دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در آغاز جنگ با ایران برکناری حکومت، نابودی زرادخانه موشکی و مهار برنامه هستهای ایران را به عنوان اهداف خود تعیین کرده بود. اما این اهداف در طول درگیری و آتشبس تغییر کرد. والاستریت ژورنال با بررسی اظهارات ترامپ، چگونگی تغییر دیدگاههای او را نشان داده است.
دونالد ترامپ در آغاز جنگ با ایران در پیام ویدیویی با لحنی قاطع اهداف و امیدهای خود را از عملیات نظامی برشمرد. او از معترضان ایرانی خواست کنترل حکومت را به دست بگیرند و وعده داد با «دیکتاتوری شرور و افراطی» در تهران با نیرویی ویرانگر مقابله میکند.
آگهی
آگهی
آقای ترامپ گفت آمریکا موشکهای ایران و کارخانههای تولید آنها را نابود خواهد کرد. او همچنین گفت که نیروی دریایی ایران غرق خواهد شد و نیروهای نیابتی تهران چنان تضعیف خواهند شد که دیگر هرگز نتوانند تهدیدی برای منطقه باشند. مهمتر از همه، ایران دیگر امکان ساخت بمب هستهای را نخواهد داشت.
رئیسجمهوری آمریکا در پیام ویدیویی که ۲۸ فوریه در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» منتشر کرد، گفت: «هدف ما این است که با از میان بردن تهدیدهای قریبالوقوع رژیم ایران، متشکل از افرادی بسیار سرسخت و وحشتناک، از مردم آمریکا دفاع کنیم.»
ایران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل تنگه هرمز را بست که این اقدام منجر به افزایش قیمت سوخت و تورم و کاهش ذخایر نفتی جهان شد. ایران همچنین موشکها و پهپادهایی را به سوی نیروهای آمریکایی و متحدان آمریکا در سراسر خاورمیانه شلیک کرد.
در پی امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز و همچنین فراهم شدن زمینه مذاکرات هستهای، برخی اهداف کلیدی آقای ترامپ کاملا کنار گذاشته شده یا تغییر کرده است، با این حال، اظهارات او درباره جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای از ثبات بیشتری برخوردار بوده است.
والاستریت ژورنال با بررسی اظهارات آقای ترامپ پیش، حین و پس از جنگ تلاش کرده است که روند تغییر دیدگاههای او را نشان دهد.
آینده سیاسی ایران
دونالد ترامپ در زمان اعتراضات دیماه (ژانویه) از معترضان خواست کنترل نهادهای حکومتی را در دست گیرند و وعده داد که کمک در راه است. او همزمان با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران بار دیگر معترضان ایرانی را به این کار ترغیب کرد.
علی خامنهای، رهبر و جمعی از مقامات عالیرتبه جمهوری اسلامی در روز نخست حملات در ۲۸ فوریه کشته شدند. مجتبی خامنهای جانشین پدرش شد و مسعود پزشکیان هم به عنوان رئیسجمهوری ایران باقی ماند. همچنین بنابر ارزیابیها، نفوذ سپاه پاسداران در حال حاضر از هر زمان دیگری در حکومت ایران بیشتر شده است.
آقای ترامپ پس از چهار ماه جنگ و آتشبس، رهبران کنونی ایران را عملگراتر خوانده است و دیگر از کمک به مخالفان حکومت سخنی به میان نمیآورد.
ترامپ در ژانویه ۲۰۲۶
«میهنپرستان ایرانی، به اعتراض ادامه دهید؛ کنترل نهادهای خود را به دست بگیرید! نام قاتلان و آزارگران را بهیاد بسپارید. آنها بهای سنگینی خواهند پرداخت. من همه دیدارها با مقامات ایرانی را تا زمانی که کشتار بیمعنای معترضان متوقف نشود، لغو کردهام. کمک در راه است. عظمت را به ایران بازگردانیم.»
تروتسوشال، ۱۳ ژانویه
ترامپ در فوریه ۲۰۲۶
«در پایان، امشب خطاب به مردم بزرگ و سربلند ایران میگویم که زمان آزادی شما فرا رسیده است. در پناه بمانید. خانههای خود را ترک نکنید. بیرون بسیار خطرناک است. بمبها همهجا فرو خواهند ریخت. وقتی کار ما تمام شد، حکومت خود را به دست بگیرید. این حکومت از آن شما خواهد بود. این احتمالا تنها فرصت شما برای نسلها خواهد بود. آمریکا با قدرتی قاطع و نیرویی ویرانگر از شما حمایت میکند.»
