نیروهای جبهه آزادیبخش تیگرای کنترل فرودگاه مکله را بهدست گرفتند و در دو منطقه عفار با ارتش فدرال جنگیدند و همزمان خطوط هوایی اتیوپی پروازها به سه فرودگاه تیگرای را در پی فروپاشی توافق پرتوریا تعلیق کرد.
شورشیان تیگرای در شمال اتیوپی روز چهارشنبه کنترل یکی از فرودگاههای مهم را در دست گرفتند و در منطقه همسایه عفار با نیروهای فدرال درگیر شدند؛ تنشهای دیرینه اینبار به نبردی آشکار تبدیل شد.
آگهی
آگهی
منبعی از یک سازمان غیردولتی در این منطقه که خواست نامش فاش نشود گفت: «از دیشب در ابالا و اربتی (در عفار) درگیری میان جبهه آزادیبخش خلق تیگرای (TPLF) و نیروهای فدرال شدت گرفته است.»
او افزود: «انتظار داریم این درگیریها گسترش پیدا کند. تازه یک کامیون مواد غذایی فرستادیم تا به مردم آواره کمک کنیم.»
ابالا در رشتهکوههایی واقع شده که مرز تیگرای را مشخص میکند. اربتی حدود ۱۰۰ کیلومتر در عمق خاک عفار قرار دارد.
یک منبع بشردوستانه دیگر نیز درگیریها در این دو نقطه را تایید کرد و یک منبع امنیتی خارجی در اتیوپی هم همین را گفت.
یک مقام ارشد سابق TPLF گفت شورشیان اکنون بر شهرهای برهاله، اربتی، ابالا، مگاله، دالول و کونوبا در عفار مسلط هستند.
او اضافه کرد: «نیروهای فدرال با سرعت در حال عقبنشینی هستند.»
در همین حال، منابع محلی و امنیتی گفتند نیروهای تیگرای کنترل فرودگاه در شهر مکیله، مرکز منطقه، را در دست دارند.
شرکت هواپیمایی اتیوپی ایرلاینز اعلام کرد به دلیل «اوضاع کنونی» پروازها به سه فرودگاه تیگرای، یعنی مکیله، آکسوم و شیره، را متوقف کرده است.
یک کارمند فرودگاه الولا ابا نگا در مکیله گفت: «وقتی برای کار در راه فرودگاه بودیم، سرپرستمان با راننده تماس گرفت و به او گفت فرودگاه به تصرف نیروهای تیگرای درآمده است. چون دیگر پروازی انجام نمیشد، به ما گفت برگردیم خانه.»
یک منبع امنیتی خارجی مستقر در اتیوپی این اطلاعات را تایید کرد.
تعداد کمی از ماموران پلیس فدرال از فرودگاه محافظت میکنند و وضعیت آنان نامعلوم بود.
جبهه آزادیبخش خلق تیگرای بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ جنگی ویرانگر را با دولت فدرال اتیوپی پیش برد که بنا بر برآوردهای اتحادیه آفریقا به مرگ حدود ۶۰۰ هزار نفر انجامید.
درگیریهای پراکنده در ماههای اخیر نگرانیها از بازگشت به جنگ را افزایش داده است.
آبیی زیر آتش انتقادها
اتیوپی همزمان با چندین شورش مسلحانه روبهرو است، از جمله در پرجمعیتترین مناطق این کشور یعنی اورومیا و امهرا.
TPLF روز یکشنبه اعلام کرد به یک ائتلاف نظامی هفتگانه با نام «ائتلاف نیروهای مردمی اتیوپی برای بقا» (Ethiopian Peoples' Forces Alliance for Survival) پیوسته است؛ ائتلافی که هدف آن سرنگونی دولت نخستوزیر آبیی احمد و تشکیل یک دولت انتقالی است.
در این ائتلاف همچنین شبهنظامیان ملیگرای فانو از امهرا حضور دارند که در جنگ قبلی در کنار نیروهای فدرال علیه TPLF جنگیدند، و نیز ارتش آزادیبخش اورومو، که شورشی فعال در پرجمعیتترین منطقه اتیوپی است، همراه با چهار گروه دیگر از سه منطقه؛ در مجموع نیمی از ۱۲ ایالت منطقهای کشور را در بر میگیرد.
TPLF از ۱۹۹۱ تا ۲۰۱۸ عملا بر اتیوپی حکم میراند تا این که با برآمدن آبیی از قدرت کنار گذاشته شد؛ تغییری که در نهایت به جنگ سال ۲۰۲۰ انجامید.
توافق صلح پرتوریا به جنگ پایان داد و تا اواخر ۲۰۲۵ آتشبسی شکننده را حفظ کرد، تا آن که دوباره درگیریها از سر گرفته شد.
دولت فدرال از آن زمان حملات پهپادی در تیگرای انجام داده و نیروهایش را در مرز این منطقه متمرکز کرده است.
گروههای حقوق بشری امسال TPLF را متهم کردهاند که در آستانه درگیریهای تازه کارزار جذب اجباری نیرو به راه انداخته است.
این منطقه هنوز از پیامدهای جنگ گذشته رها نشده است؛ حدود یک میلیون نفر همچنان آوارهاند و بسیاری از مفاد توافق صلح اجرا نشده باقی مانده است.
آبیی در سال ۲۰۱۹ تا حدی به دلیل میانجیگری برای توافق صلح با کشور همسایه اریتره، جایزه صلح نوبل را دریافت کرد.
دوستان و همسایگان خوب
دولت فدرال از نظر نظامی برتری قابل توجهی دارد؛ تولید پهپادهای رزمی را از زمان جنگ گذشته به طور چشمگیری افزایش داده است.
با این حال، نیروهای دفاعی تیگرای وابسته به TPLF انبار مهمات قابل توجهی را از سالهای طولانی فرماندهیشان بر ارتش اتیوپی پیش از ۲۰۱۸ حفظ کردهاند؛ از جمله تانک، توپخانه، راکتهای هدایتشونده دوربرد و موشکهای بالستیک که تحلیلگران نظامی منبعباز در جنگ ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ ثبت کردهاند.
گدیون تیموتئوس، وزیر خارجه اتیوپی، در ماه ژوئن گفت: «تندروهای TPLF به طور فعال در حال انباشتن و به دست آوردن سلاحهای جدید هستند»؛ اقدامی که به گفته او نقض توافق پرتوریا است.
کشورهای همسایه نیز به حمایت از شورشیان متهم شدهاند.
گروه پایش منازعات ACLED اوایل امسال ارزیابی کرد که نیروهای اریتره در هماهنگی با نیروهای دفاعی تیگرای (TDF) یگانهایی را به سوی غرب تیگرای جابهجا کردهاند و اریتره سلاح در اختیار مبارزان تیگرای میگذارد و آنان را در خاک خود پناه میدهد.
دولت اتیوپی در ماه مه رسما نیروهای مسلح سودان را متهم کرد که «سلاح و کمک مالی» در اختیار نیروهای مرتبط با TPLF میگذارند و سودان را «مرکز نیروهای ضد اتیوپی» خواند. سودان این اتهام را رد کرد.
مصر که سالهاست بر سر سد بزرگ رنسانس اتیوپی بر رود نیل با این کشور در مناقشه است، بنا بر ارزیابی تحلیلگران مرکز سوفان به مخالفان اتیوپیایی پوشش دیپلماتیک و حمایت لجستیکی میدهد، هرچند هیچ موردی از ارسال مستقیم سلاح به TPLF مستند نشده است.