در پی جهش قیمت نفت و اختلال در عرضه جهانی انرژی بهدلیل جنگ در خاورمیانه، وزیر خزانهداری آمریکا از احتمال لغو محدود تحریم نفت ایران برای محمولههای در حال انتقال خبر داد؛ اقدامی که با هدف کنترل قیمتها مطرح شده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، روز پنجشنبه ۱۹ مارس (۲۸ اسفند) اعلام کرد که واشنگتن ممکن است تحریمهای مربوط به نفت ایران را برای محمولههایی که هماکنون در حال حمل هستند، لغو کند؛ اقدامی که در پی افزایش شدید قیمت انرژی در نتیجه جنگ در خاورمیانه مطرح شده است.
بررسی ین اقدام در حالی انجام میشود که دولت آمریکا در تلاش است هزینههای بالای انرژی را که به مصرفکنندگان آمریکایی منتقل شده، کاهش دهد. با این حال، یک مقام دولت دونالد ترامپ تأکید کرد که «محدودیتهای صادرات نفت و گاز در دستور کار قرار ندارد.»
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
تحلیلگران هشدار میدهند که کاهش تحریمها میتواند به نفع تهران تمام شود، اما برخی نیز این اقدام را راهی برای جلب حمایت شرکا در جهت تشکیل ائتلاف مورد درخواست ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز میدانند.
اظهارات آقای بسنت در گفتوگو با شبکه فاکس بیزنس در شرایطی مطرح شد که قیمت نفت و گاز پس از حمله ایران به بزرگترین تاسیسات گاز طبیعی مایع شده جهان در قطر و تهدید به نابودی زیرساختهای انرژی منطقه، بار دیگر افزایش یافت. او همچنین افزود که دولت آمریکا میتواند برای مهار هزینهها، بخشی از ذخایر راهبردی نفت خود را نیز آزاد کند.
تاثیر جنگ ایران بر بهای انرژی
از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و واکنش متقابل ایران با بستن تنگه هرمز، قیمت انرژی بهشدت افزایش یافته است. این وضعیت زنجیرههای تامین انرژی را مختل کرده و اکنون فشار آن بر مصرفکنندگان آمریکایی نیز محسوس شده است. در شرایط عادی، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از این گذرگاه حیاتی عبور میکند.
در همین حال، شاخص بینالمللی نفت برنت پیشتر تا ۱۰ درصد افزایش یافت و سپس با تعدیل، به رشد ۳.۱ درصدی در سطح ۱۱۰.۶۷ دلار در هر بشکه رسید. قیمت بنزین در آمریکا نیز از زمان آغاز جنگ روند صعودی داشته است.
وزیر خزانهداری ایالات متحده برآورد کرد که حدود ۱۴۰ میلیون بشکه نفت ایران در حال حاضر در دریا قرار دارد؛ رقمی که معادل حدود دو هفته عرضه است و قرار بود به چین ارسال شود.
او گفت هدف این است که از این محمولههای نفتی بهعنوان اهرمی علیه تهران در چارچوب تلاشهای واشنگتن برای مهار افزایش قیمتها استفاده شود.
کاهش تحریمهای ایران متناقض با جنگ در جریان
اندی لیپو، رییس شرکت «لیپو اویل اسوشیتس» گفت که از نظر ظاهری، کاهش تحریمهای ایران متناقض به نظر میرسد. او افزود: «اینطور به نظر میرسد که همزمان با درگیری نظامی با ایران، به این کشور اجازه فروش نفت داده میشود.»
فیلیپ لاک از مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی نیز گفت با توجه به اینکه تقاضای روزانه جهانی نفت بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه است، این اقدام تنها معادل حدود یکونیم روز عرضه اضافی در سطح جهانی خواهد بود.
او به خبرگزاری فرانسه گفت: «اگر هدف، تاثیرگذاری بر قیمتها در ایالات متحده باشد، چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.» با این حال، او افزود این اقدام میتواند تا حدی به متحدان آمریکا در آسیا کمک کند.
تاکتیک مذاکرهای برای جلب حمایت چین
جیمز نایتلی، اقتصاددان گروه آیانجی، معتقد است که هدف اصلی این اقدام نه کاهش مستقیم قیمتها، بلکه نشاندهنده تمایل واشنگتن برای همکاری با شرکا جهت بازگشایی تنگه هرمز است. او گفت این اقدام «بیشتر شبیه یک تاکتیک مذاکرهای برای جلب حمایت چین و تقویت ایده تشکیل ائتلاف دریایی برای بازگشایی تنگه هرمز است.»
به گفته نایتلی، حتی اگر کاهش تحریمها «در نگاه اول غیرسازنده به نظر برسد»، ممکن است برای واشنگتن «ارزش هزینه کردن را داشته باشد»، آن هم در صورتی که بتواند چین را به اعمال فشار بر ایران ترغیب کند.
کاهش برخی تحریمهای نفتی ایران در ادامه اقدامات اخیر آمریکا برای مهار افزایش قیمت انرژی صورت میگیرد.
اوایل این ماه، ایالات متحده همچنین بهطور موقت اجازه فروش نفت تحریمی روسیه را که در دریا قرار داشت، صادر کرد. دونالد ترامپ نیز روز چهارشنبه قانون کشتیرانی دریایی یک قرن پیش را به مدت ۶۰ روز تعلیق کرد تا به کاهش قیمت انرژی کمک کند.