انتظار طولانی برای آغاز بزرگترین جام جهانی تاریخ با حضور ۴۸ تیم، ۱۰۴ مسابقه و سه کشور میزبان به پایان رسید؛ تورنمنتی نزدیک به ۶ هفته که از همین ابتدا با انبوهی از پرسشها، چالشهای لجستیکی بیسابقه میان آمریکا، کانادا و مکزیک و جنجالهای فراوان محاصره شده است.
این بازیها روز پنجشنبه در مکزیکوسیتی و در میانه نگرانیهای شدید از افزایش سرسامآور قیمت بلیطها و تنشهای سیاسی کلید میخورد؛ هرچند درام واقعی درون زمین فوتبال و رقابت ستارههای جهان برای فتح بزرگترین جایزه این ورزش، تا فینال روز ۱۹ ژوئیه ادامه خواهد داشت.
آگهی
آگهی
جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا با دفاع تمامقد از این رویداد اعلام کرد: «این بزرگترین، فراگیرترین و باشکوهترین جام جهانی تاریخ خواهد بود.» او پیشبینی کرده است که ۷ میلیون هوادار استادیومها را پر خواهند کرد و ۶ میلیارد نفر دیگر نیز از راه دور نظارهگر بازیها خواهند بود. اینفانتینو حتی در اظهار نظری عجیب مدعی شد: «فیفا تأمینکننده رسمی خوشبختی برای بشریت است.»
با این حال، تحقق این ادعا در هالهای از ابهام است؛ چرا که بخش عمده مسابقات در ایالات متحده و در شرایطی برگزار میشود که این کشور با تورم فزاینده، سیاستهای مهاجرتی دولت ترامپ و جنگ با ایران دستوپنجه نرم میکند.
فوتبال سیاسی؛ از «جایزه صلح فیفا» تا بحران خاورمیانه
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، از حامیان اصلی برگزاری این جام جهانی در خاک کشورش بوده و بارها در کاخ سفید میزبان اینفانتینو بوده است. رئیس فیفا نیز تلاش بسیاری برای تقویت این روابط به کار بسته، تا جایی که سال گذشته و پس از آنکه نام ترامپ در میان برندگان جایزه نوبل قرار نگرفت، «نخستین جایزه صلح فیفا» را به او اهدا کرد. همچنین جام زرین و دستساز «جام جهانی باشگاهها» ساخت شرکت تیفانی نیز مدتی در دفتر بیضی کاخ سفید جا خوش کرده بود؛ ترامپ در مصاحبهای اعلام کرد وقتی از فیفا زمان پس گرفتن این جام را جویا شده، به او پاسخ دادهاند: «میتوانید آن را برای همیشه در دفتر بیضی نگه دارید، ما یکی دیگر میسازیم.»
این روابط نزدیک در حالی شکل گرفته که ۶ ماه پیش، یکی از مقامات فدراسیون فوتبال آلمان در واکنش به اقدامات ترامپ — از جمله تهدید به کنترل گرینلند — خواستار بایکوت جام جهانی شده بود. این تنشها پیش از آغاز حملات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران بود؛ جنگی که به جهش قیمت نفت و بیثباتی گسترده در خاورمیانه منجر شده است.
این نبرد نظامی، حضور تیم ملی ایران در جام جهانی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. کاروان ایران به دلیل چالشهای شدید صدور ویزا مجبور شد در اقدامی آخرینلحظهای، کمپ تمرینی خود را از توسان در ایالت آریزونا به شهر تیخوانا در مکزیک منتقل کند. بازیکنان ایران در حالی وارد محل مسابقات شدند که پیکسلهایی با تصویر قربانیان حمله موشکی مرگبار به یک مدرسه ابتدایی در آغاز جنگ را روی لباس خود نصب کرده بودند.
