به گزارش والاستریت ژورنال، همزمان با نخستین روز دیدار ترامپ و شی جینپینگ در پکن، ایران یک شناور پشتیبانی متعلق به یک شرکت امنیتی چینی را در نزدیکی تنگه هرمز توقیف کرد. این نخستین توقیف گزارششده یک شناور امنیتی خصوصی از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران است.
بنابر اعلام «سینوگاردز مارین سکیوریتی» (Sinoguards Marine Security)، شرکت مالک این شناور، مقامات ایرانی روز پنجشنبه این کشتی را توقیف کردند. به گزارش والاستریت ژورنال، بهنظر میرسد تهران با این اقدام سعی در مخابره این پیام دارد که حاضر نیست حفاظت مسلحانه در تنگه هرمز را حتی برای کشتیهایی که به نیابت قدرتمندترین حامی بینالمللیاش تردد میکنند، مجاز بداند.
این اقدام همزمان با نخستین روز دیدار دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا و شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین در پکن انجام شد. از اولویتهای اصلی آقای ترامپ در این دیدار جلب حمایت آقای شی برای اعمال فشار بر ایران برای پذیرش شروط صلح بود. این در حالی است که ایران یک روز پیش از این دیدار، به یک نفتکش چینی اجازه عبور از تنگه هرمز را داده بود.
صنم وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در اندیشکده «چتمهاوس» (Chatham House) لندن گفت که ایران از طریق اعطای مجوز عبور به کشتیهای تجاری و در عین حال توقیف شناورهای امنیتی میخواست به چینیها یادآوری کند که «کنترل هرمز در دست کیست و حتی نباید به فکر تامین امنیت خودشان باشند.»
بنابر این گزارش، کشتی توقیفشده «هوی چوان» نام داشت و با پرچم هندوراس تردد میکرد. این کشتی درست در ورودی تنگه هرمز، در فاصله حدود ۳۸ مایل دریایی (حدود ۷۰ کیلومتر) در شمال شرقی فجیره امارات عربی متحده لنگر انداخته بود.
شرکت سینوگاردز اعلام کرد مقامهای ایرانی پس از انتقال این کشتی به آبهای ایران، از این شرکت خواستند اسناد مرتبط را ارائه کند و کشتی نیز از سوی مراجع ذیصلاح در ایران مورد بازرسی تطبیقی قرار گیرد.
بنابر اطلاعات وبسایت شرکت «سینوگاردز»، این شرکت برای حفاظت از کشتیهایی که از «فجیره» و پنج نقطه دیگر در آسیا و آفریقا حرکت میکنند، نگهبانان مسلح فراهم میکند.
به گزارش والاستریت ژورنال، به دلیل محدودیتهای سلاح در بنادر حاشیه خلیج فارس و دریای عمان، شرکتهای امنیتی به ناچار سلاحهای خود را در دریا و روی زرادخانههای شناور نگهداری میکنند.
ماریو ژو، بنیانگذار این شرکت از اظهار نظر درباره این که آیا «هوی چوان» هنگام توقیف به عنوان زرادخانه شناور فعالیت میکرد یا نه، خودداری کرد. او گفت که «سینوگاردز» مطابق «مجوزهای مربوط به کشور صاحب پرچم و الزامات مقرراتی مرتبط با دامنه عملیاتی خود» فعالیت میکند.
براساس پایگاه داده کشتیرانی «اکواسیس»، «سینوگاردز» همچنین مالک کشتی «سانی اوشن» است. این زرادخانه شناور در سال ۲۰۲۴ با موفقیت حمله شبهنظامیان حوثی یمن در دریای سرخ را دفع کرد.
به گفته تحلیلگران، هر نوع کشتی خارجی حامل سلاح در نزدیکی ایران در زمان جنگ، احتمالا ظن و حساسیت تهران را برمیانگیخت.
به گفته کریستوفر اسپرین، استاد مطالعات دفاعی در کالج نیروهای کانادا، ممکن است ایران از این که خدمه شناور دقیقا قصد انجام چه کاری داشتهاند، یا این که حضور آن چه ایدهای را ممکن است به ذهن دیگران بیندازد، نگران شده باشد.
به گفته تیموتی هیت، بنیانگذار شرکت پژوهشهای دفاعی «پرسسپتوم»، هرچند ممکن است دیپلماتهای چینی برای آزادی شناور سینوگاردز نزد مقامهای ایرانی مداخله کنند، اما از نگاه پکن، این حادثه احتمالا بسیار کماهمیتتر از آن است که به یک بحران بزرگ تبدیل شود.
«سینوگاردز» در تبلیغات خود تاکید میکند که هیچ ارتباطی با هیچ دولت یا ارتشی ندارد. این در حالی است که چند گروه تجاری بزرگ و مهم متعلق به دولت چین، از جمله شرکتهای کشتیرانی دولتی در فهرست مشتریان این شرکت قرار دارند.
چین از سال ۲۰۱۰ و در پی افزایش فعالیت دزدان دریایی سومالی، با استفاده شرکتهای امنیتی خصوصی از سلاح، البته بر اساس دستورالعملهای سختگیرانه، موافقت کرد.
چین به طور سنتی به شرکتهای امنیتی خصوصی اجازه نمیداد با سلاح کار کنند و ارتش این کشور نیز سابقهای در عملیات جهانی مشابه نیروی دریایی آمریکا ندارد. به گفته هیث، این موضوع حدود سال ۲۰۱۰، زمانی که دزدی دریایی سومالی رو به افزایش بود، برای شرکتهای کشتیرانی چینی به یک مشکل تبدیل شد و در نتیجه پکن با ایجاد شرکتهای خصوصی براساس دستورالعملهای سختگیرانه موافقت کرد.
آقای هیت گفت: «شرکتهای دولتی چینی برای تامین امنیت در سراسر جهان معمولا به این شرکتهای امنیتی خصوصی تکیه میکنند.»
او افزود برخی از این شرکتها را خود شرکتهای کشتیرانی ایجاد کردهاند و اکنون چند ده شرکت از این نوع فعال هستند.