تیم ملی فوتبال ایران جام جهانی ۲۰۲۶ را با سه تساوی و بدون شکست به پایان رساند؛ اتفاقی که برای نخستین بار در تاریخ حضور ایران در جامهای جهانی رخ داد.
اما در سوی دیگر، ایران برای نخستین بار از جام جهانی ۲۰۱۴ تاکنون نتوانست حتی یک مسابقه را با پیروزی پشت سر بگذارد؛ موضوعی که باعث شده ارزیابی عملکرد تیم امیر قلعهنویی با روایتهای متفاوتی همراه شود.
از یک سو، تیم ملی در هیچیک از سه مسابقه خود شکست نخورد و مقابل بلژیک، یکی از تیمهای سید نخست مسابقات، به تساوی رسید. از سوی دیگر، در نخستین جام جهانی ۴۸ تیمی تاریخ، ایران نه تنها موفق به صعود نشد، بلکه برابر دو تیمی که پیش از مسابقات در رنکینگ فیفا پایینتر از آن قرار داشتند نیز به پیروزی نرسید.
بدون برد؛ اتفاقی که از سال ۲۰۱۴ تکرار نشده بود
ایران در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه با پیروزی مقابل مراکش چهار امتیاز به دست آورد و تنها یک قدم با صعود به مرحله حذفی فاصله داشت.
چهار سال بعد نیز در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر با شکست ولز، سه امتیاز گرفت؛ هرچند دو شکست برابر انگلیس و آمریکا مانع صعود این تیم شد.
اما در جام جهانی ۲۰۲۶، تیم ملی هر سه مسابقه خود را با تساوی به پایان رساند؛ دو بر دو مقابل نیوزیلند و بدون گل مقابل بلژیک و یک بر یک برابر مصر.
در نتیجه، ایران با سه امتیاز، همانند دوره قبل، از مرحله گروهی حذف شد.
سه امتیاز؛ اما در جامی متفاوت
جام جهانی ۲۰۲۶ نخستین دورهای بود که با حضور ۴۸ تیم برگزار شد؛ تغییری که باعث شد تیمهای بیشتری از آسیا، آفریقا و اقیانوسیه به مسابقات راه پیدا کنند و از نظر آماری احتمال قرار گرفتن تیمها در گروههای آسانتر افزایش یابد.
ایران نیز در گروهی قرار گرفت که علاوه بر بلژیک، مصر و نیوزیلند در آن حضور داشتند.
هرچند بلژیک در سید نخست قرار داشت، اما مصر و نیوزیلند هر دو پیش از آغاز مسابقات در ردهای پایینتر از ایران در رنکینگ فیفا قرار داشتند.
با این حال، شاگردان امیر قلعهنویی مقابل هیچیک از این دو تیم به پیروزی نرسیدند.
افت در رنکینگ فیفا
نتایج مرحله گروهی در رنکینگ زنده فیفا نیز بازتاب پیدا کرد.
ایران پس از تساوی مقابل نیوزیلند حدود ۱۴.۵ امتیاز از دست داد و تساوی برابر مصر نیز بیش از یک امتیاز دیگر از مجموع امتیازات این تیم کم کرد.
هرچند تساوی مقابل بلژیک حدود شش امتیاز برای ایران به همراه داشت، اما در مجموع، تیم ملی بیش از ۹ امتیاز از دست داد و دو پله در ردهبندی زنده فیفا سقوط کرد.
در مقابل، نیوزیلند با وجود آنکه در سه بازی مرحله گروهی مجموعا ۵.۷۸ امتیاز منفی کسب کرده؛ رقمی که کمتر از امتیاز منفی ایران است، یک پله سقوط کرده و به رده هشتادوششم جهان رسیده است.
بلژیک نیز در پایان سه مسابقه مرحله گروهی، در مجموع ۶.۸۲ امتیاز منفی از دست داده است. مصر هم از هر سه بازی خود امتیاز مثبت کسب کرد و در ردهبندی فیفا ۳ پله صعود کرد. این بدان معناست که ایران در میان همگروهیهای خود بیشترین امتیاز منفی را کسب کرده است.
ایران در آخرین ردهبندی رسمی فیفا پیش از آغاز جام جهانی، در رده بیستم جهان قرار داشت. با این حال، در ردهبندی زنده پس از سه مسابقه مرحله گروهی، با از دست دادن امتیاز مقابل نیوزیلند و مصر، به رتبه بیستودوم سقوط کرد. رتبه نهایی رسمی فیفا پس از پایان مسابقات و در بهروزرسانی بعدی اعلام خواهد شد.
حتی یک دقیقه پیش نبود
یکی از آمارهای قابل توجه عملکرد ایران در این مسابقات، روند نتیجه بازیهاست. ایران در هیچیک از سه دیدار خود حتی برای یک دقیقه نیز از حریفانش پیش نیفتاد.
مقابل نیوزیلند دو بار عقب افتاد و هر دو بار بازی را به تساوی کشاند. دیدار با بلژیک با تساوی بدون گل به پایان رسید. مقابل مصر نیز ابتدا دروازه ایران باز شد و سپس تیم ملی توانست بازی را مساوی کند.
این یعنی ایران در مجموع ۲۷۰ دقیقه مرحله گروهی، هیچگاه در نتیجه از حریفانش جلو نبود.
آیا این بهترین عملکرد تاریخ ایران است؟
از یک منظر، پاسخ میتواند مثبت باشد؛ ایران برای نخستین بار جام جهانی را بدون شکست به پایان رساند اما جام جهانی ۴۸ تیمی و نه ۳۲ تیمی.
اما از منظر دیگر، این تیم نتوانست حتی یک مسابقه را ببرد، با همان تعداد امتیاز جام جهانی ۲۰۲۲ از رقابتها کنار رفت و نسبت به جام جهانی ۲۰۱۸ نیز امتیاز کمتری به دست آورد؛ آن هم در شرایطی که این دوره با حضور ۴۸ تیم برگزار میشد و بسیاری آن را فرصتی مناسبتر برای تیمهایی مانند ایران میدانستند.
ایران برای نخستین بار در گلدان دوم قرار داشت و باز هم برای نخستین بار دو تیم ضعیفتر (از نظر رنکینگ فیفا) در گروه ایران حضور داشتند اما شاگردان قلعهنویی نتوانستند به هیچ پیروزی دست یابند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
حالا شاید امیرقلعهنویی و کادر فنی او فاکتورهایی در اختیار داشته باشند که با استناد به آنها کارنامه خود را موفقیتآمیز بدانند اما به نظر میسد کفه دیگر ترازو سنگینتر است؛ جایی که ایران در گروهی به مراتب آسانتر از همه ادوار پیشین جام جهانی و در رقابتهایی که تیمهای بیشتری نسبت به تمام دورههای پیشین در آن شرکت داشتند، نتوانسته یک مسابقه را با پیروزی به پایان برساند و باز هم مثل تمام دورههای پیشین، کار تیم ملی در همان مرحله گروهی تمام شده است؛ با این تفاوت که در جامهای جهانی گذشته ایران از آغاز در جمع ۳۲ تیم بود ولی این بار در همان جمع ۴۸ تیم باقی ماند و از ادامه رقابتها حذف شد.