روزنامه گاردین در گزارشی از کسب درآمد اسحاق قالیباف از سرمایهگذاری در دستکم یک ملک در استرالیا و همکاری او با یک موسسه تحقیقاتی در دانشگاه ملبورن پرده برداشت. این در حالی است که کانادا دو بار درخواست ویزای پسر ۳۸ ساله محمدباقر قالیباف را رد کرده بود.
به گزارش گاردین، مشخص نیست که ارتباط خانواده آقای قالیباف با استرالیا از چه زمانی آغاز شده است و مقامات این کشور تا چه حد از این فعالیتها خبر داشتند.
آگهی
آگهی
بخش عمدهای از اطلاعات این گزارش از اسنادی به دست آمده است که اسحاق قالیباف در جریان نبرد پنجساله ناموفق برای دریافت اقامت دائم کانادا به دادگاه فدرال این کشور ارائه کرده است. او در این اسناد، به تفصیل فعالیتها، سوابق کاری، تحصیلی و وضعیت مالی خود را شرح داده و گفته است که در اوایل سال ۲۰۱۴ برای نخستین بار وارد ملبورن شده و ابتدا یک دوره زبان انگلیسی و یک دور انطباقی تخصصی را گذرانده است.
بنابر این اسناد، اسحاق قالیباف در فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸، هنگام تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد مهندسی در دانشگاه ملبورن، همچنان در محله «ساوت یارا» در حومه ملبورن زندگی میکرد و در این مدت دو ملک اجارهای را به عنوان نشانیهای خود اعلام کرده بود.
او در این پرونده صورت حسابهای بانکی در «بانک ملی استرالیا»(NAB) و «گروه بانکداری استرالیا و نیوزیلند» (ANZ) را ارائه کرده بود. بنابر این صورتحسابها، او در اواخر سال ۲۰۱۸ دو پرداخت ماهانه به مبلغ هزار و ۳۵۳ دلار از یک آژانس املاک در ملبورن دریافت کرده که این پرداختها را به عنوان «اجاره دریافتشده از مستاجران» اعلام کرده است.
به گزارش گاردین، در این اسناد توضیحی درباره اینکه اسحاق قالیباف مالکیت چه ملکی را در اختیار داشته و این ملک چه زمانی و چگونه خریداری شده، نیامده است.
به گفته یک منبع در آن آژانس املاک، سوابق مربوط به آن دوره مطابق با قوانین ایالت ویکتوریا استرالیا حذف شده است. بنابر این گزارش، تنها سرنخ دیگر، اشاره به نام «افضلی» در توضیح تراکنشهای صورتحساب بانکی است، اما گاردین نتوانسته هیچ فردی با این نام را که از آن آژانس ملک اجاره کرده باشد، شناسایی کند.
جدیدترین اسناد بانکی استرالیایی ارائهشده به دادگاه مربوط به اوایل سال ۲۰۱۹ است. با این حال، اسحاق قالیباف به دادگاه گفته که بیش از چهار سال پس از پایان دوره کارشناسی ارشد خود، همچنان ویزای استرالیا را حفظ کرده بود.
او در سپتامبر ۲۰۲۲ در شهادتنامهای به دادگاه فدرال کانادا گفت: «به من تا پایان سپتامبر ۲۰۲۲ اقامت استرالیا اعطا شده بود، اما برای تبدیل آن به اقامت دائم اقدام نکردم، چون در سه سال گذشته هر هفته منتظر دریافت اقامت دائم کانادا بودم.»
اسحاق قالیباف در همان شهادتنامه گفته بود که در تهران نیز یک قطعه زمین در اختیار دارد، اما به دلیل اینکه زمان دریافت اقامت کانادا نامشخص بود، در سه سال گذشته فرصت ساخت و ساز و حتی فروش آن را از دست داده است.
در فوریه ۲۰۲۴، تنها چند ماه پس از آنکه دادگاه فدرال استان انتاریو کانادا دستور تسریع تصمیمگیری درباره ویزای او را صادر کرد، مارک میلر، وزیر مهاجرت وقت کانادا در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «درخواست اقامت دائم اسحاق قالیباف، پسر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران در ششم فوریه رد شد. رژیم ایران در اقدامات تروریستی و نقض سیستماتیک حقوق بشر دست داشته است. ما در کنار مردم ایران ایستادهایم.»
این دومین بار بود که اسحاق قالیباف از دریافت ویزای کانادا ناکام میماند. او به دادگاه گفته که در سال ۲۰۱۳ نیز جهت تحصیل در اتاوا برای دریافت ویزا تلاش کرده اما «به دلیل کاستی مدارک» موفق نشده است. بهنظر میرسد که او سپس توجه خود را معطوف به استرالیا کرده است.
پسر محمدباقر قالیباف هنگام تحصیل در استرالیا به عنوان دستیار پژوهشی در مرکز زیرساختهای دادههای مکانی و مدیریت زمین (CSDILA) دانشگاه ملبورن مشغول به کار شد. بنابر نامه یکی از مدیران دپارتمان که ضمیمه پرونده اقامت دائم او در دادگاه فدرال کانادا بود، اسحاق قالیباف از ژوئیه ۲۰۱۶ تا ژوئن ۲۰۱۸، هفتهای هفت ساعت در این مرکز مشغول بود.
