با وجود اختلال گسترده پروازها و تنشهای ناشی از حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، بیش از ۱.۶ میلیون زائر خارجی برای شرکت در مناسک حج وارد این کشور شدهاند. همچنین شمار زائران ایرانی امسال نسبت به سالهای عادی حدود ۶۵ درصد کاهش یافته و وضعیت ویزای برخی از آنها «نامشخص» گزارش شده است.
به گفته مقامهای رسمی عربستان سعودی، شمار کل زائرانی که از خارج از کشور به عربستان سفر کردهاند، به بیش از ۱.۶ میلیون نفر رسیده و بدین ترتیب این رقم از تعداد بازدیدکنندگان بینالمللی در سال گذشته نیز فراتر رفته است.
مقامهای عربستان به دنبال موج گرمای مرگبار سال گذشته، تدابیر امنیتی و اقدامهای کنترل ازدحام را افزایش دادهاند. همچنین مقررات مربوط به مجوزهای حج برای جلوگیری از ورود زائران بدون مجوز به مکه در طول این مناسک سالانه، با قاطعیت اجرا شده است.
محمد حسین، زائری از یمن، به آسوشیتدپرس گفته «این سفر برای ما به دلیل شرایط یمن بسیار دشوار بود. پروازها تعلیق شده بود و اوضاع ناامیدکننده به نظر میرسید، اما خدا را شکر که موفق شدیم وارد عربستان شویم.»
الخیر مصطفی، زائری از سودان، نیز درباره سفرش تا عربستان گفته«سودان به دلیل جنگ جاری شرایط بسیار سختی را میگذراند. اما خدا را شکر سفر موفقیتآمیز بود و ما به اینجا رسیدیم.»
سایه جنگ بر سر روابط ایران و عربستان
درگیریهایی که به دنبال حملات اواخر فوریه ایالات متحده و اسرائیل به ایران آغاز شد، تهران را بر آن داشت تا دستور موجی از حملات را به اهدافی در عربستان سعودی و سراسر منطقه خلیج فارس صادر کند؛ اقدامی که اختلالات گستردهای در ترافیک هوایی ایجاد کرد و باعث افزایش شدید هزینههای سفر شد.
با این وجود خطوط هوایی مهم خلیج فارس در امارات عربی متحده، قطر و بحرین تلاش کردند تا پس از هفتهها بسته بودن حریم هوایی و لغو پروازها، به سرعت بخش عمدهای از ظرفیت عملیاتی خود را بازگردانند.
با وجود این پیچیدگیها و مشکلات، زائران همچنان برای شرکت در حج امسال به عربستان سعودی سفر کردهاند. جنگ اخیر بر روابط دیپلماتیک و سیاسی و مذهبی میان دو کشور ایران و عربستان سایه انداخت. چنانچه به گزارش مقامهای جمهوری اسلامی سهمیه زائران ایرانی در حج ۲۰۲۶ نسبت به سال گذشته کاهش یافته است.
کاهش سفر زائران ایرانی به عربستان سعودی در سایه جنگ
بر اساس اعلام مقامهای سازمان حج و زیارت جمهوری اسلامی در مناسک حج سال ۲۰۲۶ و در پی اختلالهای پروازی و تنشهای نظامی در منطقه، شمار زائران اعزامی ایران نسبت به سالهای عادی کاهش یافت.
سهمیه سالانه حج ایران که حدود ۸۶ هزار و ۷۰۰ زائر بود، طبق آنچه مسئولان حج پیشتر گفتهاند به خاطر تحریم و مشکل جابهجایی ارز، امسال به حدود ۳۰ هزار و ۶۰۰ نفر تقلیل یافت که از این میان نیز به گزارش ایسنا «وضعیت ویزای تعدادی از زائران همچنان نامشخص است» و رییس سازمان حج گفته که منتظر پاسخ عربستان به عنوان کشور میزبان حج است. این رسانه توضیح بیشتری درباره «وضعیت نامشخص تعدادی از ویزاها» ارایه نکرده است. به گزارش ایسنا «تا پایان وقت اول خردادماه، ۲۹ هزار و ۹۸۱ زائر ایرانی با ۱۳۱ پرواز وارد عربستان شدند.»
سایه جنگ بر روابط ایران و عربستان
روابط ایران و عربستان سعودی در ماههای اخیر به شدت متشنج شد. پس از آغاز درگیریها میان ایران، آمریکا و اسرائیل در اواخر فوریه ۲۰۲۶، عربستان نیز هدف حملات موشکی و پهپادی منتسب به ایران و گروههای همپیمانش قرار گرفت. مقامهای ایرانی اعلام کردند هدف این حملات، پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه بوده است.
منابع رسمی سعودی از رهگیری بخش زیادی از این حملات موشکی و پهپادی خبر دادند. همچنین برخی گزارشهای اطلاعاتی و غیررسمی از حملات محدود عربستان به اهداف وابسته به ایران خبر دادهاند، اما این موضوع تاکنون به صورت رسمی تایید نشده است.