تلاشها برای پایان دادن به جنگ میان آمریکا و ایران روز جمعه با ادامه درگیریها در خلیج فارس با بنبست مواجه شد؛ همزمان یک ارزیابی اطلاعاتی آمریکا نشان داد تهران میتواند برای ماهها در برابر محاصره دریایی واشنگتن مقاومت کند.
بر اساس ارزیابی سازمان سیا، ایران احتمالا تا حدود چهار ماه دیگر تحت فشار شدید اقتصادی ناشی از محاصره بنادرش از سوی آمریکا قرار نخواهد گرفت. یک مقام آمریکایی آگاه از این ارزیابی گفته این موضوع نشان میدهد اهرم فشار واشنگتن علیه تهران همچنان محدود است؛ آن هم در شرایطی که دو طرف در تلاش برای پایان دادن به جنگی هستند که در میان رایدهندگان آمریکایی محبوبیتی ندارد.
روزنامه واشنگتن پست نخستین بار این ارزیابی را منتشر کرد. با این حال، یک مقام ارشد اطلاعاتی آمریکا ادعاها درباره این گزارش سیا را «نادرست» خواند و گفت محاصره دریایی «آسیبی واقعی و فزاینده» به ایران وارد کرده و باعث قطع تجارت، کاهش درآمدها و تسریع فروپاشی اقتصادی شده است.
ادامه درگیریها در تنگه هرمز
در روزهای اخیر شدیدترین درگیریها از زمان آغاز آتشبس یک ماه پیش، در اطراف تنگه هرمز رخ داده و امارات متحده عربی نیز روز جمعه بار دیگر هدف حمله قرار گرفت.
واشنگتن همچنان در انتظار پاسخ تهران به پیشنهاد آمریکا برای پایان رسمی جنگ است؛ پیشنهادی که قرار است پیش از آغاز مذاکرات درباره مسائل اختلافیتر، از جمله برنامه هستهای ایران، اجرایی شود.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز جمعه در رم به خبرنگاران گفت: «احتمالا امروز چیزی خواهیم فهمید. منتظر پاسخ آنها هستیم.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز اعلام کرد تهران همچنان در حال بررسی پاسخ خود است و تا بعدازظهر جمعه در واشنگتن و نزدیک نیمهشب در تهران پاسخی اعلام نشده بود.
در همین حال، خبرگزاری فارس از درگیریهای پراکنده میان نیروهای ایرانی و شناورهای آمریکایی در تنگه هرمز خبر داد. خبرگزاری تسنیم نیز به نقل از یک منبع نظامی ایرانی گزارش داد اوضاع آرامتر شده، اما احتمال درگیریهای بیشتر همچنان وجود دارد.
ارتش آمریکا اعلام کرد دو شناور مرتبط با ایران را که قصد ورود به یکی از بنادر ایران را داشتند هدف قرار داده و یک جنگنده آمریکایی با حمله به دودکش این کشتیها آنها را مجبور به عقبنشینی کرده است.
ایران از زمان آغاز جنگ در پی حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به خاک این کشور در ۲۸ فوریه، عملا عبور کشتیهای غیرایرانی از تنگه هرمز را محدود کرده است. آمریکا نیز ماه گذشته محاصره کشتیهای ایرانی را آغاز کرد.
افزایش قیمت نفت و حملات به امارات
در پی ادامه تنشها، قیمت نفت افزایش یافت و بهای نفت برنت به بیش از ۱۰۱ دلار در هر بشکه رسید؛ هرچند همچنان بیش از شش درصد پایینتر از هفته گذشته است.
ترامپ روز پنجشنبه گفته بود آتشبس همچنان برقرار است؛ این در حالی است که پیش از جنگ، حدود یکپنجم نفت جهان از تنگه هرمز عبور میکرد.
تنشها فراتر از آبراه هرمز نیز گسترش یافته است. امارات متحده عربی اعلام کرد سامانههای پدافندی این کشور روز جمعه دو موشک بالستیک و سه پهپاد ایرانی را رهگیری کردهاند و سه نفر نیز زخمی شدهاند.
ایران در طول جنگ بارها امارات و دیگر کشورهای عرب خلیج فارس میزبان پایگاههای نظامی آمریکا را هدف قرار داده است. ابوظبی حملات اخیر را «تشدید بزرگ» توصیف کرده است.
تهران این هفته و در واکنش به اعلام «پروژه آزادی» ترامپ برای اسکورت کشتیها در تنگه هرمز، حملات خود را افزایش داد؛ پروژهای که ترامپ تنها ۴۸ ساعت بعد آن را متوقف کرد.
تهران: آمریکا آتشبس را نقض کرده است
ایران آمریکا را به نقض آتشبس متهم کرده؛ توافقی که از ۷ آوریل تا حد زیادی برقرار بود اما این هفته با تنشهای تازه روبهرو شد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز جمعه گفت: «هر بار که راهحل دیپلماتیک روی میز قرار میگیرد، آمریکا یک ماجراجویی نظامی بیپروا را انتخاب میکند.»
خبرگزاری مهر نیز گزارش داد در پی حمله نیروی دریایی آمریکا به یک کشتی تجاری ایرانی در شامگاه پنجشنبه، یک نفر کشته، ۱۰ نفر زخمی و چهار نفر ناپدید شدهاند.
روبیو پس از دیدار با جورجا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، از متحدان آمریکا انتقاد کرد و پرسید چرا ایتالیا و دیگر کشورها از تلاش واشنگتن برای بازگشایی تنگه هرمز حمایت نمیکنند.
او گفت: «آیا میخواهید کنترل یک آبراه بینالمللی از سوی یک کشور را عادیسازی کنید؟ چون اگر این اتفاق بیفتد، الگویی ایجاد میشود که در نقاط دیگر جهان هم تکرار خواهد شد.»
تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران
آمریکا همزمان با پیگیری مسیر دیپلماتیک، فشار تحریمی علیه ایران را نیز افزایش داده است.
وزارت خزانهداری آمریکا روز جمعه تحریمهایی علیه ۱۰ فرد و شرکت، از جمله چند نهاد در چین و هنگکنگ، اعمال کرد. واشنگتن میگوید این افراد و شرکتها به تلاشهای نظامی ایران برای تامین سلاح و مواد اولیه مورد استفاده در ساخت پهپادهای شاهد کمک کردهاند.
وزارت خزانهداری آمریکا در بیانیهای اعلام کرد آماده است علیه زیرساخت صنعتی-نظامی ایران اقدامات اقتصادی بیشتری انجام دهد تا تهران نتواند توان تولید نظامی خود را بازسازی کرده و نفوذش را در خارج گسترش دهد.
این وزارتخانه همچنین هشدار داد ممکن است علیه هر شرکت خارجی که از تجارت غیرقانونی ایران حمایت کند اقدام شود و حتی تحریمهای ثانویه علیه موسسات مالی خارجی، از جمله نهادهای مرتبط با پالایشگاههای مستقل موسوم به «تیپات» در چین، اعمال شود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
اعلام این تحریمها تنها چند روز پیش از سفر برنامهریزیشده ترامپ به چین برای دیدار با شی جینپینگ صورت گرفته است.