منابع مالی
اسحاق قالیباف در درخواست اقامت دائم کانادا، منابع مالی خود برای آغاز زندگی در این کشور را تشریح کرده است. بر اساس اسناد ارائهشده به دادگاه، او تا ژانویه ۲۰۱۹ به بیش از ۱۴۸ هزار دلار آمریکا در دو حساب بانکی ایران، به همراه بیش از ۱۵ هزار دلار استرالیا در حسابهای بانکی استرالیایی دسترسی داشت.
او در تعطیلات دانشگاهی و پس از فارغالتحصیلی از مقطع کارشناسی ارشد برای یک شرکت مهندسی عمران در ایران کار کرده بود. بنابر معرفینامه ارائهشده به دادگاه، کارفرمای او ابوذر خضرائی افضلی بود.
اگرچه مشخص نیست که آیا آقای خضرائی افضلی با «افضلی» که نامش در تراکنشهای بانکی پرداخت اجاره به آقای قالیباف بود، نسبتی دارد یا نه، اما ابوذر خضرائی افضلی همسر نرجس سلیمانی و داماد قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه پاسداران است.
قاسم سلیمانی در سال ۲۰۲۰ در حمله پهپادی آمریکا کشته شد. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا بارها کشتهشدن او را به عنوان یکی از دستاوردهای مهم دوران نخست ریاستجمهوری خود بیان کرده و آقای سلیمانی را مبتکر بمبهای جادهای و فرمانده نابغه شیطانصفت توصیف کرده است.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی که اخیرا رهبری هیات ایرانی در مذاکرات با آمریکا را بر عهده داشته و یکی از قدرتمندترین چهرههای کنونی جمهوری اسلامی است، در سال ۱۹۹۷ به عنوان فرمانده نیروی هوایی سپاه پاسداران منصوب شد و در سال ۲۰۰۰ فرماندهی نیروی انتظامی را بر عهده گرفت. او همچنین از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۷ شهردار تهران بود.
دولت آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا اوت گذشته، پس از آنکه سازمان اطلاعات داخلی استرالیا به این نتیجه رسید که «اطلاعات معتبری» در دست دارد مبنی بر اینکه ایران دستکم دو حمله علیه جامعه یهودی استرالیا را هدایت کرده است، سفیر تهران در کانبرا را اخراج کرد. سفارت استرالیا در ایران نیز فعالیت خود را تعلیق کرد.
دولت فدرال استرالیا در ماه نوامبر سپاه پاسداران را در فهرست حامیان تروریسم حکومتی قرار داد. با این حال، به گزارش گاردین، دولت استرالیا بر خلاف کانادا هیچ تحریمی را علیه آقای قالیباف اعمال نکرده است.
کایلی مور گیلبرت، استاد دانشگاه بریتانیایی- استرالیایی که بیش از ۸۰۰ روز در ایران به اتهام جاسوسی بازداشت بود، گفت حضور اسحاق در استرالیا نمونه دیگری از «کوتاهی دولت فدرال در بررسی و جلوگیری از ورود» مقامهای بلندپایه ایرانی و بستگان نزدیک آنان به کشور است.
او گفت: «معلوم است که چنین افرادی تهدیدی امنیتی محسوب میشوند؛ بهویژه برای جامعه ایرانی-استرالیایی که عمدتا مخالف رژیم است، همچنین برای جامعه یهودیان.»
خانم مور-گیلبرت گفت که رژیم ایران نفوذ خود را به شماری از کشورهای غربی، از جمله استرالیا، گسترش داده است و افزود: «ما بسیار دیر متوجه تهدیدهای امنیت ملی نهفته در اجازه دادن به مقامهای ارشد جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آنان، از جمله فرزندان و اعضای خانوادهشان، برای مهاجرت به کشورمان یا مستقر شدن در آن شدهایم.»
به گفته راجر شاناهان، متخصص امور خاورمیانه و پژوهشگر سابق موسسه «لووی»، استرالیا پس از سال ۲۰۱۲ که کانادا روابط دیپلماتیک خود با ایران را قطع کرد، به روابط دیپلماتیک خود با ایران ادامه داد.
او گفت: «میتوان تصور کرد که در نتیجه، دو کشور درخواستهای ویزا را به شکل متفاوتی ارزیابی میکردند.»
او افزود: «هر پرونده به صورت جداگانه بررسی میشود و باید هم همینطور باشد. بنابراین تصور میکنم در این مورد هم همین کار را کردهاند.»
شاناهان گفت فروپاشی روابط دیپلماتیک استرالیا با ایران و قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست حامیان تروریسم حکومتی به این معناست که درخواستهای ویزای فرزندان مقامهای رژیم ایران اکنون با «نگاهی کاملا متفاوت» بررسی خواهد شد.