دفتر نخستوزیری عراق روز پنجشنبه اعلام کرد که علی زیدی، نخستوزیر این کشور «حمله پهپادی» اخیری که با نقض حریم هوایی اربیل در اقلیم کردستان همراه شد را محکوم کرده است. این موضعگیری پس از آن صورت گرفت که چند پهپاد در آسمان این منطقه سرنگون شدند.
همزمان با نخستین سفر خارجی علی زیدی به عنوان نخستوزیر عراق، توجهها به تلاش دولت جدید بغداد برای ایجاد توازن میان روابط با تهران و واشنگتن معطوف شده است. آقای زیدی که هفته گذشته در مراسم تشییع علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران حضور یافته بود، چند روز بعد در کاخ سفید با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، دیدار و گفتوگو کرد.
آگهی
آگهی
آقای زیدی روز پنجشنبه در خصوص حملات پهپادی به حریم اقلیم کردستان، در بیانیهای گفت: «به نهادهای امنیتی ذیربط دستور دادهایم با هماهنگی نیروهای امنیتی اقلیم، همه اقدامات لازم را برای جلوگیری از تکرار چنین حملاتی و خنثی کردن هرگونه تلاش برای آسیب رساندن به امنیت جامعه شریف عراق؛ فارغ از اینکه عاملان این حملات در کجا باشند انجام دهند.»
با این حال، نخستوزیر عراق درباره منشا این پهپادها توضیحی نداد.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
آقای زیدی هفته گذشته در مراسم تشییع علی خامنهای در شهر نجف عراق شرکت کرد و سپس راهی واشنگتن شد تا با دونالد ترامپ که دستور کشته شدن رهبر پیشین ایران را در نخستین روز جنگ اخیر صادر کرده بود، دیدار کند.
سیگنال به تهران و واشنگتن
دیدار روز سهشنبه آقای زیدی با آقای ترامپ از نگاه کاخ سفید موفقیتی مهم برای دولت آمریکا تلقی شد. به نوشته وبسایت آکسیوس، تام باراک، فرستاده آمریکا در عراق طی هفتههای گذشته برای هماهنگی این سفر تلاش بسیار کرده بود تا آن را نشانهای از نزدیک شدن دولت جدید عراق به سمت آمریکا و فاصله گرفتن از ایران معرفی کند.
دو مقام آمریکایی نیز به آکسیوس گفتهاند که مقامهای ایرانی به زیدی و تیمش فشار آورده بودند تا نخستین سفر خارجی او در مقام نخستوزیر به واشنگتن انجام نشود، اما او اصرار داشت که با دونالد ترامپ دیدار کند.
به گفته مقامهای آمریکایی، این تصمیم نشان میدهد زیدی در اجرای سیاست «اولویت اول عراق است» جدی است؛ سیاستی که بر تقویت روابط با آمریکا و کاهش وابستگی به ایران تأکید دارد.
ترامپ نیز در این دیدار از تمجید نخستوزیر عراق خودداری نکرد و حتی یک ناهار برنامهریزینشده را به برنامه ملاقات افزود. او در آغاز نشست مشترک گفت: «ما یک قهرمان فوقالعاده، یک قهرمان جدید داریم... او مبارزی بزرگ و دوستدار آمریکا بوده است. او رهبر بزرگی است و فکر میکنم برای مدت طولانی در قدرت خواهد ماند.»
ترامپ با اشاره به اینکه هر دو پیشینه تجاری دارند، گفت زیدی بدون سابقه سیاسی وارد بالاترین سطح قدرت اجرایی عراق شده و پیشبینی کرد که نفوذ او «در منطقه خاورمیانه فراتر از عراق» گسترش خواهد یافت.
آقای زیدی که از طریق مترجم سخن میگفت، در این دیدار خود را نماینده «قدیمیترین تمدن جهان» معرفی کرد و گفت هدف اصلی سفرش به آمریکا اعلام آغاز یک «مشارکت اقتصادی» میان بغداد و واشنگتن است.
زیدی و ترامپ در یک قاب
آقای زیدی چندین دقیقه در کنار آقای ترامپ مقابل دوربینها نشست و رئیسجمهوری آمریکا هم درباره ادامه حملات و اعمال محاصره دریایی علیه ایران سخن میگفت.
