ده سال پس از درگذشت محمد علی، اسطوره بیتکرار بوکس جهان، همسرش لانی علی با تاکید بر اینکه میراث واقعی او نه مدالهای قهرمانی او بلکه روحیه شفقت و انساندوستی محمد علی بود، نسبت به افزایش شدید دوقطبیگری و کمرنگ شدن پیوندهای انسانی در جامعه امروز آمریکا هشدار داد.
لانی علی، همسر محمد علی میگوید میراث این اسطوره مشتزنی، نه عنوانهای قهرمانی یا مدال المپیک او، بلکه شفقت و مهربانی اوست. لانی علی در گفتوگویی به مناسبت دهمین سالگرد درگذشت محمد علی گفت: «او هر روز با قلبی مالامال از مهربانی و همدلی به یاری نیازمندان میشتافت؛ هر زمان کسی را درمانده یا محتاج کمک میدید، تمام تلاشش را برای گرهگشایی از کار او به کار میبست.»
علی در زادگاهش لوئیویل به حاضرجوابی و پرچانگی معروف بود؛ او در دهه ۱۹۶۰ به عنوان قهرمانی که مدام برای حریفانش کری میخواند به شهرت رسید و دقیقا در دوران اوج محبوبیتش، به یکی از صداهای رسا در دفاع از حقوق مدنی تبدیل شد.
مراسم «روز شفقت» در زادگاه محمد علی
او به طور گستردهای به عنوان مشهورترین و تاثیرگذارترین مشتزن تمام دوران شناخته میشود که سه بار عنوان قهرمانی سنگینوزن جهان را از آن خود کرد. اما فعالیتهای او به عنوان یک انساندوست، تا مدتها پس از پایان دوران حضورش در رینگ ادامه داشت.
همزمان با دهمین سالگرد درگذشت محمد علی، «مرکز علی» در زادگاه او، لوئیویلِ کنتاکی، روز چهارشنبه برنامهای را با عنوان «روز شفقت» برای ترویج خدمات اجتماعی و مراقبت از دیگران برگزار میکند. لانی علی این رویداد را تجلیلی از «یکی از بنیادیترین ارزشهای شکلدهنده به شخصیت محمد علی» دانست.
«داریم پیوند خود را با انسانیت و با یکدیگر از دست میدهیم»
او با اشاره به اینکه از زمان درگذشت علی در سال ۲۰۱۶ شاهد دوقطبیتر شدن جامعه آمریکا بوده، گفت: «امروز در جایگاهی ایستادهایم که داریم پیوند خود را با انسانیت و با یکدیگر از دست میدهیم؛ موضوعی که نه تنها در میان خانوادهها و جوامع، بلکه در سراسر این کشور شکاف انداخته است. ما روزبهروز دوقطبیتر و از هم دورتر میشویم؛ به نوعی به پیله خود فرو رفتهایم و تنها با کسانی همنشین میشویم که مثل ما فکر میکنند یا شبیه ما هستند، و دیگر واقعا دست یاری به سوی دیگران دراز نمیکنیم.»
پس از درگذشت این قهرمان، زادگاهش یک هفته میزبان مراسم یادبود او بود؛ مراسمی که با دور افتخار پیکر او در سراسر شهر و عبور از کنار خانه محقر دوران کودکیاش در غرب لوئیویل به پایان رسید. بیلی کریستال و باب کاستاس، از دوستان نزدیک علی، در مراسم تدفین او سخنرانی کردند و ویل اسمیت، بازیگری که در سال ۲۰۰۱ نقش او را در فیلم «علی» بازی کرده بود، یکی از حاملان تابوت بود.
سیل خروشان ابراز عشق و علاقه به محمد علی
سیل خروشان ابراز عشق و علاقه به محمد علی در زادگاهش، پیش چشم میلیونها نفر در سراسر جهان قرار گرفت. لانی علی در این باره گفت: «ما از افرادی حرف میزنیم که هزاران کیلومتر سفر کردند تا خود را به اینجا برسانند؛ کسانی که هرگز این مرد را از نزدیک ندیده بودند و هیچ آشنایی شخصی با او نداشتند، اما مایل بودند آخرین ادای احترام خود را به او تقدیم کنند؛ از پادشاهان، شاهزادگان، رؤسای جمهور و سران کشورها گرفته تا افراد مشهور و چهرههای برجسته ورزشی.»
«بزرگترین مشتزن تاریخ»
محمدعلی، که با نام کاسیوس کلی نیز شناخته میشود، از سوی بسیاری از کارشناسان، ورزشکاران و علاقهمندان بوکس به عنوان یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین مشتزنان تاریخ شناخته میشود. او در سال ۱۹۶۴ و در ۲۲ سالگی با شکست دادن سانی لیستن به مقام قهرمانی سنگینوزن جهان دست یافت. علی با تکیه بر سرعت بالا، چابکی کمنظیر و رقص پای استثنایی خود، سبک رایج بوکس سنگینوزن را متحول کرد. او برخلاف بسیاری از همدورانش، اغلب دستهای خود را پایین نگه میداشت و با جاخالیهای سریع و ضدحملات برقآسا حریفانش را مغلوب میکرد. مهارتهای خود را نیز با جمله مشهور «مثل پروانه میرقصم، مثل زنبور نیش میزنم» توصیف کرده بود.
از گرویدن به اسلام تا مخالفت با حضور در جنگ ویتنام
زندگی محمدعلی با گرویدن به دین اسلام تحت تاثیر چهرههایی چون مالکوم ایکس و الیجاه محمد، و همچنین مخالفت سرسختانهاش با حضور در جنگ ویتنام، دستخوش تحولی بنیادین شد. او به دلیل امتناع از خدمت در ارتش ایالات متحده، عناوین قهرمانی خود را از دست داد و نزدیک به سه سال و نیم از حضور در رقابتهای حرفهای محروم شد. با این حال، پس از بازگشت به رینگ، در نبردهای تاریخی و ماندگاری چون «مبارزه قرن» برابر جو فریزر و همچنین رویارویی مشهور با جورج فورمن، جایگاه خود را در تاریخ ورزش تثبیت کرد. مقاومت غیرمنتظره چاک وپنر در برابر محمدعلی نیز بعدها یکی از الهامبخشهای اصلی سیلوستر استالونه برای خلق شخصیت و فیلم سینمایی «راکی» شد.
دوران پارکینسون و فعالیتهای بشردوستانه
این اسطوره بوکس پس از بازنشستگی در سال ۱۹۸۱، با وجود ابتلا به بیماری پارکینسون، فعالیتهای عمومی و بشردوستانه خود را ادامه داد. او در دهههای پایانی زندگی به عنوان نمادی از صلح، همزیستی و استقامت شناخته میشد و در ماموریتهای انساندوستانه و تلاشهای بینالمللی برای ترویج صلح مشارکت داشت. شخصیت کاریزماتیک، شجاعت، اعتمادبهنفس و شوخطبعی خاص او تحسین نسلهای مختلف ورزشکاران، هنرمندان و رهبران جهان را برانگیخت و نامش را فراتر از دنیای ورزش، به یکی از ماندگارترین چهرههای قرن بیستم تبدیل کرد.