جمهوری اسلامی درست فردای امضای توافق اولیه با آمریکا، حکم شلاق پرستو احمدی و همراهانش در «کنسرت کاروانسرا» را ابلاغ کرد؛ آنهم در شرایطی که برای جذب مردم جهت حضور در تجمعات شبانه، تصاویر بدون حجاب جولیا پطرس، خواننده لبنانی را در باغ فردوس تهران برای حاضران پخش میکرد.
پرستو احمدی در «کنسرت کاروانسرا» تلاش کرد یک کنسرت فرضی را تخیل کند. او آذر ۱۴۰۳ چنان روی سن رفت و خواند که گویی سالهاست با این تخیل زندگی کرده بود. او پشت میکروفون پیامی خواند که به مانیفستی به نمایندگی از زنان خواننده تعبیر میشد «من پرستو؛ دختری که میخواهم برای مردمی که دوستشان دارم بخوانم. این حقی است که نمیتوانستم از آن چشم بپوشم؛ خواندن برای خاکی که عاشقانه دوستش دارم. اینجا، در این نقطه از ایران عزیزمان، صدای من را در این کنسرت فرضی بشنوید و خیال کنید این وطن زیبا را ...»
حالا در بحبوحه توافق و مذاکره خبرهایی از قم آمده که پرستو احمدی به همراه هشت نفر دیگر از دستاندرکاران و نوازندگان «کنسرت کاروانسرا» ۷۴ ضربه شلاق تعزیری، دو سال ممنوعالخروجی و دو سال ممنوعیت از فعالیت هنری محکوم شدند.
علی شریفی زارچی، استاد پیشین دانشگاه شریف و از منتقدان حکومت جمهوری اسلامی در صفحه ایکس خود نوشته «حکومتی که در تجمع هوادارانش در تهران، کنسرت خواننده زن لبنانی را روی نمایشگر بزرگ پخش میکرد، پرستو احمدی خواننده زن ایرانی و ۸ نفر از اعضای تیمش را به خاطر کنسرت در کاروانسرای بدون تماشاگر، هریک به ۷۴ ضربه شلاق، دو سال ممنوعالخروجی و دو سال ممنوعیت فعالیت هنری محکوم کرد.»
۳ اتهام حقوقی صادر شده برای خواننده و همراهان «کنسرت کاروانسرا»
این حکم از سوی دادگاه کیفری استان قم صادر شده و محمد شیری، رئیس شعبه رسیدگیکننده، دفاعیات این نه نفر را وارد ندانسته است. حکم اخیر به دلیل «انتشار گسترده تصاویر بیحجابی» در یک کاروانسرا، بر اساس ۳ اتهام حقوقی صادر شده؛ نخست جریحهدار کردن عفت عمومی از طریق ترویج بیحجابی، هنجارشکنی عرفی-اخلاقی و نمایش الگوهای ضد دینی در فرهنگ ایرانی – اسلامی.
دوم تولید و انتشار آثار مستهجن و مبتذل که شامل تولید، ارسال و توزیع این دست آثار میشود و سوم جرایم رایانهای که شامل تولید، ارسال و انتشار آثار مستهجن و مبتذل از طریق سیستمهای رایانهای و مخابراتی. این حکم بدوی محسوب میشود و در مهلت قانونی قابل واخواهی و تجدیدنظرخواهی است.
آیا بر این خشونت عریان نامی جز «جنایت علیه بشریت» میتوان گذاشت
فاطمه شمس، فمنیست و استاد دانشگاه در همین زمینه در صفحه ایکس خود نوشته اگر بر این خشونت عریان نامی جز «جنایت علیه بشریت» بگذارید؛ اگر در میانه نبردی چنین آشکار و انکارناپذیر علیه زنان، از «صلح» سخن بگویید اما صدای قربانیان را نشنوید؛ اگر «منافع ملی» را در برابر آزادی، عدالت، کرامت انسانی و حق زندگی قرار دهید؛ و اگر خود را «ضد جنگ» بنامید اما در برابر جنگی که هر روز علیه زنان، دختران و زندانیان سیاسی جریان دارد سکوت کنید، آنگاه نه به حقیقت وفادار ماندهاید و نه به عدالت.»
او همچنین تاکید کرده «صلح، تنها خاموش شدن صدای موشکها و فروکش کردن آتش بمباران نیست. صلح زمانی معنا پیدا میکند که بدن زنان و معترضان بیگناه میدان اعمال خشونت لجامگسیخته نباشد؛ زمانی که شلاق، شکنجه و طناب دار ابزار حکمرانی نباشند. صلح واقعی و پایدار آنگاه ممکن میشود که هیچ زنی بهخاطر کار کردن، تحصیل کردن، آواز خواندن یا انتخاب سبک زندگی خود مجرم شناخته نشود؛ و هیچ انسان بیگناهی به جرم اعتراض، مطالبه عدالت یا بیان عقیده، به سلولهای تاریک زندان و چوبههای دار سپرده نشود.»
دادبان: حکم صادره فاقد وجاهت قانونی است
سایت حقوقی «دادبان» در همین زمینه با انتشار در متنی تاکید کرده «خوانندگی، اجرای موسیقی و ضبط یا انتشار یک کنسرت توسط زنان، بهخودیخود در هیچیک از قوانین کیفری ایران مصداق «تولید آثار مستهجن» محسوب نمیشود. آثار مستهجن در قوانین کیفری دارای تعریف مشخص هستند و تسری این عنوان به اجرای موسیقی یا خوانندگی، با اصل تفسیر مضیق قوانین کیفری و اصل قانونی بودن جرم و مجازات سازگار نیست.»
در متن دادبان آمده «صرف اجرای یک برنامه موسیقی یا انتشار تصاویر مرتبط با آن را نمیتوان مصداق «جریحهدار کردن عفت عمومی» دانست، مگر آنکه عناصر قانونی این جرم به طور روشن و مشخص احراز شود. از این رو، انتساب عناوینی چون تولید آثار مستهجن و جریحهدار کردن عفت عمومی به فعالیتهای هنری و موسیقایی، با موازین حقوق کیفری محل تردید جدی است و حکم صادره فاقد وجاهت قانونی است.»
پرستو احمدی در «کنسرت کاروانسرا»، قطعات «مرا ببوس»، «از خون جوانان وطن»، «لحظه دیدار»، «کمر باریک»، «عزیز جون» و «چه سازم» را اجرا کرده بود.
از روی آوردن به کنسرتهای زیرزمینی تا اجبار به مهاجرت
زنان ایرانی در حدود ۵ دهه گذشته و پس از روی کار آمدن جمهوری اسلامی در ایران از حقوق بسیاری منع شدهاند که یکی از آنها حق آواز خواندن است. این منع در شرایطی با احضار و رویههای حقوقی جسته و گریخته انجام میشود که در قوانین مصوب، جرمانگاری صریحی مبنی بر منع مطلق خوانندگی زنان وجود ندارد. با این حال زنان خواننده در گفتوگو با یورونیوز اعلام کرده بودند که در جلسههای مختلف احضار شده توسط مقامهای امنیتی و قضایی، به اتهامهایی چون پوشش و حجاب و مساله «جریحهدار کردن عفت عمومی» استناد شده بود.
با این حال، دههها محرومیت از اجراهای عمومی، از ابعاد اقتصادی نیز تاثیر منفی عمیقی بر حضور زنان در عرصه موسیقی و خوانندگی گذاشته است.