پس از پایان دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس در بامداد دوشنبه، مقامات دو کشور اظهارات متناقضی درباره آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران بیان کردهاند. مقامات آمریکایی تاکید دارند که این داراییها صرف خرید مواد غذایی از آمریکا خواهند شد و مقامات ایرانی میگویند الزامی به این کار ندارند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران بامداد دوشنبه و در پی پایان مذاکرات سوئیس گفت که بخشی از داراییهای مسدودشده ایران آزاد شده است.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا صبح دوشنبه گفت که آمریکا به دنبال ایجاد سازوکاری است تا اطمینان حاصل شود هرگونه دارایی مسدودشده ایران که آزاد میشود، به جای تامین مالی تروریسم، «به نفع» مردم ایران استفاده شود؛ به این صورت که این منابع صرف خریدهای آمریکایی شود.
او گفت که جرد کوشنر، مشاور و داماد دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا با قطر روی پیشنهادی کار کرده است که بر اساس آن «اگر هرگونه دارایی مسدودشده ایران آزاد شود»، آمریکا و قطر هر دو بر روند استفاده از آن نظارت خواهند داشت و تایید خواهند کرد که این پول صرف خرید «سویا، ذرت و گندم آمریکایی» برای «منفعت مردم ایران» خواهد شد.
دونالد ترامپ روز دوشنبه گفت: «پول مسدودشدهای که آزاد میشود، برای خرید مواد غذایی استفاده خواهد شد و این مواد غذایی بهصورت انحصاری از طریق ایالات متحده و از کشاورزان ما خریداری میشوند.»
وزارت خزانهداری ایالات متحده روز دوشنبه از صدور مجوز موقت ۶۰ روزهای برای ایران خبر داد که بر اساس آن تولید، تحویل و فروش نفت خام، محصولات پتروشیمی و فرآوردههای نفتی با منشا ایرانی تا تاریخ ۲۱ اوت مجاز اعلام شد.
آقای ترامپ در این باره گفت: «اگر تحریمها برداشته شوند، پول به این کشور سرازیر خواهد شد. همه این پول به صورت خرید مواد غذایی که آنها بهشدت به آن احتیاج دارند، به ما باز خواهد گشت. آنها ۹۱ میلیون نفر جمعیت دارند که نمیتوانند غذایشان را تامین کنند. در نتیجه پولی که ما آزاد میکنیم، در آخر به کشاورزان خودمان میرسد.»
او در پاسخ به این پرسش که ایالات متحده چگونه مطمئن خواهد شد که این پول صرف بازسازی توان نظامی ایران نخواهد شد، گفت: «آنها نباید چنین کاری انجام دهند. آنها باید از این پول برای خرید مواد غذایی برای مردمشان استفاده کنند. چون در حال حاضر این مردم خیلی گرسنهاند و آنها این مواد را انحصارا از ما میخرند؛ مثل ذرت و سویا. پول زیادی خواهد بود. امیدوارم که پول زیادی باشد.»
مقامات ایرانی چه میگویند؟
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و سرپرست هیات مذاکرهکننده ایرانی روز دوشنبه در بازگشت از سوئیس گفت که امضای نهایی برای آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار دارایی مسدودشده ایران در جریان این مذاکرات انجام شده است.
آقای قالیباف گفت: «برای آزادسازی اموال بلوکهشده، در بند ۱۱ باید دو مبلغ ۶ میلیارد دلاری آزاد میشد که پیشتر اقدامات آن در سفر به قطر انجام شده بود، اما امضای نهایی آن باید در سفر سوئیس صورت میگرفت که انجام شد.»
او همچنین گفت: «در خصوص بند ۱۰، موضوع فروش نفت خام، پتروشیمی و مشتقات آن، همچنین مسائل بانکی، بیمه و حملونقل مطرح است. از آنجا که هنوز توافق نهایی نشده، تحریمها همچنان پابرجاست؛ لذا بر اساس توافقنامه امضاشده، تا رسیدن به توافق نهایی، تحریمهای نفتی رفع شد.»
با این حال، آقای قالیباف درباره سازوکار آزادسازی این داراییها و نحوه استفاده از آنها اظهار نظر نکرد.
عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران که در مذاکرات سوئیس حضور داشت، روز دوشنبه در گفتگو با تسنیم تاکید کرد که بنابر یادداشتهای امضا شده، ایران هیچ الزامی برای خرید نهادههای کشاورزی از آمریکا ندارد. او با این حال گفت که خریدهای جهاد کشاورزی ایران در سالهای اخیر عمدتا از طریق شرکتهای آمریکایی و اروپایی انجام شده است.
آقای همتی گفت: «براساس یادداشتهای امضا شده هیچ الزامی برای خرید نهادههای کشاورزی از آمریکا نداریم. اگر نرخ و کیفیت نهادههای آمریکایی در مقایسه با سایر کشورها مناسبتر باشد، مانعی برای خرید از آن کشور نداریم. اصولا طی سالهای اخیر خریدهای جهاد کشاورزی از طریق شرکتهای بزرگ آمریکایی و اروپایی بوده است.»
او افزود: «ما سالانه نیاز به خرید میلیاردها دلار کالای اساسی و دارو داریم و برای ما فرقی نمیکند پول خرید کالاهای اساسی را از چه منبعی پرداخت کنیم. اگر از منابع مسدودی بانک مرکزی بتوانیم این خریدها را انجام بدهیم، درعوض درآمدهای جاری و آتی نفتی را جایگزین آن ذخایر مصرف شده خواهیم کرد.»