پرتغال برای مهار گسترش یک گونه مهاجم، پشه‌های نابارور رها می‌کند. اما افزایش موارد دنگی و گرم‌تر شدن هوا، مقام‌های اروپایی را وادار کرده شیوه آمادگی برای بیماری‌های گرمسیری را بازنگری کنند.
در ماه سپتامبر، پرتغال ۳۰ هزار پشه را در لیسبون رها کرد. اما این حشرات معمولی نبودند. پشه‌های نری که به طور ویژه تحت درمان قرار گرفته بودند، از طریق پرتودهی عقیم شده بودند، یعنی می‌توانستند با پشه‌های ماده جفت‌گیری کنند اما نسل جدیدی تولید نمی‌کردند.
آگهی
آگهی
هدف، کاهش جمعیت پشه ببری آسیایی است؛ گونه‌ای مهاجم که قادر است بیماری‌های دنگی، چیکونگونیا و زیکا را منتقل کند.
این دومین بار است که پرتغال از این روش استفاده می‌کند، در حالی که کشورهای اروپایی با نگرانی فزاینده‌ای روبه‌رو هستند که بیماری‌هایی که به طور سنتی با مناطق گرمسیری مرتبط بوده‌اند، ممکن است در این قاره برقرار شوند.
سفرهای بین‌المللی ویروس‌ها را به اروپا می‌آورند و در عین حال، گرم‌تر شدن شرایط و گسترش گونه‌های مهاجم پشه، فرصت‌هایی برای انتقال محلی ایجاد می‌کند.
یان سمنزا، اپیدمیولوژیست محیط‌زیست، به یورونیوز گفت: «جمعیت زیادی از مردم از تعطیلاتشان در تایلند یا برزیل یا جاهایی که این بیماری‌های گرمسیری در آن‌ها وجود دارد، به اروپا برمی‌گردند و این ویروس‌ها را با خود می‌آورند. یک پشه محلی آن‌ها را نیش می‌زند و آن پشه محلی فرد دیگری را نیش می‌زند و فرد دیگری را آلوده می‌کند و در نهایت شما یک شیوع محلی دارید.»
این آمارها همین حالا توجه‌ها را جلب کرده‌اند. تا پایان ماه اکتبر ۲۰۲۶، در ایتالیا ۷۶ مورد دنگی با منشأ محلی و در فرانسه ۸ مورد گزارش شده بود. این حدودا دو برابر تعداد موارد در سال ۲۰۲۵ است.
با افزایش موارد ابتلا، کارشناسان نگران‌اند که شیوع‌های پراکنده در نهایت به انتقال پایدار تبدیل شود و بیماری به صورت بومی درآید.
حرکت به سوی شمال
پشه ببری آسیایی که در اصل از جنوب شرق آسیا می‌آید، از دهه ۱۹۹۰ که به ایتالیا رسید، در بخش بزرگی از جنوب اروپا گسترش یافته است. این پشه می‌تواند با وسایل نقلیه جا‌به‌جا شود و به این ترتیب به مناطق جدید راه پیدا کند، در حالی که مسافران آلوده می‌توانند ویروس‌ها را به مکان‌هایی وارد کنند که این پشه در آن‌ها از قبل مستقر است.
سمنزا گفت: «پشه ببری آسیایی هر سال حدود ۶۰ کیلومتر به سمت شمال حرکت می‌کند.» شیوع‌ها حتی تندتر پیش می‌روند و هر سال ۱۲۰ کیلومتر جا‌به‌جا می‌شوند.
او گفت: «این شیوع‌ها دیرتر می‌آیند، اما سریع‌تر رخ می‌دهند و می‌بینیم که هر سال ۵۰ میلیون نفر را در معرض خطر این نوع بیماری‌های گرمسیری قرار می‌دهند.»
این روند یک چالش تشخیصی نیز ایجاد می‌کند. ممکن است پزشکان بلافاصله عفونت‌های گرمسیری را در بیمارانی که به خارج از کشور سفر نکرده‌اند، تشخیص ندهند.
سمنزا گفت: «اغلب حتی اگر به خارج از کشور نرفته باشید، دچار عفونت می‌شوید. بعد پزشکان چطور می‌توانند بفهمند که این علائم عجیب و غریبی که هرگز پیش از این ندیده‌اند، ممکن است نشان‌دهنده یک بیماری گرمسیری بالقوه باشد؟»
به همین دلیل است که مرجع آمادگی و واکنش اضطراری در حوزه سلامت اتحادیه اروپا (HERA) ۱۰ میلیون یورو برای توسعه ابزارهای تشخیصی جدید اختصاص می‌دهد.
لوران موشل، مدیر و معاون رئیس HERA، گفت: «ما همچنین داروهای مناسب برای درمان این بیماری‌های جدیدی را که به اروپا می‌آیند در اختیار نداریم»، و افزود که این نهاد در حال تأمین مالی پژوهش‌هایی درباره داروهای ضدویروس و واکسن‌های جدید است.