استعداد در اسپانیا فراوان است؛ چالش تامین مالی و حل مسئله است

اکوسیستم کارآفرینی در Ibiza Tech Forum 2026 موعدی اجتناب‌ناپذیر برای مواجهه با واقعیت دارد. فراتر از ایده‌های بزرگ و دگرگونی‌های فناورانه، پایداری هر پروژه نوپا به معماری مالی آن و توانایی‌اش برای مقیاس‌پذیری بستگی دارد.

آگهی

آگهی

هیچ‌کس به‌اندازه پیلار کاراتو، مدیر مالی (CFO) مرکز توسعه فناوری و نوآوری (CDTI) این حوزه را نمی‌شناسد. او در طول این فوروم، تحلیلی جالب از موفقیت‌ها، خطاها و تکالیف برزمین‌مانده این بخش در اسپانیا ارائه کرد و سپس به استودیوی «یورونیوز» آمد تا درباره استعداد، کارآفرینی، مقیاس‌پذیری و نسخه موفقیت صحبت کند.

با پشتوانه اعتبار یک نهاد عمومی که در دو سال گذشته ۳ میلیارد یورو سرمایه‌گذاری کرده است و پرتفوی فعالی شامل ۱۵۰ شرکت و ۴۰ صندوق دارد، کاراتو کلیدهای رقابت در لیگ اول بین‌المللی را موشکافانه تشریح می‌کند.

سودآور در برابر مقیاس‌پذیر: زبان سرمایه‌گذار

به‌گفته پیلار کاراتو، نخستین اشتباه بسیاری از استارت‌آپ‌ها نبود تمرکز راهبردی هنگام جست‌وجوی سرمایه است. این مدیر مالی هشدار می‌دهد که «باید بدانند در چه مرحله‌ای هستند و سراغ چه کسی بروند، وگرنه زمان زیادی را از دست خواهند داد».

سرمایه‌گذار خصوصی تنها به‌دنبال یک کسب‌وکار سودآور نیست، بلکه به‌دنبال مدلی مقیاس‌پذیر است که بتواند آن منحنی مطلوب J شکل را ترسیم کند؛ منحنی‌ای که چرخه مقیاس‌پذیری و سودآوری را نشان می‌دهد. یعنی ابتدا افت جریان نقدی و افزایش سرمایه‌گذاری، و سپس رشد تصاعدی درآمدها بدون بالا رفتن هزینه‌های عملیاتی.

وقتی پای نشستن روبه‌روی یک حامی مالی به میان می‌آید، مدیر مالی CDTI بر سه مولفه غیرقابل‌چشم‌پوشی برای حفظ جذابیت یک شرکت تاکید می‌کند:

۱. تیم:

یک اکوسیستم چند‌رشته‌ای. گذر از یک ایده محلی به یک کسب‌وکار جهانی مستلزم خروج از خوداشتغالی و داشتن نقش‌های مشخص در حوزه فناوری (CTO)، استراتژی (CEO)، فروش و به‌ویژه امور مالی (CFO) است.

۲. تمرکز بر بازار

کاراتو با اشاره به این که «ایده‌های بسیار خوبی وجود دارد، اما اگر یک نیاز واقعی بازار را حل نکنند، استارت‌آپ در میانه راه متوقف می‌شود» از بنیان‌گذاران می‌خواهد از تصویر آرمانی محصول خود فاصله بگیرند. او می‌گوید: «محصول تو مثل فرزندت است و به نظرت بسیار زیبا می‌آید، اما اگر بازار آن را به‌شکل دیگری بخواهد، ناچار می‌شوی در گفت‌وگوی دائمی با مشتریانت آن را تغییر بدهی».

۳. مطالعه رقبا:

در اوج عصر هوش مصنوعی، ندانستن این که در جهان چه راه‌حل‌های مشابهی در حال توسعه است، هر ارایه‌ای برای جذب سرمایه را از اعتبار می‌اندازد.

بزرگ‌ترین گلوگاه در اسپانیا: خروج‌ها و فرهنگ شرکتی

کاراتو هنگام مقایسه چشم‌انداز اسپانیا با هاب‌های بزرگ بین‌المللی، مشکل را با دقت شناسایی می‌کند: گرفتگی در مسیر خروج‌ها (exits). سرمایه‌گذار وارد می‌شود، اما در شرکت گیر می‌افتد و نمی‌تواند خارج شود؛ مشکلی که او آن را به فرهنگ حاکم بر شرکت‌های اسپانیایی نسبت می‌دهد.

این کارشناس به یک کمبود فرهنگی در میان بازیگران بزرگ کشور اشاره می‌کند: در دو دهه گذشته، تنها حدود ۱۰ استارت‌آپ توسط شرکت‌های بزرگ داخلی خریداری شده است. برخلاف دیگر بازارها، نه غول‌های شرکتی و نه صندوق‌های بازنشستگی اسپانیا فناوری بومی را می‌خرند؛ وضعیتی که در نهایت سرمایه‌گذاران خصوصی را «خشک» می‌کند، چون آنها نمی‌توانند از سرمایه‌گذاری خود خارج شوند تا دوباره نقدینگی تازه‌ای به سیستم تزریق کنند. برای رفع این ناکارآمدی بازار، کاراتو بر ضرورت تسریع در تنظیم‌گری، اعطای مشوق‌های مالیاتی و تسهیل دسترسی به بازارهای ثانویه تاکید می‌کند.

انضباط مالی؛ بیمه عمر

از منظر مدیر مالی، انضباط از همان روز اول، موفقیت را به‌طور کامل رقم می‌زند. برنامه‌ریزی نادرست برای نقاط عطف، کارآفرین را به‌جای تمرکز بر محصول، به زندگی از یک دور جذب سرمایه تا دور بعدی محکوم می‌کند.

علاوه بر این، ساختار حقوقی نامناسب در ابتدای راه می‌تواند ارزش یک ایده بزرگ را نابود کند. او می‌گوید: «شرکت‌هایی را می‌شناسم که با داشتن مدیران مالی خوب، فروش خود را سه برابر کرده‌اند و در مقابل، محصولاتی به همان اندازه خوب که از بین رفته‌اند، چون به‌درستی تامین مالی نشده‌اند و بنیان‌گذارانشان چیزی را امضا کرده‌اند که نباید می‌کردند.»

اثر اهرمی همکاری دولت و بخش خصوصی

در نبود یک بازوی مالی خصوصی به استحکام کشورهای دیگر، پیلار کاراتو از ترکیب منابع دفاع می‌کند. در همین‌جا است که CDTI با کاهش ریسک وارد عمل می‌شود. او توضیح می‌دهد: «ما یک اثر اهرمی ایجاد می‌کنیم. اگر به ۲ میلیون یورو نیاز دارید و سرمایه‌گذار خصوصی فقط یک میلیون آن را می‌پذیرد، بخش عمومی می‌تواند بقیه را تامین کند.»

توصیه نهایی او به بنیان‌گذارانی که امسال به‌دنبال جذب سرمایه هستند، روشن است: بررسی دقیق همه گزینه‌های موجود؛ از یارانه‌های CDTI و وام‌های مشارکتی Enisa گرفته تا حمایت بلندمدت ابزارهایی مانند ICO یا Cofides. با این حال، او با یک هشدار بسیار مهم جمع‌بندی می‌کند: «باید خیلی خوب بدانید با چه کسی ازدواج می‌کنید. ورود یک صندوق، ازدواجی بلندمدت است؛ باید با دقت ببینید چه شرایطی را امضا می‌کنید تا مسیرها در نهایت به یک طلاق پرهزینه و دردناک ختم نشود.»