قرار است مذاکرات فنی میان آمریکا و ایران هفته آینده در ژنو از سر گرفته شود و هدف آن رسیدن به یک توافق دائمی برای پایان دادن به جنگ خواهد بود. انتظار میرود این مذاکرات بر برنامه هستهای ایران متمرکز باشد.
خبرنگار یورونیوز، مریت گوین جونز، با سید حسین موسویان، سخنگوی پیشین تیم مذاکرهکننده هستهای ایران گفتوگو کرده و مصاحبه را با این پرسش آغاز کرده که آیا این مذاکرات واقعا فرصتی برای گشودن فصلی تازه در روابط میان آمریکا و ایران است یا خیر.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
حسین موسویان در پاسخ به این پرسش گفت: «اینکه من این را فرصت میبینم یا نه، فکر میکنم این شاید مهمترین فرصت میان ایران و آمریکا باشد؛ البته به دو دلیل. دلیل اول این است که اکنون مذاکرات در سطح بسیار بسیار بالایی انجام میشود، در واقع در سطح دومین رده مقامات دو کشور و دلیل مهم دوم این است که این گفتوگوها نه فقط درباره موضوع هستهای، بلکه درباره مسائل گستردهتر منطقهای بهصورت مستقیم انجام میشود. در خصوص موضوع هستهای بهطور خاص، این موضوع احتمالا به یکی از محورهای اصلی این مذاکرات تبدیل خواهد شد.»
از آقای موسویان پرسیده شد آیا مذاکرهکنندگان ایرانی با آمادگی برای دادن امتیاز و انعطاف به میز مذاکره خواهند آمد؟ برای مثال، آیا آنها اجازه خواهند داد بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی فورا به سایتهای هستهای ایران دسترسی پیدا کنند؟
مذاکرهکننده اسبق ایران پاسخ داد: «در وهله اول، در چارچوب برجام، ایران عملا آمادگی خود را نشان داد. آژانس بینالمللی انرژی اتمی دسترسی کامل داشت و به مدت سه سال بارها توانست اعلام کند که برنامه هستهای ایران صلحآمیز است. بنابراین ایران پیشتر چنین حسن نیتی را نشان داده است. اکنون وقتی درباره دادن دسترسی ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای سایتهای هستهای صحبت میکنید، بله، من فکر میکنم این دسترسی را خواهند داد. اما مشکل از طرف ایران نیست. این برای نخستین بار در تاریخ عدم اشاعه است که دو قدرت هستهای به تاسیسات یک کشور غیرهستهای تحت توافق پادمانی میان ایران و آژانس، حمله کردهاند. آژانس بینالمللی انرژی اتمی هیچ پروتکلی برای بازرسی از تاسیسات بمبارانشده ندارد. فکر میکنم ابتدا ایران باید موافقت کند، و به باور من آنها موافقت خواهند کرد، و سپس آژانس باید یک پروتکل رسمی داشته باشد که اجازه دهد از تاسیسات بمبارانشده بازدید کند.»
همزمان تصویر بسیار پیچیدهای نیز در منطقه نیز وجود دارد. آیا ایران تلاش میکند سرنوشت لبنان را به این توافق گستردهتر گره بزند؟ و آیا آمریکا نسبت به این موضوع پذیرش نشان خواهد داد؟
آقای موسویان در پاسخ به این پرسش گفت: «فکر میکنم اگر قرار باشد یک توافق گسترده و پایدار شکل بگیرد، مذاکرهکنندگان ایران و آمریکا باید بر سر سه موضوع اصلی منطقهای به توافق برسند. یکی روابط دوجانبه ایران و آمریکا در سطح منطقهای است. دوم باید درباره ایران و متحدان عرب آمریکا در منطقه، خلیج فارس، ثبات انرژی، تنگه هرمز و امنیت دریایی در خلیج فارس باشد. و سوم درباره ایران و اسرائیل است. فکر میکنم آمریکا در موقعیت خوبی قرار دارد که بتواند میان ایران و اسرائیل میانجیگری کند تا به دههها تهدیدهای متقابل امنیتی، نظامی و وجودی پایان داده شود.»