روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی تحقیقی فاش کرده است که اسرائیل دستکم دو پایگاه مخفی نظامی در صحرای غربی عراق ایجاد کرده بود؛ پایگاههایی که به گفته مقامهای عراقی و منطقهای، برای پشتیبانی از عملیات علیه ایران استفاده میشدند و یکی از آنها در جنگ ۱۲ روزه سال ۲۰۲۵ نقش مهمی ایفا کرده است.
این گزارش میگوید ماجرا زمانی آشکار شد که یک چوپان ۲۹ ساله عراقی به نام عواد الشمری بهطور اتفاقی به یکی از این پایگاهها برخورد کرد و ساعاتی بعد در حملهای مرگبار کشته شد.
آگهی
آگهی
چوپانی که به یک راز نظامی برخورد کرد
به نوشته نیویورکتایمز، سوم مارس ۲۰۲۶ عواد شمری با وانت خود برای خرید به شهر نوخیب در غرب عراق رفت؛ منطقهای دورافتاده در صحرای غربی این کشور.
اما هنگام بازگشت، او با چیزی غیرمنتظره روبهرو شد: گروهی از نیروهای نظامی، بالگردها و چادرهایی که اطراف یک باند فرود موقت مستقر شده بودند.
خانواده او میگویند عواد پس از مشاهده این صحنه با فرماندهی نظامی عراق تماس گرفت و آنچه را دیده بود گزارش داد. چند ساعت بعد، به گفته سه شاهد محلی، یک بالگرد خودروی او را تعقیب کرد و بارها به آن شلیک کرد تا سرانجام خودرو در بیابان متوقف و شعلهور شد.
خانواده شمری دو روز بعد جسد سوخته او و خودروی نابودشده را پیدا کردند.
پایگاههایی برای عملیات علیه ایران
بر اساس این گزارش، مقامهای امنیتی منطقهای گفتهاند اسرائیل از اواخر سال ۲۰۲۴ در حال آمادهسازی این پایگاهها بوده تا در صورت بروز درگیریهای آینده بتواند از آنها برای عملیات استفاده کند.
نیویورکتایمز میگوید یکی از این پایگاهها در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ برای سوخترسانی، پشتیبانی هوایی و ارائه خدمات درمانی به نیروهای اسرائیلی استفاده شده است.
به گفته این مقامها، هدف اصلی ایجاد این پایگاهها کوتاهکردن مسیر پرواز هواپیماهای اسرائیلی به سمت ایران بوده است.
اسرائیل حاضر نشده درباره این گزارش یا کشتهشدن چوپان عراقی اظهار نظر کند.
آیا آمریکا در جریان بود؟
این گزارش همچنین پرسشهایی جدی درباره نقش آمریکا مطرح کرده است.
نیویورکتایمز به نقل از مقامهای آمریکایی و منطقهای نوشته با توجه به همکاری نزدیک ارتشهای آمریکا و اسرائیل، تقریبا غیرممکن است که فرماندهی مرکزی آمریکا از حضور اسرائیل در غرب عراق بیاطلاع بوده باشد.
برخی مقامهای عراقی نیز گفتهاند آمریکا احتمالا از وجود این پایگاهها اطلاع داشته، اما بغداد را در جریان نگذاشته است.
دو مقام امنیتی عراق گفتهاند آمریکا در جریان جنگ سال گذشته و همچنین بحران اخیر، بغداد را مجبور کرده بود رادارهای خود را خاموش کند تا به هواپیماهای آمریکایی آسیبی نرسد؛ اقدامی که باعث وابستگی بیشتر عراق به اطلاعات آمریکا شد.
ارتش عراق چه میدانست؟
یکی از بحثهای اصلی پس از افشای این ماجرا این است که آیا نیروهای عراقی واقعا از حضور اسرائیل بیخبر بودند یا اینکه ترجیح داده بودند آن را نادیده بگیرند.
سرلشکر علی حمدانی، فرمانده نیروهای غرب فرات، گفته ارتش عراق بیش از یک ماه پیش از کشف پایگاه توسط چوپان، به فعالیتهای مشکوک در منطقه شک برده بود.
او گفته نیروهای عراقی بهجای نزدیک شدن به منطقه، فقط از دور عملیات نظارتی انجام میدادند و درخواست اطلاعات از آمریکا نیز بیپاسخ مانده بود.
یک روز پس از کشف پایگاه، نیروهای شناسایی عراق به منطقه اعزام شدند، اما هدف تیراندازی قرار گرفتند. در این حمله یک سرباز کشته، دو نفر زخمی و دو خودروی نظامی منهدم شد.
مقامهای عراقی بعدا به این نتیجه رسیدند که نیروهای مهاجم اسرائیلی بودهاند.
فشار تازه بر دولت عراق
دولت عراق تاکنون رسما وجود پایگاههای اسرائیلی در خاک این کشور را تایید نکرده است.
عراق هیچ رابطه دیپلماتیکی با اسرائیل ندارد و بخش بزرگی از افکار عمومی این کشور اسرائیل را دشمن میداند. افشای این ماجرا میتواند فشارها بر دولت عراق را افزایش دهد؛ کشوری که سالها میان روابط با آمریکا و نفوذ ایران گرفتار موازنهای دشوار بوده است.
برخی تحلیلگران هشدار دادهاند این اتفاق ممکن است بهانهای به گروههای نزدیک به ایران بدهد تا با خلع سلاح مخالفت کنند یا حضور آمریکا در عراق را بیشتر زیر سوال ببرند.
در حال حاضر، به گفته نیویورکتایمز، پایگاه کشفشده در نوخیب دیگر فعال نیست، اما وضعیت پایگاه دوم همچنان نامشخص است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
خانواده عواد شمری نیز میگویند هنوز هیچ تحقیق جدی درباره کشتهشدن او انجام نشده و خواهان پاسخگویی دولت عراق هستند.