همزمان با تشدید تنش در خاورمیانه و بررسی گزینههای نظامی جدید از سوی واشنگتن، رئیس جمهوری آمریکا مدعی شد که یک شهروند دوتابعیتی ایرانی-آمریکایی که پیشتر بازداشت و آزاد شده بود، پس از ماهها ممنوعالخروجی اجازه خروج از ایران را دریافت کرد.
ترامپ از آزادی یک شهروند آمریکایی توسط ایران خبر داد و از «اقدام حسن نیت» تهران قدردانی کرد
آگهی
آگهی
همزمان با تشدید تنش در خاورمیانه و بررسی گزینههای نظامی جدید از سوی واشنگتن، رئیس جمهوری آمریکا مدعی شد که یک شهروند دوتابعیتی ایرانی-آمریکایی که پیشتر بازداشت و آزاد شده بود، پس از ماهها ممنوعالخروجی اجازه خروج از ایران را دریافت کرد.
دونالد ترامپ شامگاه چهارشنبه اعلام کرد که ایران یک زن آمریکایی را که به گفته او از دسامبر ۲۰۲۴ به صورت «غیرقانونی و ناعادلانه» بازداشت شده بود، آزاد کرده است.
این آزادی در شرایطی به وقوع میپیوندد که تنشها میان تهران و واشنگتن به بالاترین سطح خود رسیده و ترامپ در حال بررسی گسترش دامنه حملات نظامی آمریکا به اهدافی در داخل ایران است.
کارشناسان معتقدند تهران پیش از این نیز در مقاطع بحرانی، با انجام اقدامات مشابه تلاش کرده تا سیگنالهایی برای کاهش تنش به ایالات متحده ارسال کند.
رئیس جمهوری آمریکا بدون افشای هویت این شهروند، در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «او اکنون در سلامت کامل و در شرایطی امن، در خارج از ایران به سر میبرد.»
آقای ترامپ در ادامه پیام خود با لحنی که در میان لفاظیهای جنگی اخیر تا حدی متفاوت به نظر میرسد، افزود: «ایالات متحده آمریکا از این اقدام حسن نیت ایران قدردانی میکند!»
پیشینه پرونده: از فعالیت خیریه تا اتهام جاسوسی
به نوشته اکسیوس، بررسیها نشان میدهد که این زندانی آزادشده همان فردی است که روزنامه «نیویورکتایمز» ماه اوت گذشته گزارشی درباره وی منتشر کرده بود.
بر اساس آن گزارش، این شهروند دوتابعتی ایرانی-آمریکایی که برای یک شرکت فناوری مستقر در آمریکا کار میکرد و همزمان مدیریت یک موسسه خیریه برای کودکان در ایران را بر عهده داشت، دسامبر ۲۰۲۴ توسط نهادهای امنیتی در ایران بازداشت شد.
او مدتی پس از بازداشت از زندان آزاد شد، اما مقامات ایرانی با ضبط گذرنامههایش، وی را ممنوعالخروج کردند. گزارشها حاکی از آن است که وی بعداً با اتهام «جاسوسی» روبهرو شده بود.
وکیل دنا کراری آزادی موکلش را تایید کرد
به گفته جرد جنسِر، وکیلِ متخصص حقوق بشر، فرد آزادشده موکل او، «دِنا کراری» است؛ یک شهروند ایرانی-آمریکایی که به «اتهامهای واهی» همکاری با یک دولت متخاصم و «جاسوسی» در ایران بلاتکلیف مانده بود.
او افزودبا اینکه موکلش هرگز بهطور فیزیکی بازداشت نشده بود، «اما رنج و آسیبهای فراوانی را تحمل کرد»، زیرا از ترک خاک ایران منع شده و «دهها بار مورد بازجویی قرار گرفته بود».
به گفته همین منبع، دِنا کراری ریاست نهادی به نام بنیاد کودکان مهر را بر عهده داشت که «به کودکان محروم در ایران کمک میکرد». جرد جنسِر اعلام کرد او اکنون «در راه ایالات متحده» است و از رئیسجمهور آمریکا بهخاطر «کمک و حمایت» او قدردانی کرد.
رئیسجمهوری که در روزهای اخیر دستور ازسرگیری حملات در ایران و بازگشت محاصره بنادر ایران را داده بود، در پیام خود هویت این زن را فاش نکرد و نیز توضیحی درباره علت بازداشت او ارائه نداد.
ایران چندین تبعه غربی را در بازداشت دارد و به استفاده از آنان بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات دولتبهدولت متهم است.
در ماه مه نیز، یک شهروند ایرانی که دارای اقامت دائم آمریکا بود، پس از گذراندن ده سال زندان در ایران آزاد شد؛ موضوعی که واشنگتن آن را تایید کرد.
دیپلماسی پنهان در میانه میدان جنگ یا توافق امنیتی مجزا؟
آزادی این شهروند آمریکایی در حالی صورت میگیرد که منطقه در آستانه یک رویارویی تمامعیار قرار دارد. طی روزهای گذشته، فرماندهی مرکزی آمریکا حملات گستردهای را به زیرساختهای استراتژیک ایران از جمله در بندر چابهار، اهواز، سیریک و بندر عباس آغاز کرده است.
با این حال، پیام ترامپ و تشکر او از «حسن نیت ایران»، از دید تحلیلگران میتواند نشاندهنده فعالیت مستمر کانالهای دیپلماتیک پنهان همزمان با تبادل آتش پراکنده میان دو طرف باشد.
در چنین پروندههایی، به طور معمول کشورهای واسط نظیر عمان، قطر یا سفارت سوئیس در تهران (به عنوان حافظ منافع آمریکا) نقش کلیدی در مذاکرات ایفا میکنند. هرچند هنوز مشخص نیست کدام کشور در خروج این شهروند زن دوتابعیتی از ایران میانجیگری کرده است.
آزادی زندانیان دوتابعیتی همواره یکی از پیچیدهترین بخشهای روابط غیرمستقیم تهران و واشنگتن بوده است. پیش از این و در سپتامبر ۲۰۲۳ (در دوران ریاستجمهوری جو بایدن) نیز، توافقی بزرگ با میانجیگری قطر انجام شد که طی آن پنج زندانی آمریکایی در ازای آزادی چند شهروند ایرانی و آزادسازی ۶ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران در کره جنوبی، به آمریکا بازگشتند.
اکنون باید دید آیا این «اقدام حسن نیت» که ترامپ از آن سخن گفته، میتواند ترمز ماشین جنگی آمریکا را در خلیج فارس و دریای عمان بکشد، یا این آزادی صرفاً یک توافق امنیتیِ مجزا در میان آتش تبادل موشکها باقی خواهد ماند.