محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران در نشست شورای هماهنگی مجلس جزئیات تازهای از تصمیمگیری مقامهای ارشد کشور در نخستین ساعتها پس از کشتهشدن علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران در نهم اسفند ماه فاش کرد.
به گفته او، در ابتدا قرار بود خبر مرگ علی خامنهای را صبح روز بعد اعلام کنند، اما انتشار زودهنگام آن از سوی رسانههای خارج از ایران، برنامهها را تغییر داد. در نهایت او و علی لاریجانی تصمیم گرفتند «بنابر مصلحتهایی» خبر مرگ خامنهای را زودتر از «زمان تعیین شده» اعلام کنند.
آگهی
آگهی
جمهوری اسلامی پیشتر پس از مرگ روحالله خمینی توانست خبر مرگ او ساعتهای بیشتری از افکار عمومی پنهان کند چرا که آن روزها نه شبکههای اجتماعی و اینترنت جایگاه امروز را داشت و نه دسترسی مردم به اطلاعات و خبرها به شکل امروزی بود.
روحالله خمینی ساعت ۱۰:۲۰ شب روز شنبه ۱۳ خرداد ۱۳۶۸ درگذشت، اما جمهوری اسلامی خبر مرگ او را حدود ۸ ساعت و ۴۰ دقیقه بعد، در ساعت ۷ صبح روز یکشنبه ۱۴ خرداد، از طریق رادیو و تلویزیون سراسری اعلام کرد. در این فاصله، مقامهای ارشد و اعضای مجلس خبرگان رهبری برای مدیریت انتقال قدرت و برگزاری نشست انتخاب جانشین تشکیل جلسه دادند تا روند انتخاب رهبر جدید، پیش از اعلام عمومی خبر تحت کنترل حکومت قرار گیرد.
از بمباران تا تصمیمگیری در نشست سران قوا
بر اساس روایت رئیس مجلس، حدود یک ساعت پس از بمباران محل حضور علی خامنهای در نهم اسفند، خبر کشتهشدن او برای مقامها قطعی شد. تلاشها برای تشکیل جلسه فوری آغاز شد و در نهایت ساعت هشت شب همان روز، نشستی با حضور سران قوا و چهرههای کلیدی از جمله علی لاریجانی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی برگزار شد.
در این جلسه تصمیم بر آن شد که روند قانونی تعیین ساختار جدید پیگیری شود و خبر مرگ خامنهای همراه با رسمیت یافتن شورای رهبری، ساعت هشت صبح روز دهم اسفند به صورت رسمی اعلام شود. قرار بود اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام و شوراهای مربوطه از سحرگاه برای انجام هماهنگیها و رایگیریهای لازم در دسترس باشند.
نقش رسانههای خارجی و تغییر برنامه در وقت سحر
با وجود برنامهریزیهای انجامشده، حدود ساعت ۱۲:۳۰ نیمهشب رسانههای خارج از کشور خبر کشتهشدن رهبر جمهوری اسلامی ایران را منتشر کردند. این در حالی بود که تا پیش از آن، مقامهای رسمی و صداوسیما پی در پی مرگ علی خامنهای را تکذیب میکردند.
پس از انتشار این خبر، قالیباف و لاریجانی حدود ساعت یک بامداد دوباره با یکدیگر ارتباط برقرار کردند. با توجه به شرایط پیشآمده و بررسی دهها عامل امنیتی، آنها به این نتیجه رسیدند که ادامه برنامه اولیه امکانپذیر نیست. در نتیجه، تصمیم مشترک اتخاذ شد که خبر رسمی در هنگام سحر و زمانی که مردم بر سر سفرههای سحری هستند اعلام شود و همزمان از مردم خواسته شود به خیابانها بیایند. قالیباف اذعان کرد که اگر این تصمیم در آن ساعات بامداد گرفته نمیشد، کنترل فضای خیابانها مسیر متفاوتی پیدا میکرد.
من و لاریحانی گفتیم بادا باد و اعلام ساعت خبر مرگ را جلو انداختیم
در سخنان رئیس مجلس ایران همچنین به این نکته اشاره شده که او و علی لاریجانی با وجود این نگرانی که «بعدتر ممکن است همه بپرسند شما دو نفر با چه اختیاری چنین تصمیمی گرفتید»، شخصا و با مسئولیت خودشان و بر اساس «ارزیابی دهها عامل امنیتی»، تغییر سناریوی اعلام خبر در وقت سحر را رقم زدند.
قالیباف به مکالمه دقیقاش با علی لاریجانی پیش از تصمیم برای تغییر اعلام ساعت مرگ خامنهای به مردم اشاره کرده و گفته «من و لاریحانی گفتیم بادا باد. ما می بینیم چه اتفاقی دارد می افتد و باید تصمی بگیریم و همان وقت سحر اعلام کنیم و همان موقع بگوییم ای مردم سحری را خورده و نخوره بیایید توی خیابان. ممکن بود در خیابان چیز دیگری رقم بخورد.»
ضرورت «هماهنگی میان چهار میدان در اداره کشور»
رئیس مجلس در بخش دیگری از سخنان خود بر مفهوم «ایران قوی» تاکید کرد و افزود که پیروزیهای بهدستآمده در جنگ اخیر باید از نظر حقوقی و سیاسی ثبت و تثبیت شود. او همچنین از وجود چهار جبهه و میدان شامل «میدان نظامی»، «میدان دیپلماسی»، «میدان خدمت» و «میدان خیابان» یاد کرد و افزود: « جدا کردن این میدانها از یکدیگر به معنای تضعیف کشور است و همه آنها باید در کنار هم و هماهنگ عمل کنند.»