سریلانکا و هند به ۴۳۴ دریانورد از سه کشتی نیروی دریایی ایران که هدف حمله یا تهدید ایالات متحده قرار گرفته بودند، پناه دادهاند؛ این امر یک معضل دیپلماتیک ایجاد کرده است، چرا که اکنون دامنه جنگ به اقیانوس هند کشیده شده است.
این شناورها در رزمایش دریاییای که توسط هند در سواحل ویساکاپاتنام برگزار شده بود، شرکت داشتند که ایالات متحده و اسرائیل بمباران ایران را آغاز کردند.
آگهی
آگهی
برای سریلانکا و هند که نگران واکنش احتمالی آمریکا هستند، معضل تصمیمگیری درباره سرنوشت کشتیها و خدمه، مقامات حقوقی را به بررسی کنوانسیونها و قوانین دریایی واداشته است.
روز چهارشنبه، ناو «دنا» با یک اژدر شلیک شده از یک زیردریایی آمریکایی درست در بیرون آبهای سرزمینی سریلانکا، غرق شد. بین ۱۳۰ تا ۱۸۰ دریانورد در آن بودند و حداقل ۸۴ نفر از آنها کشته شدند.
سریلانکا ۳۲ بازمانده را نجات داد و بسیاری از آنها پس از ترخیص از بیمارستان، در پایگاه نیروی هوایی کوگالا در جنوب جزیره اسکان داده شدند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
کشتی «لاوان» که یک شناور آمفیبیا یا کشتی حمل و تخلیه نیروست، روز چهارشنبه در بندر کوچی واقع در جنوب هند پهلو گرفت. این کشتی ۱۸۳ دریانورد داشت که اکنون در تأسیسات نیروی دریایی هند مستقر هستند.
کشتی پشتیبانی «بوشهر» روز پنجشنبه وارد آبهای سریلانکا شد و ۲۱۹ خدمه به همراه داشت. از این میان، ۱۵ نفر هنوز روی کشتی ماندهاند تا به نیروی دریایی سریلانکا کمک کنند، که کنترل کامل کشتی را در اختیار گرفته است. در حال حاضر، مجموع دریانوردان ایرانی اسکان یافته در سریلانکا به ۲۵۱ نفر رسیده است.
این دو کشور آسیای جنوبی در جنگ خاورمیانه طرفی نگرفتهاند و تصمیم خود برای اسکان دریانوردان ایرانی را از نظر انسانی توجیه کردهاند.
آنورا کومارا دیسانایاکه، رئیسجمهور سریلانکا در بیانیهای گفت: «رویکرد ما این است که جان هر انسانی به اندازه جان خودمان ارزشمند است.»
سریلانکا روابط نزدیکی هم با آمریکا دارد که بزرگترین بازار صادراتش است و هم با ایران که خریدار مهم چای، اصلیترین کالای صادراتی سریلانکاست.
سوبراهمنیم جایشانکار، وزیر امور خارجه هند روز دوشنبه در پارلمان دهلی نو درباره این دریانوردان صحبت کرد. او گفت: «ما معتقدیم این کار درست بود و وزیر امور خارجه ایران از این اقدام انسانی قدردانی کرده است.»
گزارشهای رسانهای حاکی از آن است که واشنگتن از سریلانکا خواسته ایرانیان را به کشورشان بازنگرداند، اما یک سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفت سرنوشت آنها به تصمیم کلمبو بستگی دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در واشنگتن به خبرگزاری فرانسه گفت: «ایالات متحده البته به حاکمیت سریلانکا در مدیریت این وضعیت احترام میگذارد و آن را به رسمیت میشناسد.»
سریلانکا دریانوردان دو شناور را از یکدیگر جدا نگه داشته است، زیرا کنوانسیونهای بینالمللی متفاوتی برای آنها اعمال میشود.
قانون بینالمللی بشردوستانه شامل ۳۲ بازمانده شناور اول یعنی «دنا» میشود. این بدان معناست که اگر بخواهند، میتوانند بازگردانده شوند.
اما به گفته یک مقام ارشد دولت کلمبو به خبرگزاری فرانسه، شناور دوم یعنی _«_بوشهر»و ۲۱۹ دریانورد آن تحت کنوانسیون لاهه ۱۹۰۷ درباره حقوق و وظایف یک قدرت بیطرف قرار میگیرد.
مطابق این کنوانسیون، سریلانکا باید دریانوردان و کشتیشان را تا پایان درگیریها نگه دارد. آنها در یک پایگاه نیروی دریایی به فاصله کمی از کلمبو در شمال این شهر نگهداری میشوند.
مقام مذکور که خواست نامش فاش نشود، همچنین به خبرگزاری فرانسه گفت که «با این دو گروه باید طبق تعهدات پیمانی متفاوت رفتار شود» و افزود که سریلانکا برای این منظور از کمیته بینالمللی صلیب سرخ درخواست کمک کرده است.
مقام مذکور افزود که کلمبو کنوانسیون لاهه را رعایت خواهد کرد که میگوید: «یک قدرت بیطرف که نیروهایی از ارتشهای درگیر را در قلمرو خود میپذیرد، باید آنها را بازداشت کند.»
اما دولت گفته است که ۸۴ جسد کشف شده از «دنا» پس از فراهم شدن امکانات لجستیکی، به ایران بازگردانده خواهد شد.
مقامات سریلانکا گفتند هند نیز احتمالا با «لاوان» و خدمه آن همان رفتاری را خواهد داشت که این کشور با «بوشهر» انجام میدهد.
با این حال، هند تاکنون به طور علنی درباره سرنوشت یا وضعیت میهمانان ایرانی خود سخنی نگفته است.