هیات منصفه یک دادگاه فدرال در آمریکا، «هادی مطر» را به اتهامهای مرتبط با تروریسم در پرونده حمله با چاقو به سلمان رشدی، نویسنده بریتانیایی-آمریکایی، در سال ۲۰۲۲ مجرم شناخت.
هیات منصفه پس از تنها چند ساعت شور، روز چهارشنبه هادی مطر، ۲۸ ساله، را در تمامی اتهامها، از جمله ارتکاب اقدام تروریستی فراملی، گناهکار اعلام کرد.
آگهی
آگهی
سلمان رشدی در اوت ۲۰۲۲، زمانی که قصد داشت در نشستی درباره امنیت نویسندگان در موسسه «شاتاکوا» در ایالت نیویورک سخنرانی کند، هدف حمله قرار گرفت. او در این حمله ۱۵ ضربه چاقو خورد، به شدت مجروح شد و بینایی چشم راست خود را از دست داد.
دادستانهای فدرال اعلام کردند انگیزه هادی مطر، فتوای صادرشده از سوی روحالله خمینی، رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران، در سال ۱۹۸۹ برای قتل سلمان رشدی به دلیل انتشار رمان «آیات شیطانی» بوده است.
جان آیزنبرگ، معاون دادستان کل آمریکا در امور امنیت ملی، پس از صدور حکم گفت: «حمله خشونتبار به آقای رشدی در جریان یک نشست مسالمتآمیز، یادآور گستره جهانی تروریسم ایران است.» او افزود که با این رای، «عدالت اجرا شده است». دولت ایران هرگونه دخالت در حمله به سلمان رشدی را رد کرده است.
دفاعیات متهم
وکلای مدافع هادی مطر در جریان دادگاه استدلال کردند که دادستانها هیچ مدرکی درباره انگیزه و وضعیت ذهنی موکلشان ارائه نکردهاند. خود مطر نیز در دادگاه حاضر به ادای شهادت نشد.
در مقابل، سلمان رشدی در جایگاه شاهد گفت: «نمیتوانم درباره انگیزه یا هدف او اظهارنظر کنم، اما زخمها در سراسر بدنم پراکنده بود.»
هادی مطر پیشتر در دادگاه ایالتی نیویورک به اتهام اقدام به قتل به ۲۵ سال زندان محکوم شده بود. دادگاه فدرال قرار است سوم نوامبر درباره مجازات او تصمیمگیری کند و او ممکن است به حبس ابد محکوم شود.
پیشینه پرونده
رمان «آیات شیطانی» که در سال ۱۹۸۸ منتشر شد، با استقبال منتقدان ادبی روبهرو شد، اما به دلیل آنچه برخی مسلمانان توهین به پیامبر اسلام تلقی کردند، اعتراضهای گستردهای را در کشورهای مختلف برانگیخت.
یک سال بعد، روحالله خمینی، نخستین رهبر جمهوری اسلامی، فتوایی برای قتل سلمان رشدی صادر کرد. هرچند دولت ایران در سال ۱۹۹۸ اعلام کرد از این فتوا فاصله گرفته است، اما این حکم هرگز بهطور رسمی لغو نشد. علی خامنهای، دومین رهبر جمهوری اسلامی نیز در سال ۲۰۱۷ اعلام کرد که این فتوا همچنان معتبر است. همچنین یک بنیاد ایرانی برای قتل سلمان رشدی بیش از سه میلیون دلار جایزه تعیین کرده است.
دادستانها: حمله از ماهها قبل برنامهریزی شده بود
دادستانهای فدرال با استناد به پیامهای ردوبدلشده در شبکههای پیامرسان اعلام کردند هادی مطر از سال ۲۰۲۱ درباره فتوای قتل سلمان رشدی گفتوگو میکرده و معتقد بوده است که این نویسنده به اسلام توهین کرده است.
به گفته دادستانها، پیامها نشان میدهد مطر ابتدا از «افشا کردن» سلمان رشدی سخن گفته، اما بعدها تصمیم خود برای کشتن او را مطرح کرده و در یادداشتی شخصی نوشته است: «باید هرچه زودتر او را بکشیم.»
بر اساس اسناد دادگاه، او در ماههای منتهی به حمله محل اقامت و برنامههای عمومی سلمان رشدی را دنبال میکرد تا سرانجام در اوت ۲۰۲۲، هنگام معرفی این نویسنده برای سخنرانی، به روی صحنه رفت و با چاقو به او حمله کرد.
سلمان رشدی پس از این حادثه در سال ۲۰۲۴ خاطرات خود از این حمله را منتشر کرد و سپس با انتشار رمان «ساعت یازدهم» بار دیگر به دنیای داستاننویسی بازگشت.