به گفته سه مقام آمریکایی، واشنگتن هم به صورت مستقیم و هم از طریق میانجیها از ایران خواسته است به صورت علنی اعلام کند تنگه هرمز باز است و متعهد شود که شلیک به کشتیهای تجاری را متوقف کند. به گفته یک مقام آمریکایی، واشنگتن انتظار دارد ایران این اقدام را پس از مذاکرات روز شنبه انجام دهد.
دولت آمریکا میگوید ایران با شلیکهای مکرر به کشتیهای تجاری در داخل و اطراف تنگه هرمز، تفاهمنامهای را که سه هفته پیش با آمریکا امضا کرده بود، نقض کرده است.
آگهی
آگهی
این حملات منجر به چند دور تبادل آتش میان آمریکا و ایران شد و تفاهمنامه شکننده را بیشازپیش در معرض فروپاشی قرار داد؛ تا جایی که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز چهارشنبه اعلام کرد که آتشبس با ایران پایان یافته است.
به گفته مقامات آمریکایی، ناتوانی ایران در پایبندی به چنین تعهد سادهای، تردیدهای جدی درباره تمایل و توانایی تهران برای اجرای یک توافق هستهای بسیار پیچیدهتر ایجاد میکند.
دونالد ترامپ روز جمعه گفت که تهران از واشنگتن خواسته است مذاکرات میان دو کشور ادامه یابد و آمریکا نیز با این درخواست موافقت کرده است. او با این حال گفت که آمریکا صراحتا به ایران اعلام کرده است که آتشبس پایان یافته است.
آقای ترامپ روز جمعه در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» نوشت: «جمهوری اسلامی ایران از ما خواسته است مذاکرات را ادامه دهیم. ما نیز با این درخواست موافقت کردهایم، اما ایالات متحده بدون هیچ ابهامی به آنها اعلام کرده است که آتشبس دیگر تمام شده است.»
یک مقام آمریکایی روز جمعه به رسانههای آمریکایی گفت که مقامات ایران پس از دو روز درگیریهای پراکنده میان ایران و آمریکا، با واشنگتن تماس گرفتهاند و خواستار گفتگوهای بیشتر شدهاند.
این مقام آمریکایی مدعی شد: «آنها به ما گفتند: خراب کردیم. اشتباه کردیم. بیایید به گفتگو ادامه دهیم.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران روز جمعه ادعای درخواست ایران برای مذاکره با آمریکا را رد کرد و با اشاره به سفر هیات قطری به ایران و گفتگو درباره آخرین وضعیت منطقه و خاتمه جنگ گفت: «بر اساس رویکرد مسئولانه همیشگی، درخواست یکی از میانجیگران منطقهای برای سفر به ایران و گفتگو درباره آخرین وضعیت را رد نکردیم. این سفر امروز در مشهد انجام شد، نقطهنظرات و دیدگاههای خود را به طرف قطری اعلام کردیم.»
انتظار میرود عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه در دیدار با بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان در مسقط درباره بحران تنگه هرمز گفتگو کند.
عمان در هفتههای اخیر و حتی پیش از امضای یادداشت تفاهم، با آمریکا و متحدان عرب آن در حاشیه خلیج فارس همسو شد و در نزدیکی سواحل خود مسیری را برای عبور کشتیها از تنگه هرمز باز کرد.
ایران از این اقدام که موقعیت چانهزنی تهران را تضعیف میکرد، خشمگین شد. مقامات آمریکایی مدعیاند که مذاکرهکنندگان ایرانی به آنها گفتهاند عناصر تندرو در داخل حکومت، با هدف بازپسگیری اهرم فشار، به سوی کشتیها آتش گشودهاند.
با این حال، مذاکرهکنندگان ایرانی، فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دیگر مقامات ارشد جمهوری اسلامی همگی به صورت علنی تاکید کردهاند که ایران باید کنترل تردد دریایی در تنگه هرمز را در اختیار داشته باشد.
آقای بقایی روز جمعه گفت که سفر عباس عراقچی به مسقط بر برقراری امنیت در تنگه هرمز متمرکز است. او گفت: «تنگه هرمز یکی از موضوعات کلیدی در یادداشت تفاهم خاتمه جنگ بود و ایران مسئولیت درباره ایجاد ترتیبات آتی و موضوع خدمات دریایی مربوط به تردد کشتیها را پذیرفت و در این امر مصمم و قاطع بود. باید با عمان مشورت میکردیم.»
آمریکا چه میگوید؟
به گزارش سیبیاس، دونالد ترامپ به تیم خود به رهبری جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، جرد کوشنر، داماد آقای ترامپ، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا دستور داده است که مذاکرات را ادامه دهند و قرار است این مذاکرات روز شنبه در عمان برگزار شود.
یک مقام آمریکایی گفت که در داخل حکومت ایران بر سر اجرای تفاهمنامه و مراحل بعدی مذاکرات با دولت آمریکا جدال قدرت در جریان است.
به گزارش سیبیاس، مقامات ایرانی به آمریکا گفتهاند که حملات به کشتیها از سوی یک نهاد خودسر در ساختار حکومت آغاز شده که در پی تضعیف توافق است.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت: «عناصری در داخل ساختار آنها وجود دارند که خواهان دستیابی به توافق هستند، اما ما نمیتوانیم به جای آنها تصمیم بگیریم. آنها باید اوضاع را تحت کنترل درآورند.»
به گفته مقامات آمریکایی، واشنگتن انتظار دارن ایران پس از نشست روز شنبه در عمان بیانیهای صادر کند.
یک مقام آمریکایی گفت: «ما از آنها میخواهیم بهطور علنی اعلام کنند که شلیک به کشتیها را متوقف خواهند کرد و صریحا یا دستکم بهطور ضمنی بپذیرند که اشتباه کردهاند. اکنون در حال کار روی این موضوع هستیم.»
او افزود: «انتظار داریم ایرانیها اعلام کنند که تمام مسیرهای تنگه باز خواهد بود و هیچ عوارضی برای عبور دریافت نخواهد شد.»
یک مقام آمریکایی دیگر گفت که در صورت مخالفت ایران، پیامدهای شدیدی در انتظار تهران خواهد بود و افزود: «اگر فردا موضع آنها این نباشد، روز چندان خوبی برایشان نخواهد بود.»
آمریکا تاکنون در واکنش به حملات تنگه هرمز، دو دور حمله علیه ایران انجام داده است. روز پنجشنبه آرامتر سپری شد، زیرا آقای ترامپ آمادگی خود را برای بازگشت به مسیر دیپلماسی نشان داد.
به گفته یک مقام آمریکایی، آمریکا و ایران طی سه هفته مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم، در مسیر دستیابی به توافق هستهای پیشرفتهایی داشتهاند.
او گفت: «ما با افرادی در آنجا گفتگو میکنیم که اختیار دارند و میگویند خواهان توافق هستند.»
با این حال، به گفته مقامات آمریکایی، بحران تنگه هرمز پرسشهای جدی درباره این موضوع ایجاد کرده است که آیا ایران اساسا با یک توافق هستهای موافقت خواهد کرد و در صورت موافقت، آیا به تعهدات خود پایبند خواهد ماند یا خیر.
یک مقام آمریکایی تاکید کرد که آقای ترامپ به مذاکرهکنندگان آمریکایی برای پیگیری توافق هستهای با ایران فرصت و آزادی عمل داده است، «اما این آزادی عمل و زمان چندان زیاد نیست.»
او افزود که برنامهریزی برای گزینههای دیگر آغاز شده است تا در صورت عدم دستیابی به توافق هستهای، مورد استفاده قرار گیرند.