جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۶ به آن کارسون، شاعر، جستارنویس و مترجم ۷۶ ساله کانادایی تعلق گرفت. کارسون به سبک نگارش تلفیقی شهرت دارد که در آن مرزهای میان شعر و نثر درهم‌می‌آمیزد و روایت‌های معاصر با اسطوره‌های باستانی پیوند می‌خورند.
آن کارسون که مجموعه آثارش از دسته‌بندی‌های رایج فراتر می‌رود، یکی از شانس‌های اصلی برای دریافت جایزه امسال بود. کمیته نوبل «مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه او را که در گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت‌های کلاسیک، فرم‌های نوینی برای ادبیات معاصر آفریده است»، به‌طور ویژه تحسین کرد.
آگهی
آگهی
آکادمی سوئد در بیانیه خود آورده است: «تقریباً تمامی آفرینش ادبی او بر نقطه تلاقی وسواس یک واژه‌شناس در به‌کارگیری کلمات، و اشتیاق یک شاعر برای دست‌یابی به معانی تازه استوار است. او خود همواره ریشه‌شناسی واژگان را نقطه آغاز تمام آثارش دانسته است.»
از جمله برجسته‌ترین آثار کارسون می‌توان به نخستین کتاب او در سال ۱۹۸۶ با عنوان «اروس تلخ و شیرین» اشاره کرد؛ اثری که به لذت و رنج تمنا در ادبیات یونان باستان می‌پردازد. رمان منظوم او با نام «زندگینامه سرخ» (۱۹۹۸) که اغلب شاهکار او دانسته می‌شود، داستانی کوئیر و بلوغ‌محور است که با بازخوانی شعری یونانی درباره هراکلس نگاشته شده است. از دیگر آثار نامدار او «زیبایی شوهر: جُستاری داستانی در ۲۹ رقص تانگو» (۲۰۰۱) و «نورما جین بیکرِ تروآ» (۲۰۱۹) است که در آن زندگی مریلین مونرو با هلن تروآ مقایسه می‌شود.
تازه‌ترین کتاب این نویسنده با عنوان «نورمای اشتباه» در سال ۲۰۲۴ به چاپ رسید.
با دریافت این جایزه، کارسون به نوزدهمین زنی بدل شد که موفق به کسب نوبل ادبیات شده است. پیش از او، نویسندگانی چون هان کانگ (۲۰۲۴)، آنی ارنو (۲۰۲۲) و لوئیز گلیک (۲۰۲۰) این جایزه معتبر را دریافت کرده بودند.
تا به امروز، جایزه نوبل ادبیات از سوی آکادمی سوئد ۱۱۹ بار اهدا شده و مجموعاً ۱۲۳ برنده داشته است (چهار دوره جایزه به‌صورت مشترک به چند نویسنده تعلق گرفت).
جایزه سال گذشته به لاسلو کراسناهورکایی، نویسنده پسامدرن مجارستانی «به پاس آثار تأثیرگذار و ژرف‌اندیشانه‌اش که در میانه وحشت آخرالزمانی، بار دیگر قدرت هنر را به اثبات می‌رساند» اعطا شده بود. سوزان سانتاگ پیش‌تر این نویسنده را «استاد معاصر آخرالزمان در مجارستان» نامیده بود.
نوبل ادبیات چهارمین جایزه‌ای است که در این هفته پس از معرفی برندگان بخش‌های پزشکی، فیزیک و شیمی اعلام می‌شود.
مبلغ جایزه نوبل امسال برای هر رشته ۱۲ میلیون کرون سوئد (معادل حدود ۱٫۰۷ میلیون یورو) است و برندگان افزون بر این پاداش نقدی، مدال طلای ۱۸ عیار و دیپلم افتخار دریافت می‌کنند.
برنده نوبل صلح روز جمعه معرفی خواهد شد و پرونده فصل نوبل با اعلام برنده جایزه علوم اقتصادی (بانک مرکزی سوئد) در روز دوشنبه بسته می‌شود.
مراسم رسمی اهدای جوایز نوبل هر ساله در ۱۰ دسامبر، سالگرد درگذشت آلفرد نوبل (۱۸۹۶) که این جوایز را در وصیت‌نامه خود بنیان نهاد، برگزار می‌شود.