در حالی که تنشها میان ایالات متحده و حکومت ایران به شکلی بیسابقه در حال افزایش است، کارشناسان در گفتگو با روزنامه جروزالم پست بر این باورند که حزبالله لبنان همچنان توانایی و اراده لازم برای پیوستن به یک حمله علیه اسرائیل را دارد.
با این حال، چنین اقدامی برای این گروه لبنانی بسیار پرهزینه خواهد بود. این ارزیابی تنها چند روز پس از آن منتشر میشود که رسانه سعودی «العربیه» گزارش داده افسران سپاه پاسداران ایران اکنون مستقیما فرماندهی حزبالله را بر عهده گرفتهاند.
آگهی
آگهی
همزمان موسسه مطالعه جنگ در تحلیل اخیر خود اشاره کرده است که اگر حزبالله احساس کند هدف آمریکا یا اسرائیل سرنگونی حکومت ایران است، به احتمال زیاد وارد درگیری خواهد شد.
دکتر چاک فرایلیخ، نایبرئیس سابق شورای امنیت ملی اسرائیل، تاکید میکند که حزبالله اساسا برای چنین روزی و به منظور محافظت از موجودیت نظام ایران خلق شده است.
به گفته آقای فرایلیخ، تهران از غیبت حزبالله در جنگ ۱۲ روزه در ژوئن ۲۰۲۵ به شدت برآشفته بود و درگیری احتمالی پیشرو به عنوان «آزمون نهایی» برای این گروه نیابتی تلقی میشود.
با این حال، او به محدودیتهای داخلی لبنان نیز اشاره میکند؛ جایی که حتی بخشی از جامعه شیعه نیز دیگر تمایلی به پرداخت هزینه برای جنگهای حزبالله ندارند و فشارهای بینالمللی و نظامی اسرائیل به اوج خود رسیده است.
توان نظامی در سایه فشارهای جدید
دکتر زوئی لِورنیک، پژوهشگر مرکز آموزشی «آلما»، معتقد است با وجود دو سال جنگ مداوم با اسرائیل، حزبالله همچنان زرادخانهای شامل ۲۵ هزار راکت و موشک (عمدتا کوتاه و میانبرد)، حداقل هزار پهپاد انتحاری و حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار نیروی فعال در اختیار دارد.
اما واقعیت این است که حزبالله با چالشهای جدی روبروست: فروپاشی دولت اسد در سوریه مسیرهای لجستیکی و حمایتی مهمی را از بین برده است.
این در شرایطی است که فشار ارتش اسرائیل بر این گروه همچنان ادامه دارد و طی روزهای اخیر، اسرائیل حملات سنگینی به مراکز فرماندهی موشکی حزبالله در منطقه بعلبک انجام داده تا آمادگی این گروه را به حداقل برساند.
همزمان مسئله خلع سلاح حزبالله در جنوب نیز در جریان است. ارتش اسرائیل در پنج نقطه استراتژیک در خاک لبنان مستقر شده و بسیاری از نیروهای حزبالله به شمال رودخانه لیتانی منتقل شدهاند.
سناریوهای احتمالی ورود به جنگ
به نوشته جروزالم پست، اگر حزبالله وفاداری به تهران را بر منافع داخلی لبنان ترجیح دهد چهار سناریو محتمل برای اقدام آنها وجود دارد.
یک این است که گروه دست به حملات نمادین بزند. شلیک به مناطق باز در شمال اسرائیل (مشابه حملات دسامبر ۲۰۲۴ به مزارع شبعا) برای حفظ وجهه خود در «محور مقاومت» بدون برانگیختن پاسخ شدید اسرائیل در این حالت محتمل است.
سناریوی دیگر هدف قرار دادن پاسگاههای مرزی است. حمله به پنج مقر ارتش اسرائیل در خاک لبنان که البته با پاسخ قاطع و سریع تلآویو روبرو خواهد شد.
تشدید حملات میانبرد نیز میتواند گزینه دیگری برای حزبالله باشد. شلیک به مواضع نظامی عمقی اسرائیل میتواند حمایت داخلی لبنان از طرح خلع سلاح حزبالله را تقویت کند.
حملات گسترده به غیرنظامیان نیز میتواند صورت بگیرد. استفاده از پهپادها و موشکهای دوربرد (مشابه حمله اکتبر ۲۰۲۴ به خانه نتانیاهو) که عملا به معنای خودکشی سیاسی و نظامی این گروه خواهد بود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
رهبری مستقیم توسط سپاه پاسداران
نکته کلیدی در گزارشهای اخیر، نفوذ مستقیم تهران در لایههای فرماندهی است. پس از کشته شدن حسن نصرالله در سپتامبر ۲۰۲۴، اجماع داخلی در حزبالله به شدت کاهش یافته است.
آقای لورنیک اشاره میکند که نصرالله صرفاً یک دستوربگیر نبود، بلکه جایگاه مشورتی نزد ایران داشت. اما رهبری فعلی ضعیفتر است و به نظر میرسد افسران سپاه پاسداران که به تازگی وارد لبنان شدهاند، اکنون فرآیندهای تصمیمگیری و بازسازی توان نظامی این گروه را مستقیما هدایت میکنند.
در نهایت کارشناسان معتقدند حزبالله اگرچه نسبت به ۱۸ ماه گذشته ضعیفتر شده، اما همچنان میتواند آسیبهای جدی وارد کند.
با این حال، ورود به جنگی تمامعیار برای نجات تهران، ممکن است به معنای پایان حزبالله به عنوان یک سازمان نظامی و تبدیل اجباری آن به یک حزب صرفا سیاسی و اجتماعی در لبنان باشد.