در پی نیمهتمام ماندن ضیافت شام خبرنگاران کاخ سفید در روز شنبه بر اثر هجوم فردی مسلح، تئوریهای توطئهای در فضای مجازی پخش شده است که ادعا میکنند این تلاش برای سوءقصد، در واکنش به وضعیت نامناسب دونالد ترامپ در نظرسنجیها، «ساختگی» بوده است.
شنبهشب و پس از تبادل آتشی کوتاه، مظنونی در یکی از مشهورترین رویدادهای سالانه روزنامهنگاری آمریکا بازداشت شد. بازرسان میگویند «کول توماس آلن» ۳۱ ساله قصد داشته رئیسجمهور آمریکا و دیگر مقامات دولت را ترور کند.
آگهی
آگهی
ماموران سرویس مخفی، ترامپ را به سرعت از صحنه خارج کردند و او بعدا تصاویر دوربینهای مداربسته از دویدن فرد مسلح از ایست بازرسی امنیتی را منتشر کرد. یک نگهبان که بر اثر برخورد گلوله به جلیقه ضدگلولهاش به طور جزئی زخمی شده بود، تنها مصدوم این حادثه بود.
این اولین باری بود که دونالد ترامپ که به داشتن رابطه تهاجمی با رسانهها مشهور است، با حضور در ضیافت شام خبرنگاران کاخ سفید موافقت کرده بود؛ مراسمی که به شوخیهای تند با شرکتکنندگان و چهرههای عمومی شناخته میشود.
ریشه دواندن تئوریهای توطئه
بلافاصله پس از این حادثه سیل عظیمی از اطلاعات نادرست و تئوریهای توطئه درباره تیراندازی شنبهشب در ضیافت انجمن خبرنگاران کاخ سفید با سرعتی قابل توجه در فضای مجازی منتشر شد که محور اصلی اکثر آنها، تئوری «ساختگی بودن» این حادثه بود.
گمانهزنیها در شبکههای اجتماعی تنها دقایقی پس از اولین گزارشهای تیراندازی آغاز شد و در طول روز یکشنبه شدت گرفت؛ آن هم در حالی که خبرنگاران (که اکثریت حاضران در مراسم را تشکیل میدادند) و مقامات رسمی به سرعت اطلاعات تأییدشده و مستندی درباره ضارب منتشر کردند.
این در شرایطی است که هیچ مدرکی دال بر ساختگی بودن حادثه شنبهشب وجود ندارد. مقامات آمریکایی اسناد فراوانی منتشر کردهاند که نشان میدهد «کول توماس آلن» ۳۱ ساله، اهل تورنس کالیفرنیا در حالی که مسلح بود به سمت محل مراسم هجوم برد و توسط نیروهای امنیتی متوقف شد.
یک مقام ارشد دولت اعلام کرد که برادر آلن به مقامات گفته است کول پیش از حادثه، نوشتههایی با محتوای ضدترامپ برای او و دیگر اعضای خانواده ارسال کرده بود.
دونالد ترامپ، که خود نیز سابقهای طولانی در انتشار تئوریهای توطئه در فضای مجازی دارد، متوجه سرعت انتشار این اخبار شد. وی روز یکشنبه در مصاحبه با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس گفت: «معمولا کمی بیشتر طول میکشید. قبلا دو سه ماه صبر میکردند تا چنین حرفهایی بزنند.»
این بار اما، کمتر از دو سه ساعت طول کشید. یکی از کاربران ایکس در پستی که تا لحظه انتشار خبر ۴۲ هزار لایک داشت، نوشت: «نرخ محبوبیت او به قدری بد است که برای فرار از ضیافت شام خبرنگاران، یک سوءقصد دیگر را صحنهسازی کرد.»
مایکل بارکون، استاد بازنشسته علوم سیاسی دانشگاه سیراکیوز، درباره این تئوریها میگوید: «اگر این تئوریها شکل نمیگرفتند تعجب میکردم، زیرا ما در جامعهای زندگی میکنیم که کاملاً از ‘توطئهگرایی’ اشباع شده است.»
در پلتفرم ردیت و همینطور ایکس بسیاری از محبوبترین پستها درباره این حادثه مستقیما یا غیرمستقیم به ایده ساختگی بودن آن اشاره داشتند.
در حالی که به نظر نمیرسید بسیاری از سیاستمداران برجسته دموکرات با این تئوریها همراهی کرده باشند، برخی از چهرههای هر دو جناح راست و چپ آمریکا به انتقاد از این گمانهزنیها پرداختند.
اگرچه حملات ساختگی یا «پرچم دروغین» (False Flag) پیشینه تاریخی دارند، اما به شدت نادر هستند. با این حال، این ایده به یکی از کلیشههای رایج تئوری توطئه تبدیل شده است.
در سالهای اخیر، برخی در جناح راست، حوادثی از تیراندازی دبستان سندی هوک تا شورش ۶ ژانویه ۲۰۲۱ را «پرچم دروغین» نامیدهاند. اما اخیرا این ایده در میان جناح چپ نیز، به ویژه پیرامون سوءقصد در باتلر، نفوذ کرده است.
علاوه بر ادعاهای ساختگی بودن، اطلاعات نادرست دیگری نیز منتشر شد؛ از جمله تصاویر جعلی از ضارب و ویدیوهای امنیتیِ دستکاری شده توسط هوش مصنوعی. یکی از پستهای ایکس که مدعی شده بود «سفر در زمان» در این ماجرا نقش داشته، تا صبح دوشنبه بیش از ۱.۲ میلیون بازدید داشت. همچنین یک ویدیوی ساخته شده با هوش مصنوعی از «تاکر کارلسون» منتشر شد که در آن او تئوری ساختگی بودن حادثه را مطرح میکرد.
حتی یک ویدیوی تبلیغاتی هوش مصنوعیِ متمایل به ایران نیز با استفاده از این موقعیت، کلیپ جدیدی در تایید این تئوری توطئه منتشر کرد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
برخی دیگر نیز به اظهارات حامیان ترامپ قبل و بعد از حمله استناد کردند؛ مانند مصاحبه فرش قرمز «کارولین لیویت»، سخنگوی کاخ سفید که پیش از تیراندازی گفته بود «امشب تیرهایی شلیک خواهد شد» (اشاره به محتوای تند سخنرانی رئیسجمهور). کاربران این بخش از مصاحبه را به عنوان سندی برای ساختگی بودن حادثه بازنشر کردند.
برخی نیز مدعی شدند این حمله توسط دولت ترامپ سازماندهی شده تا حمایتها برای ساخت یک «سالن مراسم» (بالروم) ۴۰۰ میلیون دلاری در ضلع شرقی کاخ سفید جلب شود. آنها واکنش سریع ترامپ و هوادارانش در ضرورت ساخت این سالن را نشانه «هماهنگی قبلی» و «ترفندی پیچیده برای جلب حمایت از «سالن مراسم» دانستند.
اشلی سنتکلر، اینفلوئنسر سابق جناح راست که اخیرا منتقد ترامپ شده، در تیکتاک گفت اگرچه فکر نمیکند حادثه ساختگی باشد، اما معتقد است پیامرسانی درباره «سالن مراسم» کاملا هماهنگ شده بود.
در جناح مقابل، دموکراتهایی مانند «مایک نلیس» معتقدند دروغهای مکرر ترامپ درباره مسائل کوچک باعث شده نیمی از اینترنت حرف او را در مسائل بزرگ (مانند این سوءقصد) باور نکنند.