دادستان کل اوکراین هشدار داده است که روسیه بارها در جریان حملات خود، پهپادها و موشکهایی را در مسیر پروازی نزدیک به نیروگاه هستهای متروکه چرنوبیل هدایت کرده؛ اقدامی که به گفته او خطر وقوع یک حادثه هستهای بزرگ را افزایش داده است.
روسلان کراوچنکو، دادستان کل اوکراین در اظهاراتی مکتوب که به خبرگزاری رویترز ارائه شده، جزئیاتی از فعالیتهای نظامی پیشتر گزارشنشده روسیه در نزدیکی تاسیسات هستهای این کشور را تشریح کرده است. این اظهارات همزمان با آماده شدن اوکراین برای گرامیداشت چهلمین سالگرد فاجعه هستهای چرنوبیل در سال ۱۹۸۶ مطرح شده است.
آگهی
آگهی
عبور موشکهای هایپرسونیک از نزدیکی تاسیسات هستهای
به گفته کراوچنکو، علاوه بر نیروگاه از رده خارج چرنوبیل، اوکراین چهار نیروگاه هستهای دیگر نیز دارد، از جمله بزرگترین نیروگاه هستهای اروپا در منطقه زاپوریژیا در جنوب این کشور که اندکی پس از آغاز تهاجم گسترده روسیه در سال ۲۰۲۲ به اشغال نیروهای روسی درآمد.
او تاکید کرده است که از زمان آغاز این جنگ، هم تاسیسات چرنوبیل و هم نیروگاه دو راکتوری خملنیتسکی در غرب اوکراین در مسیر پروازی موشکهای هایپرسونیک «کینژال» روسیه قرار داشتهاند.
به گفته او در مجموع ۳۵ موشک کینژال در فاصله حدود ۲۰ کیلومتری این دو سایت هستهای شناسایی شدهاند. از این میان، ۱۸ موشک در یک مسیر پروازی از نزدیکی هر دو تاسیسات عبور کردهاند.
کراوچنکو تصریح کرده است: «چنین پرتابهایی را نمیتوان با هیچ ملاحظات نظامی توضیح داد. کاملا واضح است که پروازها بر فراز تاسیسات هستهای صرفاً با هدف ارعاب و ایجاد وحشت انجام میشود.»
وزارت دفاع روسیه تاکنون به درخواستها برای اظهار نظر در این خصوص پاسخ نداده است.
هشدار آژانس بینالمللی انرژی اتمی
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده است که بهطور مکرر درباره فعالیتهای نظامی در نزدیکی نیروگاههای هستهای و همچنین حملات به پستهای برق که نقش حیاتی در ایمنی هستهای دارند، گزارش داده است.
این نهاد همچنین اعلام کرده که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتکی بارها نگرانی عمیق خود را نسبت به خطرات این فعالیتها برای ایمنی و امنیت هستهای ابراز کرده و خواستار «حداکثر خویشتنداری» در اطراف تاسیسات هستهای شده است تا از وقوع یک حادثه جلوگیری شود.
ویژگیهای موشک کینژال
موشک «کینژال» یک موشک هایپرسونیک هواپرتاب است که توان حمل کلاهکی به وزن ۵۰۰ کیلوگرم را دارد و از سوی ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، بهعنوان یکی از تسلیحات کلیدی معرفی شده است.
این موشک با سرعتی در حدود ۶۵۰۰ کیلومتر در ساعت حرکت میکند و میتواند در عرض چند ثانیه مسافتی حدود ۵ کیلومتر را طی کند.
تعداد واقعی پروازها احتمالا بیشتر است
کراوچنکو همچنین گفته است که تعداد واقعی پروازهای انجامشده احتمالا بسیار بیشتر از ۹۲ مورد ثبتشده است، چرا که ردهای راداری ممکن است نشاندهنده بیش از یک پهپاد باشند و در برخی موارد نیز پهپادها اصلا روی رادار ظاهر نمیشوند.
او تاکید کرده است: «پرواز عمدی پهپادهای حامل کلاهکهای قدرتمند بر فراز تاسیسات هستهای، دستکم اقدامی بسیار غیرمسئولانه است و نشاندهنده بیتوجهی کامل به ایمنی غیرنظامیان نهتنها در اوکراین بلکه در سراسر اروپا است.»
حمله به سازه محافظ چرنوبیل
در فوریه سال گذشته، یک شی که از سوی اوکراین بهعنوان پهپاد تهاجمی دوربرد روسیه شناسایی شد، به تاسیسات چرنوبیل برخورد کرد و به سازه محافظی که برای جلوگیری از نشت مواد رادیواکتیو از راکتور شماره ۴ نصب شده، آسیب وارد کرد.
این سازه برای مهار پیامدهای انفجار ۲۶ آوریل ۱۹۸۶ طراحی شده بود؛ حادثهای که منجر به آتشسوزی گسترده و انتشار مواد رادیواکتیو شد.
در آن زمان، کرملین هرگونه نقش در این حمله را رد کرد و اعلام کرد نیروهای روسیه زیرساختهای هستهای را هدف قرار نمیدهند و احتمال داد که اوکراین خود این اقدام را بهعنوان «تحریک» انجام داده باشد.
با این حال، تحقیقات دادستانهای اوکراینی نشان داده که این حمله احتمالا عمدی بوده است. این ارزیابی بر اساس زاویه برخورد پهپاد با سازه محافظ انجام شده است؛ به گفته آنها، پهپادهای انتحاری در مرحله نهایی حمله به سمت هدف شیرجه زده و با افزایش سرعت به آن برخورد میکنند.
هزینه سنگین تعمیرات و خطر فرسایش
بانک اروپایی بازسازی و توسعه برآورد کرده که هزینه تعمیر آسیبهای واردشده به این سازه دستکم ۵۰۰ میلیون یورو (حدود ۵۸۸ میلیون دلار) خواهد بود.
این نهاد هشدار داده که در صورت عدم انجام تعمیرات، طی چهار سال آینده «فرسایش غیرقابل بازگشت» در ساختار این پوشش محافظ آغاز خواهد شد.
استفاده از مسیر چرنوبیل برای دور زدن پدافند
کراوچنکو همچنین گفته است که ارتش روسیه احتمالا از منطقه چرنوبیل بهعنوان مسیر حمله برای پهپادها استفاده میکند تا از مناطق متراکم پدافند هوایی اوکراین عبور کند.
اوکراین به دلیل محدودیت در سامانههای دفاع هوایی، در کشوری که مساحت آن دو برابر ایتالیاست، ناچار است این سامانهها را در اطراف مناطق پرجمعیت و زیرساختهای حیاتی متمرکز کند.
در مقابل، تاسیسات چرنوبیل که در فاصله کمتر از ۱۰ کیلومتری مرز بلاروس و حدود ۱۰۰ کیلومتری کییف قرار دارد، در منطقهای قرار گرفته که به دلیل آلودگی رادیواکتیو، خالی از سکنه است و همین موضوع میتواند آن را به مسیر مناسبی برای عبور پهپادها تبدیل کند.
افزایش نگرانیها درباره امنیت هستهای
با ادامه جنگ، این تحولات نگرانیها درباره خطرات ناشی از فعالیتهای نظامی در نزدیکی تاسیسات هستهای را افزایش داده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
مقامهای اوکراینی هشدار میدهند که چنین اقداماتی نهتنها امنیت این کشور، بلکه امنیت کل اروپا را در معرض خطر قرار میدهد؛ خطری که در صورت وقوع، میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای اوکراین داشته باشد.