واکنشها در میان مقامهای فعلی و سابق جمهوری اسلامی در مورد توافق به دست آمده با آمریکا را میتوان به دو دسته تقسیم کرد.
از یک سو بسیاری از این مقامها از توافق استقبال کردهاند و از آن به عنوان دستاورد سخن میگویند. این در حالی است که گروهی از اصولگرایان تندرو به این توافق اعتراض میکنند و حتی صحبت از شکایت از محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و استیضاح مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران را مطرح میکنند.
آگهی
آگهی
این گروه از معترضان به تفاهم ایران و آمریکا طی روزهای گذشته در مقابل وزارت امور خارجه تجمع و اعتراض کرده بودند. در یکی از تجمعهای شبانه طرفداران حکومت ایران شعار «قالیباف، عراقچی، پس خون رهبرم چی؟» از طرف معترضان سر داده شد.
تاکنون ۶۰ نماینده مجلس متن نامه پرسشها از محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و رئیس تیم مذاکرهکننده ایران درباره توافق با آمریکا را امضاء کردهاند. برخی از نمایندگان همچنین از لزوم تصویب توافق در مجلس شورای اسلامی سخن میگویند.
این در حالی است که مجلس ایران از زمان حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران تاکنون جلسه علنی و رسمی برگزار نکرده است. نمایندگان معترض معتقد هستند که جلسات مجلس برای جلوگیری از تصویب طرح گروهی از نمایندگان درباره کنترل تنگه هرمز برگزار نمیشود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
طرح شکایت از قالیباف به کمیسیون اصل ۹۰ مجلس
ابوالفضل ابوترابی، نماینده مجلس از طرح شکایت از محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس به کمیسیون اصل ۹۰ سخن گفت.
وی با تاکید بر اینکه از علت پذیرش متن تفاهمنامه توسط تیم مذاکرهکننده ایران اطلاعی ندارد اظهار داشت: «ادعا میکنند که این متن یک تفاهمنامه است، اما بین تفاهمنامه و توافق تفاوت وجود دارد. توافق لازمالاجراست، اما تفاهمنامه چنین جایگاهی ندارد، اما واقعیت این است که مواد مندرج در این چهارده بند، به لحاظ حقوقی تعهدات و الزامات فراوانی را بر عهده ما قرار میدهد که صرف تغییر عنوان از «توافقنامه» به «تفاهمنامه» مشکل حل نمیشود. در واقع اکنون با عناوین و اصطلاحات بازی میکنند و نام آن را تفاهمنامه گذاشتهاند، اما در متن، تمامی این موارد تعهدآور و الزامآور است. ما معتقدیم که طبق قانون اساسی، با تغییر اسم مسئله حل نمیشود و این متن باید حتماً به مجلس ارائه و به تصویب مجلس برسد.»
صحبت از طرح استیضاح پزشکیان؛ «شاید خدا شهیدش کند»
همزمان زمزمههایی در مورد طرح استیضاح مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران شنیده میشود. ابوالفضل ابوترابی در این مورد گفت: «در حال حاضر چنین موضوعی مطرح نیست. شاید خدا شهیدش کند.»
امیرحسین ثابتی، یکی دیگر از نمایندگان تندرو در جبهه اصولگرایان نیز توافق با آمریکا را «ناقض خطوط قرمز رهبر انقلاب» توصیف کرد.
او گفت: «آمریکا بالاخره وقتی دید از طریق نظامی نمیتواند تنگه هرمز را باز کند، از طریق دیپلماسی و مذاکره به هدف خود رسید و حالا با کاهش قیمت نفت، یکی از مهمترین خواستههای دشمن محقق خواهد شد.»
وی افزود: «وقتی تاب آوری مسئولان از مردم مبعوث شده کمتر باشد، خروجی آن تکرار خطاهای محاسباتی قدیمی و دل بستن به توافق به امریکایی میشود که هدف آن نابودی ایران است.»
موافقان توافق چه میگویند؟
در مقابل در جبهه طرفداران توافق با آمریکا تاکید بر حفظ «منافع ملی» و انتقاد از رویکردهای «جناحی و سیاسی» است.
محمود واعظی، از مسئولان پیشین دولت ایران در دوره ریاستجمهوری حسن روحانی میگوید: «کسانی که با این توافق مخالفت میکنند، در واقع بیش از آنکه به منافع ملی بیندیشند، در چارچوب نگاههای جناحی و سیاسی و در آرزوی کسب قدرت مطلق موضعگیری میکنند.»
مسعود پزشکیان نیز در واکنش به موج انتقاد اصولگرایان تندرو در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «مایه تاسف است افرادی که در چارچوب ماموریتهای رسمی و با هدف صیانت از منافع ملی و عزت کشور در حال انجام وظیفه هستند، با برچسبهایی نظیر خیانت یا وطنفروشی مواجه شوند. نقد حق طبیعی جامعه است، اما تخریب کسانی که ماموریت مبتنی بر قانون به عهده دارند به دور از انصاف و مردانگی است.»
روزنامه جمهوری اسلامی نیز در انتقاد از مخالفان توافق نوشت: «آنها مذاکرهکنندگان را به خیانت و حتی حرکت در جهت خلاف مسیر نظام متهم میکنند در حالی که میدانند اصل مذاکره و محتوای توافق براساس مصوبات شورای عالی امنیت ملی و چارچوبهای مشخص شده توسط نظام صورت گرفته است. بدین ترتیب، این جماعت که مذاکرهکنندگان را به مخالفت با نظام متهم میکنند در واقع خودشان در جهت مخالف مسیر نظام در حرکت هستند.»
