بروکسل در حال آمادهسازی طرحی است تا فشار هزینههای کمرشکن انرژی بر صنایع بزرگ اروپا را کاهش دهد. این اقدام که نوعی «انعطاف در قوانین سبز» توصیف شده، پاسخی به تلاطم بازارهای جهانی در پی درگیریهای نظامی در خاورمیانه است.
با تداوم جنگ ایران و افزایش بیسابقه هزینههای تولید در اروپا، کمیسیون اروپا قصد دارد هفته آینده مکانیزمی تحت عنوان «ترمز اضطراری» را معرفی کند.
هدف از این طرح، جلوگیری از جهش قیمتها در بازار کربن اتحادیه اروپا است. در این سیستم، که به اختصار «ایتیاس» (ٍETS) نامیده میشود، کارخانهها و نیروگاهها موظفاند برای هر تن آلایندهای که تولید میکنند، «مجوز انتشار» یا همان اعتبار کربن خریداری کنند.
حالا بروکسل میخواهد با نگهداشتن برخی اعتبارات در بازار (که طبق روال عادی باید باطل میشدند)، عرضه را افزایش داده و از گران شدن بیش از حد این مجوزها جلوگیری کند.
این اقدام به زبان ساده یعنی دادن تنفس مصنوعی به صنایعی که میان دو لبه قیچی «قیمت بالای سوخت» و «هزینه سنگین آلایندگی» گیر افتادهاند.
نبرد سیاسی در قلب اروپا؛ از وین تا مادرید
سیستم تجارت آلایندگی که همواره «ستون فقرات» برنامههای زیستمحیطی اروپا برای مبارزه با تغییرات اقلیمی بوده، اکنون به میدان جنگ دیپلماتیک تبدیل شده است.
کشورهایی مانند اتریش، ایتالیا، لهستان و جمهوری چک که صنایع سنگینشان با مصرف بالای انرژی گره خورده، فشار سنگینی به بروکسل آوردهاند تا قوانین را تعدیل کند.
در مقابل، کشورهایی مثل اسپانیا که سرمایهگذاری بیشتری روی انرژیهای پاک کرده و سریعتر از بقیه به سمت سوختهای سبز رفتهاند، با هرگونه تغییر رادیکال مخالفاند. آنها معتقدند ارزان ماندن قیمت کربن، انگیزه شرکتها برای ترک سوختهای فسیلی را از بین میبرد.
انعطافپذیری یا عقبنشینی از آرمانهای سبز؟
اورزولا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، هفته گذشته با لحنی متفاوت ظاهر شد و اعلام کرد که اگرچه این سیستم به خوبی کار میکند، اما در شرایط فعلی «نیاز به انعطافپذیری بیشتری دارد.» او وعده داد که نگرانیهای صنعت را مد نظر قرار داده و سهمیههای رایگان آلایندگی را بازنگری کند.
یک دیپلمات اروپایی این چرخش بروکسل را یک «تغییر بنیادین» در نگاه جزماندیشانه به قوانین سبز توصیف کرده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که این ترمز اضطراری قرار نیست معجزه کند و تأثیر آن بر قیمت نهایی قبضهای انرژی در کوتاهمدت ناچیز خواهد بود.
از سوی دیگر، فعالان محیط زیست نگراناند که تضعیف این سیستم، تلاشهای اروپا برای پیشگامی در فناوریهای سبز را با کندی مواجه کند.
انتظار میرود جزئیات دقیق این اصلاحات و نحوه تخصیص اعتبارات رایگان به بخشهای آسیبپذیر، در نشست هفته آینده مقامات اروپایی نهایی و اعلام شود.