«صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا» با ثبت شکایتی در دادگاه واشنگتن دیسی، نهادهای مهاجرتی آمریکا را متهم کرد که پناهجویان ایرانی محبوس در بازداشتگاههای ایالتهای جنوبی را مجبور به ملاقات با یکی از مقامهای جمهوری اسلامی کرده؛ مقامی که به شکلی نگرانکننده، از جزئیات پروندههای آنان باخبر بوده است.
بر اساس شکایت تنظیم شده از سوی «صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا» و ثبت آن در در دادگاه فدرال واشنگتن دیسی، نهادهای مهاجرتی دولت ترامپ متهم شدهاند که با نقض قوانین مهاجرتی و به خطر انداختن جان شمار بسیاری از ایرانیان، اطلاعات محرمانه پناهجویان را در اختیار دولت ایران قرار دادهاند.
طبق شکوائیه مطرحشده، وزارت خارجه آمریکا با بهرهگیری از سفارت پاکستان به عنوان میانجی، جلسههای ماهانهای را با مقامهای ایرانی ترتیب داده و در آن اطلاعات دقیق و حساسی را برای هماهنگی اخراج مهاجران بازداشتشده به اشتراک گذاشته است.
این شکایت، کارزاری هماهنگ میان دولتهای آمریکا و ایران را برای شناسایی ایرانیان در بازداشتگاههای اداره مهاجرت و گمرک و تحت فشار قرار دادن آنها برای بازگشت به ایران ترسیم میکند؛ موضوعی که نشاندهنده تغییری آشکار در دههها خصومت دیپلماتیک میان دو دولت و جنگ جاری است. البته وزارت امنیت داخلی آمریکا اشتراکگذاری سوابق درخواست پناهندگی با دولت ایران را تکذیب کرد.
طبق اسناد عمومی که توسط شورای ملی ایرانیان آمریکا به دست آمده، سال گذشته حدود ۶۰۰ ایرانی در بازداشتگاههای مهاجرتی نگهداری میشدند. در ماه ژوئن، یک زن ایرانی در میان دهها مهاجری بود که آمریکا آنها را به جمهوری آفریقای مرکزی اخراج کرد؛ اقدامی که از سنت چند دههای آمریکا در پذیرش مخالفان، تبعیدیان و دیگر ایرانیانی که پس از انقلاب ۱۳۵۸ مجبور به فرار شده بودند، فاصله گرفته است.
«محافظتهای محرمانگی به دلیل حفاظت از جان افراد الزامی شد»
دولت آمریکا اجازه دارد برای هماهنگی امور لجستیکی اخراج با مقامهای دولتی کشورهای خارجی همکاری کند. با این حال، مقررات فدرالی که در اواخر دهه ۱۹۹۰ تصویب شد، دولت را از اشتراکگذاری اطلاعاتی که میتواند فاش کند فرد اخراجی درخواست پناهندگی داده است، منع میکند.
علی رهنما، مدیر اجرایی موقت صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا به آسوشیتدپرس گفته که کنگره این محافظتهای محرمانگی را دقیقا به این دلیل الزامی کرد که جان افراد به آن وابسته است و هیچ نهاد و دولتی، از هیچ حزبی، اجازه ندارد آنها را کنار بگذارد.
نقشآفرینی سفارت پاکستان به عنوان میانجی
وکلای صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا و گروه دعاوی شهروند عمومی در شکوائیهای نوشتند که از مارس ۲۰۲۵، وزارت خارجه آمریکا جلسههای ماهانهای را با مقامهای ایرانی و با استفاده از سفارت پاکستان به عنوان میانجی ترتیب داد که در آن مقامهای آمریکایی اطلاعات دقیق و حساسی را درباره مهاجران ایرانی بازداشتشده که دولت آمریکا امیدوار به اخراجشان بود، به اشتراک گذاشتند.
بر اساس این شکایت که در دادگاه فدرال منطقه واشنگتن دیسی ثبت شده، این اطلاعات شامل جزئیات درخواستهای پناهندگی افرادی بود که میگویند به دلیل تغییر دین به مسیحیت، گرایش جنسی یا شرکت در اعتراضات زن، زندگی، آزادی علیه دولت ایران در سال ۲۰۲۲ تحت تعقیب قرار گرفتهاند.