ویدیوی منتشرشده در تروتسوشال، ۲۸ فوریه
ترامپ در ژوئن ۲۰۲۶
«گروه تازهای از رهبران روی کار آمدهاند. فکر میکنم خیلی باهوش هستند. فکر میکنم بسیار کمتر افراطی هستند. به نظر من واقعا خوباند. کشورشان را دوست دارند. نخستین سری از رهبرانشان کاملا از بین رفتند، سری دوم رهبرانشان هم از بین رفتند، سری سوم رهبرانشان تا حدودی نابود شدند. صادقانه بگویم، فکر میکنم این همان تغییر رژیم است. فکر میکنم آنها بسیار متفاوت رفتار خواهند کرد.»
نشست خبری در اجلاس گروه هفت در فرانسه، ۱۷ ژوئن
تسلیم بیقیدوشرط
آقای ترامپ در آغاز جنگ گفت با ایران بر سر توافق مذاکره نخواهد کرد و بر تسلیم بیقیدوشرط تهران پافشاری خواهد کرد. او همچنین افزود امیدوار است در انتخاب رهبران بعدی ایران نقش داشته باشد.
رئیسجمهوری آمریکا هفته گذشته گفت برای جلوگیری از فاجعه اقتصادی تفاهمنامه را پذیرفته است. اگرچه او جزئیاتی ارائه نکرد، ذخایر جهانی نفت پس از اقدام ایران در بستن تنگه رو به کاهش گذاشته بود.
ترامپ در فوریه ۲۰۲۶
«امشب خطاب به اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیروهای مسلح و همه نیروهای پلیس میگویم که باید سلاحهای خود را زمین بگذارید و از مصونیت کامل برخوردار شوید. در غیر این صورت، با مرگ حتمی روبرو خواهید شد.»
ویدیوی منتشرشده در تروتسوشال، ۲۸ فوریه
ترامپ در مارس ۲۰۲۶
«توافق با ایران در کار نخواهد بود مگر تسلیم بیقیدوشرط. پس از آن، و پس از انتخاب رهبر یا رهبرانی بزرگ و قابل قبول، ما و بسیاری از متحدان و شرکای فوقالعاده و بسیار شجاعمان، بیوقفه تلاش خواهیم کرد تا ایران را از لبه نابودی بازگردانیم و آن را از نظر اقتصادی بزرگتر، بهتر و نیرومندتر از همیشه کنیم.»
تروتسوشال، ۶ مارس
ترامپ در ژوئن ۲۰۲۶
«تنها چیزی که نمیخواستم ببینم، فاجعه اقتصادی بود. اگر این وضعیت ادامه پیدا میکرد، ممکن بود چنین چیزی رخ دهد. اما تنها چیزی که میدانم این است که هر بار درباره احتمال صلح صحبت میکردیم، بازار سهام مثل موشک بالا میرفت.»
نشست خبری در اجلاس گروه هفت در فرانسه، ۱۷ ژوئن
نیروی موشکی، نیروهای نیابتی منطقهای و برنامه هستهای ایران
دونالد ترامپ در آغاز جنگ گفت آمریکا موشکهای ایران و کارخانههای تولید آنها را نابود خواهد کرد. او همچنین گفت که آمریکا نیروی دریایی و نیروی هوایی ایران را از بین خواهد برد. رئیسجمهوری آمریکا گفت نیروهای نیابتی ایران، مانند حزبالله، چنان تضعیف خواهند شد که دیگر نتوانند تهدیدی برای منطقه باشند.
پس از ماهها درگیری که در جریان آن آمریکا نیروهای نظامی ایران را بهشدت هدف قرار داد، تهران همچنان هزاران موشک در اختیار دارد.
آقای ترامپ هفته گذشته گفت که ایران مانند دیگر کشورهای منطقه حق دارد نیروی موشکی داشته باشد. موشکهای ایران در توافق آمریکا و ایران گنجانده نخواهد شد. آقای ترامپ با این حال، گفت که این موضوع میتواند در گفتگوهای موازی با حضور ایران و کشورهای عربی خلیج فارس مطرح شود.
