جوزف عون، رئیسجمهور لبنان، میگوید کشورش پس از اجرایی شدن آتشبس ۱۰ روزه در جنگ میان اسرائیل و حزبالله، در آستانه «مرحلهای جدید» از «توافقهای پایدار» قرار دارد.
او یک روز پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، آتشبس را اعلام کرد، با اشاره ضمنی به گروه حزبالله گفت که لبنان دیگر «میدان جنگ دیگران» نخواهد بود.
آگهی
آگهی
از ورود به جنگ تا آتشبس
لبنان در دوم مارس وارد درگیریهای خاورمیانه شد؛ زمانی که حزبالله برای انتقام کشته شدن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، به اسرائیل حمله کرد.
اسرائیل در پاسخ، موجی از حملات هوایی را علیه لبنان آغاز کرد و عملیات زمینی به راه انداخت که در نتیجه آن نزدیک به ۲ هزار و ۳۰۰ نفر کشته و بیش از یک میلیون نفر آواره شدند.
آقای عون در نخستین سخنرانی خود پس از برقراری آتشبس، گفت: «اکنون همه ما در برابر مرحلهای جدید قرار داریم. این مرحله، گذار از تلاش برای آتشبس به تلاش برای دستیابی به توافقهای دائمی است که حقوق مردم ما، وحدت سرزمین ما و حاکمیت کشورمان را حفظ کند.»
«لبنان دیگر مهره بازی دیگران نیست»
رئیسجمهور لبنان تاکید کرد که دولت این کشور «برای نخستین بار در نزدیک به نیم قرن، لبنان و قدرت تصمیمگیری آن را بازپس گرفته است.»
او گفت: «امروز ما برای خودمان مذاکره میکنیم... ما دیگر مهره بازی کسی نیستیم و نه میدان جنگ دیگران، و هرگز دوباره چنین نخواهیم بود.»
با این حال ناظران تردید دارند که در نهایت دولت لبنان بتواند حزبالله را که یکی از بازیگران قدرتمند در صحنه سیاسی این کشور است را به حاشیه براند.
از زمان آغاز به کار عون و نخستوزیر نواف سلام در سال گذشته، بیروت چند تصمیم بیسابقه علیه حزبالله اتخاذ کرده است؛ از جمله تعهد به خلع سلاح این گروه در ماه اوت، پس از آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ که با هدف پایان دادن به درگیری قبلی با اسرائیل برقرار شد. با این حال حزبالله زیر بار این تصمیمات نرفته است.
همچنین پس از آغاز جنگ اخیر در ماه گذشته، فعالیتهای نظامی این گروه ممنوع اعلام شد.
حزبالله تنها گروهی است که پس از پایان جنگ داخلی لبنان در سالهای ۱۹۷۵ تا ۱۹۹۰، سلاح خود را حفظ کرده و آن را با عنوان «مقاومت» علیه اسرائیل توصیف میکند.
برقراری آتشبس در لبنان یکی از شروط ایران برای پذیرش آتشبس در جنگ با اسرائيل و ایالات متحده بود و بعد از فشارهای ایران و همچنین بسته نگه داشتن تنگه هرمز، دونالد ترامپ، اسرائيل را تحت فشار قرار داد که به حملات خود به لبنان خاتمه دهد.
حادثه امنیتی در دومین روز آتشبس
در همین حال، در دومین روز اجرای آتشبس، گزارشهایی از وقوع یک حادثه امنیتی در جنوب لبنان منتشر شد.
نخستوزیر لبنان روز شنبه اعلام کرد که حملهای علیه نیروهای حافظ صلح فرانسوی در جنوب این کشور رخ داده است.
نواف سلام در پیامی در شبکه ایکس نوشت: «حمله به اعضای واحد فرانسوی» نیروهای موقت سازمان ملل در لبنان (یونیفل) را «بهشدت محکوم میکنم» و افزود که دستور آغاز «تحقیقات فوری» برای شناسایی و بازداشت عاملان این حمله را صادر کرده است.
سخنگوی یونیفل نیز به خبرگزاری فرانسه گفت که صبح شنبه «حادثهای» در منطقه غندوریه در جنوب لبنان رخ داده و تاکید کرد که «تحقیقاتی» در اینباره آغاز شده است، اما در حال حاضر جزئیات بیشتری درباره نحوه وقوع حادثه یا تلفات احتمالی ارائه نشده است.
مذاکرات با اسرائیل؛ موضوعی اختلافبرانگیز
آقای عون از «تمام کسانی که در دستیابی به آتشبس نقش داشتند» از جمله عربستان سعودی و دونالد ترامپ قدردانی کرد.
دونالد ترامپ نیز بعدا اعلام کرد انتظار دارد عون و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، «در چهار یا پنج روز آینده» به کاخ سفید سفر کنند.
این آتشبس چند روز پس از دیدار سفیران لبنان و اسرائیل در آمریکا در واشنگتن حاصل شد؛ نخستین دیدار مستقیم میان دو کشور در چند دهه گذشته، در حالی که از نظر فنی از سال ۱۹۴۸ در حالت جنگ بهسر میبرند.
مذاکره با اسرائیل در لبنان موضوعی حساس و اختلافبرانگیز است. برخی آن را راهی برای پایان دادن به دههها درگیری میدانند، در حالی که گروههایی مانند حزبالله و حامیانش آن را رد میکنند.
آقای عون تاکید کرد: «گفتوگوی مستقیم با اسرائیل نشانه ضعف یا امتیاز دادن نیست. مذاکره به معنای چشمپوشی از حقوق، عدول از اصول یا خدشه به حاکمیت این کشور نخواهد بود.»
سابقه توافقها و چشمانداز آینده
در ۱۷ مه ۱۹۸۳، لبنان و اسرائیل پس از چهار ماه و نیم مذاکرات مستقیم با مشارکت آمریکا، توافقی برای خروج نیروهای اسرائیلی از لبنان امضا کردند.
این توافق کمتر از یک سال بعد، در مارس ۱۹۸۴، تحت فشار سوریه و متحدانش در لبنان لغو شد.
پس از جنگ سال ۲۰۲۴، نمایندگان غیرنظامی لبنان و اسرائیل در چارچوب کمیته نظارت بر آتشبس با یکدیگر دیدار کردند.
دو طرف همچنین در سال ۲۰۲۲ با میانجیگری آمریکا و بدون ارتباط مستقیم، به توافقی برای تعیین مرزهای دریایی دست یافتند.
جوزف عون در پایان گفت: «تاکید میکنم که هیچ توافقی وجود نخواهد داشت که حقوق ملی ما را نقض کند.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
او افزود: «هدف ما روشن است: توقف تجاوز اسرائیل به سرزمین و مردممان، تحقق عقبنشینی اسرائیل، گسترش حاکمیت دولت بر تمام خاک کشور توسط نیروهای خود، و تضمین بازگشت اسرا و بازگشت مردم ما به خانهها و روستاهایشان.»