واکنش معاملهگران به پیامهای خوشبینانه دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و دیگر مقامات آن کشور مبنی بر قریبالوقوع بودن توافق با ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، باعث شد که قیمت نفت ماه گذشته تقریبا به یک پنجم کاهش یابد.
با این وجود به نوشته فایننشال تایمز، با اخباری که از روند مذاکرات منتشر شده، چشمانداز بازگشایی سریع و کامل این آبراه که یک پنجم جریان نفت جهانی از طریق آن منتقل میشود، تاریک به نظر میرسد.
آگهی
آگهی
به نوشته این وبسایت تحلیلی، سیاستگذاران جهانی هشدارهای خود را مبنی بر اینکه یک شوک قیمتی جدید در راه است افزایش دادهاند، بویژه آنکه ذخایر نفت دولتی و تجاری رو به اتمام است.
آژانس بینالمللی انرژی، صندوق بینالمللی پول، بانک جهانی و سازمان تجارت جهانی روز جمعه هشدار دادند که موجودی نفت جهانی با سرعت بیسابقهای در حال کاهش است و این تهدیدی جدی برای اقتصاد محسوب میشود.
آنها در بیانیه مشترکی پس از دیدار رهبران مربوطه در واشنگتن گفتند: «اگر جریان کشتیرانی به حالت عادی بازنگردد، ادامه کاهش سریع موجودی نفت جهان پیش از اوج تقاضای نفت تابستانی در نیمکره شمالی، خطرات فزایندهای را برای امنیت سوخت، شرایط بازار و تابآوری اقتصادی ایجاد خواهد کرد.»
اقتصاددانان پیشبینی میکنند که افزایش قیمت نفت به ۱۵۰ دلار در هر بشکه، جهان را به رکودی ناتوانکننده سوق دهد. این تنگه همچنین یک مجرای حیاتی برای کود، گاز طبیعی مایع و سایر کالاهای حیاتی است و در صورت بسته ماندن، خطرات اقتصادی را تشدید میکند.
باب مکنالی، بنیانگذار گروه انرژی «راپیدان» عملی شدن این دیدگاه خوشبینانه که تنگه هرمز به زودی باز خواهد شد را بسیار بعید میداند و پیشبینی میکند که با کاهش موجودی جهانی، قیمت نفت در ماه ژوئیه یا اوت به نزدیک ۲۰۰ دلار برسد؛ سطحی که «وحشتناکترین و ناخوشایندترین شکل کاهش تقاضا و رکود اقتصادی گستردهتر» را به دنبال خواهد داشت.
اکسون موبیل و شورون، دو شرکت بزرگ نفتی آمریکا، هفته گذشته هشدارهای جدی در مورد خطر افزایش قیمتها به دلیل از دست دادن «ضربهگیرها»، از جمله کاهش موجودیها و کاهش مقادیر زیادی از نفت تحریمشده روسیه و ایران که در دریا گیر کردهاند، صادر کردند.
نیل چپمن، معاون ارشد اکسون، در کنفرانسی که توسط بانک سرمایهگذاری برنشتاین برگزار شد، گفت: «ما به سطوح بیسابقهای از موجودی نزدیک میشویم؛ منظورم سطوح واقعا پایین است.... وقتی به آن نقطه برسید، خواهید دید که قیمتها به شدت افزایش مییابند.»
او هشدار داد که قیمت محمولههای نفت برنت میتواند به ۱۵۰ یا ۱۶۰ دلار در هر بشکه برسد.
مایک ویرث، مدیر اجرایی شورون نیز در همان کنفرانس گفت که بحران انرژی دولتها را مجبور میکند تا بیشتر بر امنیت انرژی تمرکز کنند و پس از فروکش کردن بحران فوری، ذخایر نفت را افزایش دهند.
اما این امکان هم وجود دارد که افزایش قیمتها و اختلال در عرضه، تقاضای بالای نفت را از بین ببرد و باعث شود مصرفکنندگان به جایگزینها روی آورند و دولتها را وادار به تشویق این سیاست گذار کند. شاید بهترین نمونه این موضوع در چین باشد، جایی که تقاضای نفت تا ۹ درصد یا ۱.۵ میلیون بشکه نفت در روز کاهش یافته است، و طبق گزارش استراتژیستهای نفتی جیپیمورگان که هفته گذشته از این کشور بازدید کردند، «اختلال بسیار کمی» در بازار آن مشاهده شده است.
آنها استدلال میکنند که این کاهش به نظر نمیرسد محصول یک کمپین رسمی صرفهجویی دولتی باشد، بلکه یک انتخاب اقتصادی آرام از سوی مصرفکنندگان است.
جیپیمورگان گفت: «در مواجهه با افزایش قیمت بنزین، گازوئیل و بلیط هواپیما، به نظر میرسد بسیاری از حمل و نقلهای مبتنی بر نفت به سمت گزینههای ارزانتر و کمکربنتر تغییر جهت دادهاند: اتوبوسهای برقی، کامیونهای گازسوز، مترو، قطارهای پرسرعت برقی و تاکسیهای برقی.»
به گفته جیپیمورگان، اروپا نیز بحران انرژی ناشی از جنگ ایران را بسیار بهتر از شوک ناشی از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ که باعث بحران کلان اقتصادی شد، پشت سر گذاشته است.