درگیری حزبالله با اسرائیل در لبنان همچنان ادامه دارد. آقای ترامپ گفت که آمریکا درباره نیروهای نیابتی ایران با تهران گفتگو خواهد کرد. رئیسجمهوری آمریکا همچنان تاکید دارد که ایران نباید مسیری برای دستیابی به بمب هستهای داشته باشد، اما نتیجه این موضوع تا حد زیادی به مذاکرات هستهای بستگی خواهد داشت.
ترامپ در فوریه ۲۰۲۶
«ما موشکهای آنها را نابود خواهیم کرد و صنعت موشکیشان را با خاک یکسان میکنیم. این صنعت، بار دیگر، کاملا نابود خواهد شد. ما نیروی دریایی آنها را از بین خواهیم برد. تضمین خواهیم کرد که نیروهای نیابتی تروریستی دیگر نتوانند منطقه یا جهان را بیثبات کنند یا به نیروهای ما حمله کنند.»
ویدیوی منتشرشده در تروتسوشال، ۲۸ فوریه
ترامپ در ژوئن ۲۰۲۶
«آنها باید تعدادی داشته باشند، چون دیگران هم دارند. موشکها مشکل نیستند. آنها به یک نقطه کوچک آسیب میزنند، اما سیاره را منفجر نمیکنند. درباره نیروهای نیابتی تروریستی آنها هم صحبت خواهیم کرد.»
نشست خبری در اجلاس گروه هفت در فرانسه، ۱۷ ژوئن
پول
آقای ترامپ تاکنون بارها باراک اوباما، رئیسجمهوری پیشین آمریکا را به دلیل لغو تحریمهای ایران در چارچوب برجام و انتقال ۱.۷ میلیارد دلار به ایران برای حلوفصل اختلافات بر سر تسلیحاتی که تهران پیش از انقلاب ۵۷ از آمریکا خریده و هرگز تحویل نگرفته بود، به باد انتقاد گرفته بود.
در پی امضای تفاهمنامه، وزارت خزانهداری آمریکا روز دوشنبه مجوز عمومی ویژهای را برای ایران صادر کرد که بر اساس آن، تولید، تحویل و فروش نفت خام، محصولات پتروشیمی و فرآوردههای نفتی با منشاء ایرانی تا تاریخ ۲۱ اوت مجاز اعلام شد.
همچنین بنابر اظهارات مقامات ایرانی و آمریکایی، پس از مذاکرات سوئیس، بخشی از داراییهای مسدودشده ایران آزاد شد. آمریکا همچنین از اقدامات خود برای تشکیل یک صندوق «توسعه و بازسازی» ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایران با همکاری شرکای منطقهای خبر داده است. آقای ترامپ با این حال گفته است هیچیک از این منابع از آمریکا تامین نخواهد شد. همچنین به گفته مقامات آمریکایی، رفع تحریمهای ایران به پیشرفت در اجرای توافق هستهای گره خواهد خورد.
ترامپ در مه ۲۰۱۸
«این توافق [برجام] تحریمهای اقتصادی فلجکننده علیه ایران را در ازای محدودیتهای بسیار ضعیف بر فعالیت هستهای رژیم و بدون هیچ محدودیتی بر سایر رفتارهای مخرب آن، از جمله فعالیتهای شومش در سوریه، یمن و دیگر نقاط جهان، برداشت.»
بیانیه ترامپ در ۸ مه ۲۰۱۸ درباره خروج از برجام
ترامپ در ژوئن ۲۰۲۶
«ما مقدار زیادی از پول آنها را گرفتهایم و پول آنها را در اختیار داریم. ما پولشان را گرفتهایم؛ این پول مال ما نیست، مال آنهاست، و ما آن را مسدود کردهایم. در مقطعی از زمان، فکر میکنم ناچار خواهیم شد آن را پس بدهیم. میدانید، اگر آن را پس ندهیم، دیگر هیچکس هرگز در دلار سرمایهگذاری نخواهد کرد.»
نشست خبری در اجلاس گروه هفت در فرانسه، ۱۷ ژوئن