قیمتهای نجومی؛ «خیانتی بزرگ» به هواداران فوتبال
فیفا به دلیل استراتژی قیمتگذاری بلیطها با انتقادهای بیرحمانهای مواجه شده است. در زمان آغاز فروش عمومی در ماه ژانویه، قیمت بلیطها بین ۱۴۰ تا ۸ هزار و ۶۸۰ دلار تعیین شد. اگرچه بعداً برخی بلیطها با قیمت کمتری عرضه شدند، اما بهای برخی دیگر به شدت افزایش یافت؛ تا جایی که قیمت بلیط بازی فینال به ۳۲ هزار و ۹۷۰ دلار رسید. هواداران فوتبال این اقدام نهاد حاکم بر فوتبال جهان را یک «خیانت بزرگ» توصیف کردهاند.
وضعیت در بازار سیاه و پلتفرمهای بازفروش به مراتب بدتر است؛ به طوری که در ماه آوریل، در بازار رسمی بازفروش خودِ فیفا، ۴ بلیط فینال هر کدام به قیمت نزدیک به ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار دلار آگهی شدند. اگرچه فیفا مدعی است کنترلی بر این قیمتها ندارد، اما از هر معامله بازفروش ۳۰ درصد کمیسیون دریافت میکند. هزینههای جانبی نیز سرسامآور است؛ هزینه پارکینگ استادیومها تا ۱۷۵ دلار افزایش یافته و قیمت بلیط قطار شهری (به عنوان مثال در نیوجرسی از ۱۲.۹ دلار به ۹۸ دلار) جهش یافته است.
با وجود این ارقام، اینفانتینو با بیان اینکه میزان تقاضا معادل «تقاضای ۱۰۰۰ سال جام جهانی به صورت یکجا» است، تأکید کرد که بلیط تمامی ۱۰۴ مسابقه به طور کامل فروخته خواهد شد. این در حالی است که نظرسنجی مؤسسه ایپسوس (IPSOS) نشان میدهد تنها ۲۶ درصد از آمریکاییها نسبت به این رویداد «تا حدودی هیجانزده» هستند و آمار رزرو هتلها در ۱۱ شهر میزبان آمریکا کمتر از حد انتظار بوده است.
از گرمای شدید تا آخرین رقص اسطورهها
یکی از چالشهای بزرگ پیش روی برگزارکنندگان، گرمای بیسابقه هوا است. در شهرهایی مانند دالاس و هیوستون در ایالت تگزاس و همچنین کانزاسسیتی و آتلانتا، دمای حسی ممکن است از مرز ۳۲ درجه سانتیگراد عبور کند. فیفا برای حفظ سلامت بازیکنان و تماشاگران، ناچار به تغییر قوانین خود در قبال ورود بطریهای آب به ۱۶ استادیوم آمریکای شمالی و در نظر گرفتن فواصل استراحت برای نوشیدن آب (Cooling Breaks) شده است.
با این حال، با آغاز سوت مسابقات، مستطیل سبز توجهها را به خود جلب خواهد کرد:
آخرین پرده اسطورهها
آیا لیونل مسی ۳۸ ساله میتواند در آخرین حضور خود روی این استیج بزرگ، یک شاهکار دیگر خلق کند؟ و آیا کریستیانو رونالدوی ۴۱ ساله سرانجام تنها جام غایب کلکسیون پرافتخار خود را لمس خواهد کرد؟
تلاش برای پایان خشکسالی
برزیل، پرافتخارترین تیم جهان با ۵ عنوان قهرمانی، پس از بیش از ۲۰ سال دوری از جام، این بار با هدایت کارلو آنچلوتی ایتالیایی به دنبال قهرمانی است. انگلیس نیز برای پایان دادن به طلسم ۶۰ ساله خود به توماس توخل آلمانی اعتماد کرده است.
بلندپروازی میزبان
تیم ملی آمریکا با مربیگری مائوریسیو پوچتینوی آرژانتینی به دنبال یک شگفتیسازی بزرگ در خاک خود است. تیم ریم، کاپیتان آمریکا در این باره میگوید: «پوچتینو تعارفی در این باره ندارد و مدام میگوید: چرا ما نه؟ چرا ما نتوانیم قهرمان شویم؟»