دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا روز جمعه میزبان رهبران دو کشور ارمنستان و آذربایجان خواهد بود. این دیدار با هدف امضای یک توافق صلح تاریخی میان این دو رقیب دیرینه پس از سالها درگیری برگزار میشود.
آقای ترامپ روز پنجشنبه در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» اعلام کرد که نیکول پاشینیان، نخست وزیر ارمنستان و الهام علی اف، رئیس جمهوری آذربایجان در یک «مراسم رسمی امضای صلح» در کاخ سفید شرکت خواهند کرد.
این تلاش دیپلماتیک تازه آمریکا یک روز پس از آن صورت میگیرد که نخستوزیر کامبوج اعلام کرد آقای ترامپ را برای دریافت جایزه صلح نوبل نامزد کرده است.
آقای ترامپ بارها از تلاشهای دیپلماتیک خود دفاع کرده و گفته که او شایسته دریافت این جایزه است. او در عین حال از جنگ میان روسیه و اوکراین و قحطی که در پی حملات اسرائیل در غزه به وجود آمده است، ابراز ناامیدی کرده است.
صلح میان ارمنستان و آذربایجان که سالها دور از دسترس به نظر میرسید، حالا در آستانه تحقق است. این دو کشور که دشمنی دیرینهای باهم داشتند، دو بار بر سر منطقه مورد مناقشه قرهباغ باهم وارد جنگ شدند. در آخرین درگیریها آذربایجان در یک حمله برقآسا در سال ۲۰۲۳ این منطقه را از نیروهای ارمنی بازپس گرفت و این اقدام باعث شد که بیش از ۱۰۰ هزار ارمنی خانههای خود ترک کنند.
این دو کشور پیشتر در نشستهای مختلف از جمله مذاکرات اخیر در امارات متحده عربی، تلاشهایی برای دستیابی به توافق صلح انجام دادهاند اما هیچ یک به نتیجه ملموسی نرسید.
آقای ترامپ گفت: «این دو ملت سالها درگیر جنگ بودهاند که باعث مرگ هزاران نفر شده است.»
او افزود: «بسیاری از رهبران تلاش کردهاند تا این جنگ را پایان دهند اما تاکنون موفق نبودهاند تا اینکه امروز به لطف ترامپ این امکان فراهم شده است. دولت من مدتهاست که با هر دو طرف در ارتباط بوده است.»
رییس جمهوری آمریکا همچنین گفت: «بسیار به این رهبران شجاع افتخار میکند که تصمیم درستی گرفتهاند.»
او گفته است که روز جمعه «یک روز تاریخی برای ارمنستان، آذربایجان، ایالات متحده و جهان» خواهد بود.
آقای ترامپ همچنین اعلام کرد که واشنگتن با هر دو کشور توافقهای دوجانبهای امضا خواهد کرد تا «فرصتهای اقتصادی مشترک» را دنبال کرده و بتوان «بهطور کامل از پتانسیل منطقه قفقاز جنوبی» بهرهبرداری کرد.
توافق اکسانموبیل امضا شد
یکی از توافقهای مهم روز پنجشنبه در واشنگتن به امضا رسید. الهام علیاف و استیو ویتکوف، فرستاده ویژه ترامپ در مراسم امضای تفاهم همکاری میان شرکت «اکسانموبیل» و شرکت انرژی دولتی آذربایجان «سوکار» حضور داشتند.
این دو کشور که پیشتر عضو شوروی بودند، در ماه مارس بر سر متن یک توافق صلح جامع به توافق رسیدند اما آذربایجان از آن زمان مجموعهای از خواستهها را مطرح کرده است از جمله اصلاحات در قانون اساسی ارمنستان به منظور کنار گذاشتن ادعاها درباره منطقه قرهباغ، پیش از آن که این سند به امضا برسد.
در حال حاضر مشخص نیست که آیا این خواستهها برآورده شدهاند یا خیر با این حال ترامپ گفته است که دولت او مدتهاست که با هر دو طرف در ارتباط بوده است اما جزئیاتی در مورد سندی که قرار است نمایندگان دو کشور امضا کنند، ارائه نکرد.
پاشینیان و علیاف در اوایل ماه ژوئیه برای آخرین دور از مذاکرات صلح در امارات متحده عربی دیدار کردند اما این مذاکرات نتیجهای در بر نداشت.
آنها پیش از این نیز در ماه مه در حاشیه نشست جامعه سیاسی اروپا در آلبانی با یکدیگر دیدار کرده بودند. در آن زمان امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه و آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا خواستار امضای فوری توافق صلح میان دو کشور شدند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
امضای توافق صلح میان این دو کشور میتواند دستاورد بزرگی در منطقه باشد، جایی که روسیه، اتحادیه اروپا، ایالات متحده و ترکیه برای نفوذ در آن رقابت میکنند.