عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه در دیدار با بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان در مسقط درباره وضعیت تنگه هرمز گفتگو کرد. به گزارش اکسیوس به نقل از یک منبع آگاه مقامات قطری هم این مذاکرات حضور داشتند و عمان پیشنهاد بازگشایی دو مسیر با کنترل جداگانه را ارائه کرده است.
این مذاکرات در حالی برگزار شد که بهرغم امضای تفاهمنامه تمدید آتشبس و بازگشایی تنگه هرمز میان ایران و آمریکا، دو کشور در روزهای اخیر چندین بار به تبادل آتش پرداختند. این تبادل آتش تا جایی پیش رفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز چهارشنبه اعلام کرد آتشبس میان آمریکا و ایران به پایان رسیده است. او با این حال گفت که مذاکرات میان دو کشور همچنان ادامه دارد. تهران و واشنگتن همچنین بارها یکدیگر را به نقض تفاهمنامه متهم کردهاند.
آگهی
آگهی
به گزارش سیانان، بر اساس پیشنهادی که عمان در جریان مذاکرات روز شنبه ارائه داد، دو مسیر شمالی و جنوبی برای عبور از تنگه هرمز باز میمانند؛ به گونهای که، مسیر جنوبی که از آبهای سرزمینی عمان میگذرد، به شرایط پیش از جنگ بازمیگردد. اما تردد از مسیر شمالی که از آبهای ایران عبور میکند، به موافقت تهران نیاز خواهد داشت. با این حال، ایران هیچ عوارضی دریافت نخواهد کرد.
به گزارش اکسیوس به نقل از یک دیپلمات آگاه به مذاکرات، هیات ایرانی در جریان جلسه نتوانست تایید این پیشنهاد را دریافت کند و ناچار شد آن را برای بررسیهای بیشتر به تهران ببرد.
حضور مقامات قطری و ابتکار مسیر میانی
به گزارش اکسیوس به نقل از یک دیپلمات آگاه، مقامات قطری نیز در مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز حضور داشتند. این در حالی است که مقامات ایرانی بارها تاکید کردهاند که تصمیمگیری درباره تردد در تنگه هرمز باید تنها از سوی ایران و عمان که در دو سوی این آبراه قرار دارند، انجام شود.
خبرگزاری تسنیم در واکنش به این گزارش اکسیوس، به نقل از یک منبع آگاه اعلام کرد که تنگه هرمز در محدوده آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار دارد و بنابراین، هر تصمیمی درباره مدیریت تنگه توسط دولتهای ساحلی مذکور اتخاذ خواهد شد.
به گفته یک منبع منطقهای، طرفها صدور بیانیه احتمالی درباره بازگشایی کامل «مسیر میانی» تنگه هرمز برای تردد کامل و آزاد کشتیها را بررسی کردند.
رسانههای آمریکایی جمعهشب به نقل از مقامات آمریکایی گزارش دادند که واشنگتن هم بهصورت مستقیم و هم از طریق میانجیها از ایران خواسته است بهصورت علنی اعلام کند تنگه هرمز باز است و متعهد شود که شلیک به کشتیهای تجاری را متوقف کند. به گفته یک مقام آمریکایی، واشنگتن انتظار داشت ایران این اقدام را پس از مذاکرات روز شنبه انجام دهد.
یک مقام آمریکایی روز جمعه گفت که در صورت مخالفت ایران، پیامدهای شدیدی در انتظار تهران خواهد بود و افزود: «اگر فردا موضع آنها این نباشد، روز چندان خوبی برایشان نخواهد بود.»
گریگوری برو، تحلیلگر «گروه اوراسیا» با اشاره به اظهارات این مقامات در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر ایران چنین بیانیهای صادر کند، اما در آن فقط به مسیر مرکزی اشاره داشته باشد، ممکن است راهحلی میانه و قابل قبول شکل بگیرد؛ زیرا مرکز مشترک اطلاعات دریایی (JMIC) این مسیر را به دلیل وجود مین، ناامن تشخیص داده است.»
او افزود: «در این صورت، تنگه هرمز در ظاهر باز خواهد بود، اما در عمل تردد در آن همچنان با محدودیت روبرو خواهد ماند.»
با این حال، به گزارش اکسیوس، مذاکرات روز شنبه بدون بیانیه پایان یافت و آقای عراقچی با پیشنهاد عمان مبنی بر بازگشایی دو مسیر شمالی و جنوبی به ایران بازگشت.
علی قلهکی، فعال رسانهای اصولگرا در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «قرار بود سفر عراقچی به عمان منجر به صدور بیانیه مشترک درباره مسیر شمال و جنوب تنگه هرمز گردد و در ادامه نیز «قالیباف» و «ونس» به مذاکره اضافه شوند که با بازگشت عراقچی، گمانهزنیها درباره به بنبست رسیدن دیپلماسی در مورد «بند ۵ تفاهمنامه»، بیش از همیشه تقویت شده است.»
وزارت خارجه عمان درباره دیدار عباس عراقچی و بدر البوسعیدی نوشت: «دو وزیر توافق کردند گفتگوها در سطوح سیاسی و فنی ادامه یابد تا در چارچوب حقوق بینالملل، تفاهمهای لازم حاصل شود.»