اجبار به دیدار پناهجویان ایرانی با یک مقام جمهوری اسلامی
طبق این شکایت، اداره مهاجرت و گمرک، پناهجویان ایرانی را که در بازداشتگاههای متعددی در ایالتهای جنوبی نگهداری میشدند، مجبور کرد با یکی از مقامهای دولت ایران که دانش گسترده و خاصی از پروندههای درخواست پناهندگی آنها داشت، ملاقات کنند. این اطلاعات حتی پس از آغاز جنگ ایران در فوریه ۲۰۲۶ در پی حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به اشتراک گذاشته شد.
وزارت امنیت داخلی در بیانیهای در روز سهشنبه گفت که اداره مهاجرت و گمرک برای دریافت اسناد سفر برای بازداشتشدگان تلاش میکند و دسترسی کنسولی به افراد بازداشتشده را مطابق با قوانین، مقررات و سیاستهای مربوطه تسهیل میکند. این وزارتخانه در بیانیه خود اعلام کرد که ادعاهای مربوط به اشتراکگذاری سوابق درخواست پناهندگی با دولت ایران کذب است.
تلاش برای جلوگیری از افشای اطلاعات محرمانه در آینده
این شکایت به دنبال توقف اشتراکگذاری اطلاعات پناهجویان با دولت ایران و تعیین یک ناظر مستقل برای جلوگیری از افشای اطلاعات در آینده است.
مایکل کرکپاتریک، وکیل گروه دعاوی شهروند عمومی در بیانیهای گفت که با وجود جنگ جاری آمریکا با ایران، به نظر میرسد این دولت بیش از آنکه به حفظ جان انسانها اهمیت دهد، به اخراج دستهجمعی متعهد است.
در این شکایت از وزارت امنیت داخلی، مارکو روبیو وزیر امور خارجه، مارکوین مولین وزیر امنیت داخلی و وزارت امور خارجه به عنوان برخی از متهمان نام برده شده است.
این ادعاها در میانه سرکوب شدید و جاهطلبانه مهاجرتی دولت دونالد ترامپ مطرح میشود که طبق اعلام وزارت امنیت داخلی، تنها در سال ۲۰۲۵ منجر به بیش از ۶۰۰ هزار مورد اخراج و خروج داوطلبانه حدود ۱.۹ میلیون مهاجر شده است.
وزارت امنیت داخلی آمریکا، که اداره مهاجرت و گمرک آمریکا زیرمجموعه آن است، در بیانیهای این مساله را تکذیب کرده «این ادعاها مبنی بر اینکه اداره مهاجرت و گمرک آمریکا سوابق درخواستهای پناهندگی را با حکومت ایران به اشتراک گذاشته، کاملا نادرست است.»
از بازگرداندن ایرانیان تا ادعای « کمک در راه است»
مقامهای ایرانی در سپتامبر ۲۰۲۵ اعلام کردند که بر اساس توافقی با دولت ترامپ، امکان بازگرداندن تا ۴۰۰ ایرانی وجود دارد. در همان ماه، نخستین پرواز از سه پرواز اخراج، دهها ایرانی را به کشور بازگرداند. دومین پرواز در دسامبر ۲۰۲۵ انجام شد و آخرین پرواز ثبتشده در پایان ژانویه ۲۰۲۶ صورت گرفت؛ یعنی تنها یک ماه پیش از آغاز جنگ و چند هفته پس از سرکوب خونین اعتراضات که در آن هزاران شهروند به دست حکومت ایران کشته شدند. نیویورک تایمز در آن زمان گزارش داد که تعدادی از افراد اخراجشده در این سه پرواز، پناهجو بودهاند.
انتشار این گزارش در شرایطی انجام میشود که ورای آنچه در پسزمینه روی داده، دولت ترامپ در ظاهر از حمایت از شهروندان ایرانی سخن است. چنانچه در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۶، همزمان با اعتراضات گسترده در ایران، دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشیال از معترضان ایرانی حمایت کرد و نوشت: «میهنپرستان ایرانی، به اعتراضات ادامه دهید و نهادهای خود را به دست بگیرید. نام قاتلان و سرکوبگران را ثبت کنید؛ آنها بهای سنگینی خواهند پرداخت... کمک در راه است.»
ترامپ همچنین اعلام کرد که تا زمان توقف «کشتار بیمعنای معترضان»، همه دیدارهای خود با مقامهای ایرانی را لغو کرده است. با این حال، او توضیح نداد منظورش از عبارت «کمک در راه است» دقیقا چیست.