نخستوزیر عراق در سخنان خود اشارهای به ایران نکرد و در عوض بر تقویت روابط اقتصادی با آمریکا، تکمیل روند خروج نیروهای آمریکایی از عراق در ماه سپتامبر، تلاش برای خلع سلاح گروههای مسلح و قرار گرفتن تمامی سلاحها تحت اختیار دولت عراق تاکید کرد.
یکی از مقامهای آمریکایی به آکسیوس گفت: «تمایل زیدی برای نشستن در کنار رئیسجمهوری ترامپ در حالی که او درباره ایران صحبت میکرد، تصویری قدرتمند بود که نشان میداد او با وجود مخالفت ایران، تا چه اندازه در همسویی با ایالات متحده جدی است.»
به گزارش آکسیوس، خلع سلاح گروههای مسلح شیعه مورد حمایت ایران یکی از مهمترین محورهای گفتوگوهای زیدی با ترامپ و همچنین پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، بود و مقامهای آمریکایی امیدوارند این سفر نخستین نشانه از اجرای تعهدات زیدی برای خلع سلاح این گروهها باشد.
برخی از این گروهها پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ماه فوریه، حملاتی را علیه پایگاهها و مراکز دیپلماتیک آمریکا در عراق انجام داده بودند. دولت بغداد اعلام کرده است که گروههای مسلح خارج از چارچوب دولت باید تا پایان ماه سپتامبر (هشتم مهرماه) سلاحهای خود را تحویل دهند، اما شماری از قدرتمندترین گروههای مورد حمایت ایران تاکنون مخالفت خود را با این اقدام اعلام کردهاند.
زیدی در دیدار با ترامپ تأکید کرد که پس از ۳۰ سپتامبر دیگر هیچ توجیهی برای ادامه فعالیت گروههای مسلح خارج از کنترل دولت وجود نخواهد داشت. مقامهای آمریکایی نیز اعلام کردهاند که تصمیمهای آینده واشنگتن درباره عراق بر اساس میزان پیشرفت دولت بغداد در خلع سلاح گروههای مورد حمایت ایران اتخاذ خواهد شد.
بحث سلیمانی در کاخ سفید
اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا درباره عملیات سال ۲۰۲۰ که به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران و ابومهدی المهندس، معاون پیشین سازمان حشدالشعبی عراق انجامید، پس از دیدار او با علی زیدی، نخستوزیر عراق به بحثی گسترده در فضای سیاسی عراق دامن زد.
ترامپ در دیدار روز سهشنبه خود با نخستوزیر عراق بار دیگر از تصمیم دولتش برای انجام حمله پهپادی در نزدیکی فرودگاه بینالمللی بغداد دفاع کرد و گفت اگر این عملیات انجام نمیشد، شرایط امروز ممکن بود متفاوت باشد. او همچنین مدعی شد که رهبران ایران از نفوذ و قدرت قاسم سلیمانی هراس داشتند.
رئیسجمهوری آمریکا بدون اشاره مستقیم به نام ابومهدی المهندس گفت فرد دیگری نیز در همان حادثه کشته شد که به گفته او «شخصی بسیار بد» و یکی از رهبران عراق بود. ترامپ سپس با اشاره به حضور زیدی در کنار خود، از او پرسید که آیا این اقدام برای عراق «خدمتی» بوده است یا نه؛ پرسشی که بهطور غیرمستقیم به موضع دولت جدید بغداد درباره آن عملیات و پیامدهای آن اشاره داشت.
علی زیدی در پاسخ تلاش کرد از ورود به مناقشه تاریخی میان ایران و آمریکا فاصله بگیرد. او گفت در زمان انجام این عملیات هنوز وارد عرصه سیاست نشده بود و تأکید کرد که سفرش به واشنگتن درباره آینده روابط عراق و آمریکا و همکاریهای مشترک است، نه بازگشت به اختلافات گذشته.
آقای زیدی گفت: «ما نگران گذشته نیستیم؛ گذشته رنجهای زیادی برای ما به همراه داشته است و اکنون باید درباره آینده صحبت کنیم.»