اولین فیل ساکن پناهگاه پانجیا در آلنتژو، که به عنوان نخستین پناهگاه بزرگ فیل در اروپا شناخته میشود، رسیده است. جولی آخرین فیل سیرک در پرتغال بود که سالها منتظر مکانی مناسب برای زندگی بود.
جولی حالا در نوعی آزادی کنترلشده قدم میزند و حتی اولین حمام گل خود را هم گرفته است. این فیل ماده اولین ساکن پناهگاه فیلها پانجیا است که بین ویلا ویسوزا و الاندروآل در ناحیه اورا واقع شده است.
این فیل ماده همچنین آخرین فیل سیرک در پرتغال بود. پس از آنکه ممنوعیت حضور حیوانات وحشی در سیرکهای پرتغال اجرا شد، این حیوان همچنان تحت مراقبت مالک خود، سیرک ویکتور هوگو کاردینالی، باقی مانده بود.
جولی حدود ۴۰ سال پیش در آفریقا به دام افتاد. او در حالی که هنوز بسیار جوان بود به پرتغال رسید و در سال ۱۹۸۸ به سیرک کاردینالی پیوست. فعلا امکان تعیین این که تا چه مدت دیگر میتواند از آزادیای که اکنون به او داده شده بهرهمند شود وجود ندارد.
کیت مور، مدیرکل پانجیا، در گفتوگو با آسوشیتدپرس گفت: «ما نمیتوانیم مطمئن باشیم؛ فیلها در طبیعت بیش از ۷۰ سال عمر میکنند. متاسفانه فیلهایی که در اسارت به دنیا میآیند، نیمی از امید به زندگی فیلهای متولدشده در طبیعت را دارند، بنابراین نمیتوانیم دقیقا بدانیم او چقدر دیگر عمر خواهد کرد. او زندگی سختی داشته است، اما باید بگویم این هفته در پانجیا بسیار پرانرژی بود، به همین دلیل ما همچنان امیدواریم.»
در اولین بهروزرسانی پس از رسیدن جولی، پناهگاه اعلام کرد که این فیل ماده «بسیار خوب در حال سازگار شدن است» و «خیلی زود احساس راحتی میکند تا خود انتخاب کند روزش را در محیط جدید چگونه بگذراند».
پرتغال در سال ۲۰۱۸ حضور حیوانات وحشی در سیرکها را ممنوع کرد، اما این قانون تنها از سال ۲۰۲۴ لازمالاجرا شد تا به سیرکها فرصت دهد خود را تطبیق دهند و راهحل پیدا کنند. گذر از قانون روی کاغذ به اجرای عملی میتواند چالشی باشد و جولی تازه اکنون مکان مناسبی برای زندگی پیدا کرده است، چرا که مالک او جایی برای فرستادن این حیوان نداشت.
این مسئول توضیح داد: «جولی نه فقط اولین فیل ماده پانجیا است، بلکه آخرین فیل سیرک در پرتغال هم محسوب میشود؛ در واقع آخرین حیوان وحشی در هر سیرکی، و این فوقالعاده است. این فقط نشان میدهد که چقدر مهم است قانونگذاری با پناهگاهها همراه باشد، چون باید راهحلی وجود داشته باشد تا بتوان این حیوانات را جایی فرستاد. فکر میکنم این فقط یک شاهد دیگر است بر آنچه تلاش میکنیم انجام دهیم: همه باید کنار هم قرار بگیرند، تصویر کلی را ببینند و اطمینان حاصل کنند این حیوانات مکانی برای رفتن دارند.»
پس از فراهم شدن شرایط لازم، پناهگاه جدید در آلنتژو سرانجام در قالب یک توافق داوطلبانه با سیرک توانست او را بپذیرد.
کیت مور گفت: «تجربه ما با ویکتور هوگو کاردینالی فوقالعاده مثبت بوده است. فکر میکنم به محض این که به این توافق رسیدیم، فقط بر رفاه جولی و تلاش برای رسیدن به بهترین نتیجه برای او تمرکز کردیم. به نظر من این یک پایه عالی است تا نشان دهیم از این پس میخواهیم به همین شیوه کار کنیم.»
یک فضا برای فیلهای در اسارت اروپا
جولی فعلا تنها ساکن این پناهگاه است.
این پناهگاه با ۴۰۰ هکتار مساحت و ظرفیت میزبانی از ۳۰ حیوان، انتظار دارد تا پایان امسال کاریبا، یک فیل ماده آفریقایی دیگر را هم که او نیز در طبیعت به دام افتاده و حدود ۴۰ سال سن دارد و اکنون تنها در باغوحشی در بلژیک زندگی میکند، در اینجا پذیرش کند.
این فیل ماده قرار بود پیشتر به پناهگاه منتقل شود اما یک آبسه در یکی از پاهایش مانع از سفر امن او شد. حیوان باید تحت درمان قرار میگرفت و تنها پس از فراهم شدن همه شرایط، به پرتغال منتقل خواهد شد.
پناهگاهی که در خاک پرتغال ایجاد شده است (منبع به زبان پرتغالی)خود را «اولین پناهگاه بزرگمقیاس فیلها در اروپا» و «یک راهحل حمایتی برای باغوحشها، سیرکها و دولتهای اروپایی که به دنبال خانهای مادامالعمر برای فیلهای نیازمند هستند» معرفی میکند، آن طور که در وبسایت این سازمان آمده است.
به گفته این سازمان، این فضا «از مدل تاسیسات بزرگمقیاسی که در آسیا، آفریقا و قارههای آمریکا وجود دارد پیروی میکند» و حیواناتی که در آن پذیرش خواهند شد «میتوانند در زیستگاهی طبیعی و پهناور آزادانه پرسه بزنند، به دنبال غذا بگردند و معاشرت کنند، در حالی که مراقبتهای تخصصی و فردی دریافت میکنند».
بنیاد پانجیا که در بریتانیا مستقر است این پناهگاه را با استفاده از بودجهای که از چندین سازمان و اهداکننده، از جمله کمدین ریکی جرویس، تامین شده بود افتتاح کرد.
به گفته این سازمان، این پناهگاه فعلا بر روی بازدیدکنندگان بسته میماند تا «برای جولی و ساکنان آینده فضا و آرامشی را که برای سازگار شدن به آن نیاز دارند فراهم کند».