رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه، روز دوشنبه ۲۹ ژوئن (هشتم تیر ۱۴۰۵) و یک هفته پیش از برگزاری نشست مهم ناتو در آنکارا، گفت ترکیه باید در تمامی ساختارهای دفاعی و امنیتی اروپا گنجانده شود.
اظهارات آقای اردوغان در حالی مطرح میشود که اروپا در پی تهدید روسیه و احتمال کاهش حضور نظامی ایالات متحده در ناتو، در حال بازنگری و تقویت ساختارهای دفاعی خود است.
آگهی
آگهی
مسئله اصلی برای ترکیه، امکان دسترسی این کشور به طرح ۱۵۰ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا تحت عنوان «اقدام امنیتی برای اروپا» است. این ابتکار با سرواژه انگلیسی آن یعنی «SAFE» و به معنای «گاوصندوق» نیز شناخته میشود و قرار است نقشی کلیدی در تقویت توان دفاعی اروپا ایفا میکند.
آقای اردوغان در دیدار با اعضای هیئتهای پارلمانی هر ۳۲ عضو ناتو در استانبول گفت: «مشارکتهای غیرقابل جایگزین ترکیه در امنیت اروپا گاهی نادیده گرفته میشود.» وی تاکید کرد که ترکیه خواهان «شرکت در تمامی ابتکارات دفاعی و امنیتی» در این قاره است.
او تاکید کرد: «ما از شما قانونگذاران انتظار داریم از حضور ترکیه در ابتکارات دفاعی و امنیتی اعلامشده توسط اتحادیه اروپا حمایت کنید.»
چالش ترکیه چیست؟
اگرچه ترکیه از نظر فنی واجد شرایط دسترسی به طرح مذکور است، اما این امر نیازمند تایید همه ۲۷ عضو اتحادیه اروپا است؛ حال آنکه یونان تهدید کرده آن را وتو خواهد کرد.
رئیس جمهوری ترکیه همچنین از ناتو خواست تا همه موانع موجود در مسیر تجارت صنایع دفاعی میان اعضای این ائتلاف را برطرف کند.
او گفت: «اگر میخواهیم بر چالشهایی که با آن مواجه هستیم غلبه کنیم باید موانع تجارت صنایع دفاعی را هم برطرف کنیم، کما اینکه توزیع مسئولیتها میان متحدان نیز باید متوازن و عادلانه باشد.»
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
ابتکار «اقدام امنیتی برای اروپا» یک سازوکار مالی جدید در اتحادیه اروپاست که از محل استقراض این اتحادیه تأمین مالی میشود. بر اساس این طرح، کمیسیون اروپا باید تا پایان این دهه میلادی تا سقف ۱۵۰ میلیارد یورو منابع مالی فراهم کند تا کشورهای عضو بتوانند هزینههای خود را در حوزه خرید مشترک تجهیزات دفاعی افزایش دهند.
استقراض اتحادیه اروپا برای تامین مالی این برنامه جدید، امکان اعطای وامهای بلندمدت با نرخهای رقابتی و ساختار جذاب را به کشورهای عضو متقاضی فراهم میکند.
انتقاد از تحریمهای تسلیحاتی در آستانه نشست آتی ناتو
اما این روند در شرایطی در حال شکلگیری است که در بروکسل، درخواستها برای حرکت به سمت چارچوبهایی فراتر از اتحادیه اروپا افزایش یافته تا هماهنگی دفاعی در سطح کل قاره اروپا سریعتر پیش برود و اوکراین نیز بدون نیاز به انتظار برای عضویت کامل، در این سازوکارها حضور داشته باشد.
مقامات ترکیه در این زمینه حتی فراتر از اظهارات اردوغان رفتند. «نعمان کورتولموش»، رئیس پارلمان ترکیه، تحریمهای تسلیحاتی اعمالشده از سوی برخی اعضای ناتو را «خیانت» و «یکجانبه» توصیف کرد و گفت این اقدامات با اصول ائتلاف در تضاد است.
مقامات ترکیه در این زمینه حتی از مواضع اردوغان نیز فراتر رفتند. «نعمان کورتولموش»، رئیس پارلمان ترکیه، تحریمهای تسلیحاتی اعمالشده از سوی برخی اعضای ناتو را «خیانت» و اقدامی «یکجانبه» خواند و تاکید کرد که این تصمیمها با اصول ائتلاف ناتو در تضاد است.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز دوشنبه در آنکارا گفت نشست پیشروی ناتو «واقعا تاریخی» خواهد بود و ترکیه را شریکی با اهمیت راهبردی توصیف کرد. او در گفتوگو با خبرگزاری آناتولی اظهار کرد: «ترکیه در حوزههایی مانند مهاجرت، دفاع و ثبات منطقهای، شریکی با اهمیت راهبردی به شمار میرود.»
نشست ائتلاف نظامی ناتو قرار است در تاریخ ۷ و ۸ ژوئیه (۱۶ و ۱۷ تیر) در پایتخت ترکیه برگزار شود.