ایسلندیها امروز در همهپرسیای درباره از سرگیری مذاکرات عضویت در اتحادیه اروپا رای میدهند. نظرسنجیها از رقابتی نزدیک و کاهش برتری اندک کمپین «آری» خبر میدهد. نتایج صبح یکشنبه اعلام میشود.
مردم ایسلند امروز رای میدهند که آیا تلاش برای پیوستن به اتحادیه اروپا را از سر بگیرند یا چشمانداز عضویت در این بلوک را در آینده قابل پیشبینی کنار بگذارند.
حوزههای رایگیری از ساعت ۹ صبح تا ۱۰ شب به وقت محلی باز است و رایدهندگان تصمیم میگیرند که آیا به مذاکرات عضویت بازگردند یا حتی بررسی این که یک توافق چگونه خواهد بود را رد کنند.
رای «آری» ایسلند را ملزم به پیوستن به اتحادیه اروپا نمیکند، اما درِ گفتوگوهای الحاق را دوباره باز میکند و هر توافق نهایی بر سر عضویت باید در همهپرسی دیگری به رای گذاشته شود.
ایسلند در سال ۲۰۰۹ و در پی بحران مالی خود برای پیوستن به این بلوک درخواست داد. اما دولتی بدبین به اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۳ روی کار آمد و مذاکرات الحاق به اتحادیه اروپا را تعلیق کرد و سرانجام در سال ۲۰۱۵ رسما نامزدی کشور را پس گرفت.
سپس یک دولت چندحزبی طرفدار اتحادیه اروپا در انتخابات ۲۰۲۴ با وعده برگزاری همهپرسی درباره از سرگیری آن مسیر به پیروزی رسید و رایگیری امروز در حال برگزاری است.
ایسلند با کمتر از ۴۰۰ هزار نفر جمعیت، در صورت عضویت به کوچکترین کشور عضو اتحادیه اروپا از نظر تعداد ساکنان تبدیل خواهد شد؛ عنوانی که اکنون در اختیار مالت است. اما اهمیت این رایگیری بسیار بیشتر است از آن چه اندازه کشور نشان میدهد.
ده سال پس از همهپرسی برگزیت در بریتانیا، طرح اروپایی فرصتی دارد تا دوباره شتاب گسترش خود را بازیابد و به ویژه ثابت کند هنوز برای کشورهای ثروتمند شمال اروپا جذاب است، در حالی که نروژ با دقت اوضاع را دنبال میکند.
به گفته رسانههای ایسلندی، رایگیری زودهنگام به شکلی غیرمعمول پرحرارت بوده است: تا روز چهارشنبه بیش از ۴۰ هزار نفر، یعنی نزدیک به ۱۵ درصد واجدان شرایط، رای خود را به صندوق انداخته بودند. این رقم با توجه به این که رایگیری زودهنگام فقط از ۲۷ ژوئیه آغاز شده قابل توجه است، هرچند بازه زمانی غیرعادی طولانی برای رای دادن زودهنگام، مقایسه با انتخابات گذشته را دشوار میکند.
فاصله دو طرف در نظرسنجیها به شکل پیوسته کمتر شده و نتیجه را بسیار پرابهام کرده است. برتری زمانی قاطع اردوگاه «آری» فرسایش یافته است: تازهترین نظرسنجی موسسه تحقیقات بازار ماسکینا که بین ۲۱ تا ۲۵ اوت انجام شد، حمایت از از سرگیری مذاکرات را ۵۱.۳ درصد و حمایت از «نه» را ۴۸.۷ درصد نشان میدهد.
ممکن است در روزهای پایانی نیز روند به سود مخالفان عضویت تغییر بیشتری کرده باشد. یک نظرسنجی گالوپ که پنجشنبه منتشر شد، نشان داد گزینه «نه» با فاصلهای اندک پیش افتاده است، هرچند این فاصله در حاشیه خطا قرار دارد.
نتیجه این همهپرسی جنبه مشورتی دارد و از نظر حقوقی الزامآور نیست، اما یک رای قاطع به «آری» ناگزیر ریکیاویک را زیر فشار خواهد گذاشت تا گامهای بعدی را بردارد.
نخستین نتایج احتمالا در ساعات اولیه بامداد یکشنبه اعلام میشود.