درگیری اخیر میان ایران و اسرائیل، شکاف میان ترامپ و نتانیاهو بر سر جنگ با ایران را بیش از پیش نمایان کرد. ترامپ یکشنبه در تماس با نتانیاهو خواستار خودداری او از حملات تلافیجویانه به ایران شد، اما اسرائیل ساعاتی بعد به ایران حمله کرد. دلیل این اقدام چه بود و این دو چه پایانی برای این جنگ متصورند؟
به گزارش اکسیوس به نقل از منابع آمریکایی و اسرائیلی، رویدادهای ۲۴ ساعت گذشته گواه دیگری بر این موضوع است که منافع استراتژیک آمریکا و اسرائیل و منافع سیاسی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل بیش از پیش از یکدیگر فاصله میگیرند.
آگهی
آگهی
یک مقام آمریکایی گفت: «بنیامین نتانیاهو برای بقای سیاسی در اسرائیل به ادامه جنگ و دونالد ترامپ برای بقای سیاسی در آمریکا به پایان جنگ نیاز دارد.»
به گزارش نیویورکتایمز، ازسرگیری درگیری میان اسرائیل و ایران شاید دستکم موقتا به حامیان آقای نتانیاهو نشان داد که او هنوز توان ایستادگی در برابر دونالد ترامپ را دارد. با این حال توقف این درگیری در کمتر از ۱۵ ساعت، اسرائیل و رهبرش را بیش از پیش در تنگنا قرار داد و نشان داد که همچنان به دونالد ترامپ وابسته است.
اگر بنیامین نتانیاهو امیدوار بود که مذاکرات صلح آقای ترامپ با ایران را تضعیف کند، فشار رئیسجمهوری آمریکا بر هر دو طرف برای توقف حملات هوایی و صرفنظر کردن اسرائیل از تدارک حمله دیگر در روز دوشنبه، نشان داد که این تلاش ناکام مانده است.
بنابر این گزارش، این موج کوتاه درگیری ممکن است محاسبات و پاسخ طرفین درگیر به هر دور تازه از حملات را تغییر داده باشد.
اسرائیل اکنون میداند که ایران میتواند حزبالله را به حمله به شمال اسرائیل وادارد و حملات تلافیجویانه اسرائیل علیه حزبالله ممکن است به حملات موشکی ایران به اسرائیل منجر شود. از سوی دیگر آقای ترامپ نیز ممکن است مانع شود که اسرائیل به ایران پاسخی شدید یا طولانی دهد.
رز زیمت، مدیر برنامه ایران در «موسسه مطالعات امنیت ملی» در تلآویو، گفت: «این یک تغییر بزرگ بود.»
به گفته او، این رخداد نشان داد که رژیم ایران سرشار از اعتمادبهنفس است و به این جمعبندی رسیده که «رئیسجمهور ترامپ نمیخواهد به جنگ بازگردد، بنابراین آنها میتوانند برای حفظ پیوند تحولات ایران و لبنان، تا حدی ریسک کنند.»
به گفته برخی تحلیلگران، آقای نتانیاهو احتمالا تصور میکرد که ازسرگیری درگیری با ایران آنقدر سریع و خشن تشدید شود که مذاکرات ایران و آمریکا را مختل کند. اما در عوض، ظاهرا اظهارات روز دوشنبه آقای ترامپ که خواستار توقف فوری درگیریها شد و سپس تماس تلفنی با آقای نتانیاهو، درگیریها را به سرعت پایان داد.
آقای سیترینوویچ گفت: «متاسفانه روشن است که دونالد ترامپ از نظر راهبردی به دستیابی به توافق علاقه دارد.»
این موضوع همان موضوعی را برجسته کرد که از زمانی که آقای نتانیاهو در ماه فوریه اسرائیل را در کنار آمریکا وارد جنگ با ایران کرد، همچنان بسیاری از اسرائیلیها را آزار داده است.
آقای زیمت گفت: «بیتردید این کار مزایای زیادی داشت، چون به اسرائیل امکان داد از قدرت نظامی آمریکا بهرهمند شود. اما عیب بسیار بسیار مهم آن این بود که از همان ابتدا روشن بود هر تصمیمی درباره زمان و چگونگی پایان دادن به این جنگ در اختیار رئیسجمهور ترامپ است. بنابراین تا زمانی که رئیسجمهور ترامپ نمیخواهد خصومتها با ایران از سر گرفته شود، اسرائیل عملا هیچ کاری نمیتواند انجام دهد.»
آقای ترامپ روز دوشنبه به اکسیوس گفت که در گفتگو با آقای نتانیاهو خواستار توقف حملات اسرائیل به ایران شده است.
آقای ترامپ گفت: «گفتم بیبی بهتر است مراقب باشی وگرنه خیلی زود تنها خواهی ماند.»
تعارض منافع ترامپ و نتانیاهو
به گزارش والاستریت ژورنال، شکاف میان آمریکا و اسرائیل مذاکرات صلح جاری را پیچیدهتر کرده و به ایران مجال داده است تا با جسارت بیشتری از حزبالله دفاع کند.
اوفر گوترمن، پژوهشگر ارشد «موسسه مطالعات امنیت ملی» در تلآویو، گفت: «ایران نسبتا احساس راحتی میکند، چون باور دارد آمریکا و اسرائیل درباره مسئله لبنان همراستا نیستند. دولت اسرائیل میخواهد تا حد ممکن استفاده از زور را برای دستیابی به منافع خود در لبنان و ایران حفظ کند، در حالی که دولت آقای ترامپ در مسیر متفاوتی قرار دارد.»
اولویت دونالد ترامپ پایان دادن به جنگی است که در داخل آمریکا محبوبیت ندارد و قیمت بنزین و دیگر هزینهها را افزایش داده است. اما این هدف در مقابل اولویتهای قدرتهای خاورمیانه قرار گرفته است.
به گفته دنی سیترینوویچ، اختلاف بر سر لبنان بازتاب تفاوتهای کلیدی میان خواستههای اسرائیل و آمریکا از جنگ است.
او گفت در حالی که آقای ترامپ میخواهد جنگ را با توافقی پایان دهد که فشار بر بازارهای نفت و مصرفکنندگان جهانی را کاهش دهد، اسرائیل همچنان امیدوار است که جنگ بتواند به نوعی تسلیم ایران منجر شود.
در همین حال، حکومت تازه ایران با اطمینان بیشتری به تواناییهای خود نگاه میکند، زیرا از هجوم آمریکا و اسرائیل جان سالم به در برده است. به گفته آقای سیترینوویچ، ایران که پیشتر از متحدانی مانند حزبالله برای دور نگه داشتن خود از درگیری مستقیم با اسرائیل استفاده میکرد، اکنون برای دفاع از متحدانش مستقیما با اسرائیل میجنگد.
اسفندیار باتمانقلیچ، مدیرعامل «بنیاد بورس و بازار» گفت که ایران از لبنان استفاده میکند تا اعتبار تعهدات امنیتی آمریکا را در مذاکرات جاری برای پایان دادن به جنگ بیازماید.
او گفت: «آنها میخواهند ببینند آیا آقای ترامپ میتواند اسرائیل را در حیاط خلوت خودش مهار کند یا نه. اگر دونالد ترامپ بتواند این کار را انجام دهد، شاید بتواند از توافق خودش با ایران در برابر خرابکاریهای بیشتر اسرائیل هم دفاع کند.»