آیا اروپا با وجود جنگ میان آمریکا و ایران، با خودداری از بازگشت به واردات گسترده انرژی روسیه، در حال «خودزنی» است؟ سخنگوی وزارت خارجه روسیه از یک کارزار انرژی هلندی در سال ۲۰۲۱ استفاده میکند تا کمبود انرژی اتحادیه اروپا را به تمسخر بگیرد.
جنگ میان آمریکا و ایران، بازارهای جهانی انرژی را مختل کرده، قیمت نفت و گاز را افزایش داده و مسیرهای تامین را به خطر انداخته است.
آگهی
آگهی
یکی از اهرمهای اصلی فشار، بستهشدن نسبی تنگه هرمز است، گذرگاهی حیاتی برای انتقال گاز طبیعی مایع (الانجی) که اروپا از زمان حمله نظامی تمامعیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بهطور فزایندهای به آن وابسته شده است.
اتحادیه اروپا در پی جنگ اوکراین، اقداماتی را برای کاهش وابستگی خود به سوختهای فسیلی روسیه انجام داد، از جمله به تامینکنندگان جایگزین، مانند کشورهای خاورمیانه روی آورد و همزمان استقرار انرژیهای تجدیدپذیر را تسریع کرد.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، اتحادیه اروپا را بهخاطر این که مجبور است «مدام راههای تازهای را برای کنار آمدن با واقعیت پیدا کند»، به تمسخر گرفت.
او در پستی در تلگرام که ۲۶۶ هزار بازدیدکننده داشته، نوشت افزایش قیمت سوخت که ناشی از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران و خوداختهسازی انرژی در بروکسل است، مردم اتحادیه اروپا را مجبور میکند مدام راههای تازهای را برای کنار آمدن با واقعیت پیدا کنند.
او در ادامه نوشت سخنانش بر اساس پیشنهاد یک شرکت بزرگ هلندی است مبنی بر این که «مردم مدتزمان دوشگرفتن خود را کاهش دهند.»
کارزاری که خانم زاخارووا به آن اشاره و سخنان خود را بر مبنای آن مطرح کرده، در سال ۲۰۲۱ طراحی شده است. بنابراین این کارزار کاملا بیارتباط با درگیری در خاورمیانه است.
این ابتکار آنلاین توسط سازمان هلندی «انرژی بانک» و در چارچوب تلاشها برای مقابله با کمبود انرژی در این کشور طراحی شده بود.
این طرح، ۱۰ توصیه ساده ارائه میداد تا به خانوارها کمک کند مصرف انرژی خود را کاهش دهند و هزینه قبوضشان را پایین بیاورند. این توصیهها شامل مواردی مانند کاهش مدت زمان دوشگرفتن، پایینآوردن دمای گرمایش به میزان یک درجه سانتیگراد و خشککردن لباسها بدون استفاده از ماشین خشککن بود.
این توصیهها بر پایه پژوهشی بود که در سال ۲۰۲۱ توسط دانشگاه علوم کاربردی آمستردام انجام شد. این پژوهش نشان میداد که بیش از ۵۰۰ هزار خانوار هلندی بیش از ۱۰ درصد از درآمد خود را صرف انرژی میکنند که اغلب بهدلیل مصرف بیرویه انرژی است. همچنین میزان صرفهجوییهای برآوردی نیز بر اساس قیمتهای انرژی در سال ۲۰۲۱ محاسبه شده بود که زمینه اصلی این کارزار را تایید میکند.
این توصیهها با هدف رسیدگی به این مشکلات ساختاری ارائه شده بودند و نه در واکنش به یک بحران ژئوپلیتیکی. در واقع، این ابتکار بازتابدهنده تمرکز دیرینه اروپا بر بهرهوری انرژی و کاهش هزینهها است، نه اقدامات اضطراری مرتبط با جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران.
با وجود نادرست بودن ادعاهای خانم زاخارووا، اروپا واقعا خود را برای شوکهای بیشتر در حوزه انرژی آماده میکند. تاکنون رهبران اروپایی اعلام کردهاند که از تحریمهای اعمالشده علیه نفت و گاز روسیه پس از تهاجم تمامعیار مسکو به اوکراین در سال ۲۰۲۲ عقبنشینی نخواهند کرد.
در هر حال، جنگ آمریکا و ایران، رفتوآمدها از تنگه هرمز را که یکی از مسیرهای کلیدی برای انتقال جهانی نفت و گاز است، مختل کرده است، مسیری که اکنون حدود ۸.۷ درصد از واردات الانجی اروپا از آن عبور میکند.
از همین رو، اتحادیه اروپا این وضعیت را بهعنوان یک چالش در نظر گرفته است. اتحادیه اروپا الزامات ذخیرهسازی گاز را تقویت کرده تا اطمینان حاصل کند ذخایرش پیش از زمستان تکمیل میشوند.
همچنین این اتحادیه در حال گسترش ظرفیت واردات الانجی و متنوعسازی تامینکنندگان خود، مانند آمریکا و نروژ است. از سوی دیگر اتحادیه اروپا سرمایهگذاریهای گستردهای را در انرژیهای تجدیدپذیر انجام داده که اکنون سهم رو به رشدی از مصرف کلی را تشکیل میدهد.