دولت دونالد ترامپ در حال پیشبرد طرحی به نام «هیات صلح» است که هدف آن از نظارت ساده بر آتشبس غزه، حالا به یک نهاد میانجیگر جهانی تغییر یافته است. آرایش سیاسی کشورهای جهان در قبال این ابتکار عمل به ۳ دسته تقسیم شده؛ آنها که به این شورا پیوستهاند، کشورهایی که پیوستن به شورا را رد کردهاند و مرددها.
اما چه کسانی در «شورای صلح» ترامپ حضور دارند و چه کسانی دعوت را رد کردهاند؟ به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس در حالی که چندین کشور آمادگی خود را برای پیوستن به «شورای صلح» دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا اعلام کردهاند، برخی کشورهای اروپایی این دعوت را رد کرده و بسیاری دیگر هنوز پاسخ قطعی ندادهاند.
ریاست این شورا بر عهده دونالد ترامپ است. یک مقام کاخ سفید اعلام کرد که انتظار میرود حدود ۳۰ کشور به این شورا بپیوندند، هرچند تاکنون از ۵۰ کشور دعوت به عمل آمده است.
حامیان و اعضای قطعی
بیشترین استقبال از این طرح در مناطق خاورمیانه، آسیای مرکزی و بخشهایی از شرق اروپا دیده میشود. کشورهای کلیدی منطقه مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، مصر، ترکیه و بحرین پیوستن خود را تایید کردهاند. همچنین کشورهای حوزه قفقاز و آسیای مرکزی (مانند آذربایجان، ارمنستان، قزاقستان، مغولستان و ازبکستان) در کنار کشورهایی نظیر مراکش،کوزوو، پاراگوئه، آرژانتین، مجارستان، بلاروس، پاکستان و ویتنام در فهرست اعضای قطعی قرار دارند. بنیامین نتانیاهو نیز با وجود انتقاد به حضور قطر و ترکیه، عضویت در این شورا را پذیرفته است. به گزارش سیانان، ترامپ همچنین مدعی شده که ولادیمیر پوتین نیز با حضور در شورا موافقت کرده و پیشنهاد داده هزینه یک میلیارد دلاری عضویت را از داراییهای بلوکه شده روسیه در آمریکا پرداخت کند. این تنوع جغرافیایی نشاندهنده تمایل ترامپ به ایجاد یک ائتلاف گسترده فراتر از متحدان سنتی غربی است.
مخالفان و غایبان بزرگ
در جبهه مقابل، تعدادی از قدرتهای اروپایی آشکارا با این طرح مخالفت کرده یا دستکم در مقطع فعلی از پیوستن به آن خودداری کردهاند. بریتانیا، فرانسه، سوئد، نروژ و اسلوونی کشورهایی هستند که دعوت ترامپ را رد کردهاند.
مخالفان غربی این طرح در مخالفت با حضور روسیه و ابهام در تعامل این شورا با سازمان ملل، دعوت را رد کردهاند. ایوِت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، تاکید کرد که کشورش در معاهدهای که پوتین در آن نقش «صلحآفرین» داشته باشد، شرکت نمیکند.
مرددها و منتظران
بخش قابل توجهی از قدرتهای جهانی هنوز موضع قطعی خود را اعلام نکردهاند. در این میان نامهای بزرگی چون چین، روسیه، هند و آلمان به چشم میخورند. همچنین بازوی اجرایی اتحادیه اروپا و کشورهایی مانند اوکراین، ایتالیا و سنگاپور همچنان در حال بررسی شرایط هستند. عدم پاسخگویی این کشورها نشاندهنده پیچیدگیهای دیپلماتیک و ابهام در مورد اختیارات و اهداف نهایی این شورا است.
به گزارش سیانان چین اعلام کرده که اولویتش حفظ سیستم بینالمللی با محوریت سازمان ملل است. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین نیز حضور در کنار روسیه و بلاروس در یک شورای واحد را غیرممکن دانسته است.
جزئیات ساختار و هزینههای عضویت
بر اساس پیشنویس اساسنامهای که به دست «سیانان» رسیده، «شورای صلح» فراتر از مساله غزه، به دنبال میانجیگری در تمامی درگیریهای جهانی است. نکته جنجالی این طرح، فروش کرسیهای دائمی به قیمت ۱ میلیارد دلار است. ترامپ در سخنرانی خود در داووس، غزه را یک «ملک بسیار زیبا» توصیف کرد و با تکیه بر سوابق خود در املاک، بر بازسازی آن تاکید کرد.
در ساختار مدیریتی این شورا، نامهای آشنایی چون جرد کوشنر، داماد ترامپ، مارکو روبیو، وزیر خارجه و تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا به عنوان اعضای هیات اجرایی به چشم میخورند.
نگرانیهای بینالمللی
در گزارش سیانان همچنین به عمده نگرانی دیپلماتها درباره «شورای صلح» ترامپ پرداخته شده و به سه محور اصلی اشاره شده است؛ نخستین نگرانی مربوط به ریاست مادامالعمر این نهاد است و اینکه ترامپ حتی پس از پایان دوران ریاستجمهوریاش، رئیس این شورا باقی بماند. دومین نگرانی به احتمال تضعیف سازمان ملل مربوط است. ترامپ به صراحت گفته است که این شورا «ممکن است» جایگزین سازمان ملل شود. سومین نکته نیز فساد مالی است. تعیین مبلغ یک میلیارد دلار برای کسب کرسی دائمی، شائبههایی را درباره احتمال بروز فساد در بالاترین سطوح دیپلماتیک ایجاد کرده است. با وجود این فشارها، مقامهای سازمان ملل تاکید کردهاند که سازمان ملل جایگاه خود را حفظ خواهد کرد و این شورا نمیتواند جایگزین آن شود.