دانشمندان ویژگیهایی ساختاری در هرم بزرگ جیزه را شناسایی کردهاند که آن را قادر ساخته تا برای هزاران سال در برابر زمینلرزهها مقاومت کند؛ کشفی که گواهی بر نبوغ مهندسان مصر باستان است.
هرم بزرگ مصر، که با نامهای هرم خوفو و هرم خئوپس نیز شناخته میشود، بین ۴۶۰۰ تا ۴۴۵۰ سال پیش تکمیل شد و از آن زمان تاکنون زمینلرزههای متعددی را تجربه کرده است؛ از جمله زلزلهای در سال ۱۸۴۷ با قدرت تقریبی ۶.۸ ریشتر و زلزله دیگری در سال ۱۹۹۲ با قدرت ۵.۸ ریشتر.
آگهی
آگهی
در حالی که این بنا امروزه بدون هیچ آسیب جدی بیرونی و درونی پابرجا ایستاده است، تا پیش از این شواهد اندکی برای حمایت از نظریههایی که انعطافپذیری ساختاری آن را توضیح میدهند، وجود داشت.
دانشمندان برای درک بهتر منشأ این پایداری، ارتعاشات محیطی را در ۳۷ نقطه در اطراف هرم، از جمله در اتاقکهای داخلی، بلوکهای ساختمانی و خاک اطراف ثبت کردند.
بیشتر ارتعاشات ثبتشده در داخل هرم، فرکانسی بین ۲ تا ۲.۶ هرتز داشتند که نشان میدهد تنش مکانیکی بهطور یکنواخت در سراسر سازه توزیع شده است. در مقابل، پژوهشگران دریافتند که ارتعاشات در خاک اطراف هرم، فرکانسی در حدود ۰.۶ هرتز دارد.
بهطور معمول وقتی دو جسم با فرکانسهای همسان میلرزند، ارتعاشات آنها با هم ترکیب شده و در فرآیندی به نام «رزونانس» تقویت میشوند.
اما دانشمندان دریافتند که در مورد هرم بزرگ، تفاوت فرکانس ارتعاش آن با خاک اطراف به محافظت از این بنای عظیم در برابر زلزله کمک کرده است.
همچنین در «اتاقک زیرزمینی» هرم که به صورت مستقیم در بستر سنگی خاک تراشیده شده است، هیچ تغییری در تقویت ارتعاش مشاهده نشد.
پژوهشگران در این مطالعه که در نشریه «گزارشهای علمی» منتشر شده است، نوشتند: «جدایی فرکانس مشاهده شده بین خاک، حدود ۰.۶ هرتز، و ساختار هرم، حدود ۲.۳ هرتز، نشاندهنده کاهش طبیعی خطر رزونانس است که ممکن است در پایداری لرزهای فوقالعاده این بنا در طول هزارهها نقش داشته باشد.»
میزان تقویت ارتعاش عموما با افزایش ارتفاع بیشتر میشد و در «اتاق پادشاه» به اوج خود میرسید. اما محققان دریافتند در اتاقکهایی که دقیقا بالای اتاق پادشاه قرار دارند، فاکتور تقویت به ۳ هرتز کاهش مییابد.
دانشمندان حدس میزنند که این موضوع خطر آسیب ناشی از فعالیتهای لرزهای به اتاق پادشاه را کاهش داده است. این یافته با این نظریه همخوانی دارد که این اتاقکها، محافظت ساختاری برای اتاق پادشاه فراهم میکنند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
محققان میگویند سنگهای آهکی سختی که در ساخت هرم به کار رفتهاند نیز ممکن است خطر ناشی از فعالیتهای لرزهای را کاهش دهند. با این حال، آنها هشدار میدهند که این یافتهها ثابت نمیکند که این ویژگیها بخش عمدی از طراحی هرم بودهاند.
دانشمندان نوشتهاند: «هرگونه تخمینی مبنی بر بهینهسازی لرزهای عمدی توسط معماران مصر باستان، صرفا در حد گمانهزنی باقی میماند.»