در بخشی دیگر از سرمقاله این روزنامه آمده است: «کسانی که از واقعیتهای تلخ ناشی از جنگ اطلاع دارند اگر ذرهای غیرت ملی داشته باشند حاضر نمیشوند بر طبل جنگ بکوبند و مذاکرهکنندگان را آماج تهمت و اهانت قرار دهند. این روش را نمیتوان استفاده از آزادی بیان و عقیده دانست. این، بدترین نوع سوءاستفاده از آزادی است.»
نویسنده روزنامه جمهوری اسلامی نوشته است: «شاید بسیاری از افراد حاضر در این بازیهای سیاسی را نتوان متهم به غرضورزی کرد ولی تردیدی نیست که صحنهگردانان اصلی این بازیها ترکیبی از یک باند سیاسی، یک حزب خاص و بقایای یک دولت ناکام هستند که برای بازگشت به قدرت عجله دارند.»
وزیر کشور: خدشه به همبستگی گناه بخشودنی است
در همین حال اسکندر مومنی، وزیر کشور دولت پزشکیان با تاکید بر لزوم حفظ «وحدت و انسجام» گفت: «وظیفه همه استانداران، فرمانداران، بخشداران، شهرداران، نهادهای فرهنگی و رسانههاست که وحدت و انسجام ملی را پاس بدارند. هرگونه خدشه به این همبستگی، گناه نابخشودنی است.»
او افزود: «اکنون وظیفه ماست که با تمام توان تلاش کنیم تا مردم زندگی آسانتر و راحتتری داشته باشند و مشکلاتشان مرتفع شود.»
استقبال محتاطانه عدهای از شهروندان ایرانی از دستیابی به تفاهم با آمریکا
ساکنان تهران روز دوشنبه به شکلی محتاطانه از توافق اولیه میان ایران و ایالات متحده برای تمدید بیشتر آتشبس شکننده در جنگ ایران استقبال کردند.
جزئیات این توافق منتشر نشده و ایران اعلام کرده است که اجرای آن تا زمان امضا آغاز نخواهد شد. امضای تفاهم به دستآمده با میانجیگری پاکستان قرار است روز جمعه در سوئیس انجام شود.
تفاهم بین ایران و آمریکا میتواند زمینهساز پایان دادن به جنگی باشد که هزاران نفر از جمله عالیترین رهبران حکومت مذهبی ایران را در سراسر خاورمیانه به کام مرگ کشاند و بحرانی تاریخی در حوزه انرژی را رقم زد.
محمد کاظم رفیعی، ۵۶ ساله و ساکن تهران در مورد توافق به دست آمده گفت: «اگر این توافق بهدرستی اجرا شود، بدون شک به این معنا خواهد بود که ما با جهان خارج تعامل خواهیم داشت و احتمالا تا حدی باعث کاهش قیمتهای بالا و بهبود معیشت مردم و وضعیت کشور خواهد شد.»
عبدالله محمدی، ۴۲ ساله و یکی دیگر از ساکنان تهران گفت که نسبت به پایبندی آمریکا به این توافق خوشبین نیست و به توافق هستهای سال ۲۰۱۵ اشاره کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در سال ۲۰۱۸ بهطور یکجانبه کشورش را از آن خارج کرد.
او گفت: «آنها در گذشته، بهویژه در مورد برجام، نشان دادهاند که کاملا متعهد نیستند، بهخصوص دولت فعلیشان.»
این شهروند افزود: «شخصا نسبت به این موضوع خوشبین نیستم. دستکم فکر میکنم برجام تجربهای تلخ برای کشور من بود.»
یادداشت تفاهم مربوط به این جنگ از همان ابتدا با چالشهای جدی روبرو بوده است.
ادامه درگیریهای اسرائیل با حزبالله لبنان، گروه شبهنظامی مورد حمایت ایران، و بمباران حومه جنوبی بیروت توسط اسرائیل در روز یکشنبه، مذاکرات را تا آستانه شکست پیش برد.
در همین حال، این تفاهمنامه به دو طرف تنها ۶۰ روز فرصت میدهد تا درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی شده و برنامه هستهای ایران به توافق برسند.
سرخوردگی گروهی از ایرانیان خارج از کشور از توافق ایران و آمریکا؛ «این حکومت نماینده مردم ایران نیست»
در این میان همانطور که انتظار میرفت گروهی از ایرانیان خارج از کشور که در هفتههای منتهی به حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران به انجام عملیات نظامی برای سقوط حکومت جمهوری اسلامی دل بسته بودند، اکنون از دستیابی تهران و واشنگتن به تفاهمنامه صلح سرخورده هستند.
در همین راستا گروهی از ایرانیان معترض و خشمگین در لسآنجلس روز یکشنبه علیه توافقی که میان ایالات متحده و ایران برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز حاصل شده بود تظاهرات کردند.
یکی از معترضان در لسآنجلس گفت: «ما از امضای هیچ توافقی با سپاه پاسداران خوشحال نیستیم، زیرا این حکومت نماینده مردم ایران نیست و در ایران هیچ انتخابات آزادی وجود ندارد.»