تأسیس شد، روز یکشنبه در شهر سائوپائولو نشست ملی خود را برگزار کرد؛ نشستی که مهمترین بخش آن اعلام رسمی نامزدی لولا برای انتخابات ریاستجمهوری و آغاز کارزار او برای کسب یک دوره دیگر ریاستجمهوری بود.
ادامه پیشروی جریان راست در آمریکای لاتین
برزیل در حالی وارد انتخابات میشود که طی ماههای اخیر موج قدرتگیری جریانهای راست در آمریکای لاتین ادامه یافته است.
جدیدترین نمونه این روند در پرو رخ داد؛ جایی که هفته گذشته کیکو فوجیموری در انتخابات ریاستجمهوری به پیروزی رسید و جریان «فوجیموریسم» را ۲۶ سال پس از پایان ریاستجمهوری پدرش، آلبرتو فوجیموری، دوباره به قدرت بازگرداند.
یک ماه پیش از آن نیز آبلاردو د لا اسپریا، نامزد راست افراطی، در انتخابات کلمبیا پیروز شد. او حتی پیش از آغاز رسمی ریاستجمهوری خود در هفتم اوت، وعده داده است روابط دیپلماتیک کشورش با کوبا و نیکاراگوئه را قطع کند، ۱۵ کنسولگری و ۱۴ سفارتخانه را تعطیل کند و در مقابل، یک کنسولگری جدید کلمبیا در اورشلیم افتتاح کند.
بر اساس آرایش کنونی سیاسی منطقه، آمریکای جنوبی اکنون دارای هفت دولت راستگرا شامل آرژانتین، پاراگوئه، اکوادور، بولیوی، شیلی، کلمبیا و پرو و پنج دولت چپگرا شامل برزیل، ونزوئلا، گویان، سورینام و اروگوئه است.