در یکی از باشکوهترین یادگارهای صنعتی اروپا، هنرمندان شهری زنگزدگی و فرسودگی را به گالری عظیم روباز تبدیل کرده اند. دوسالانه هنر شهری بار دیگر به مجتمع فولاد وولکلینگن آلمان، میراث جهانی یونسکو، بازگشته است.
دهها هنرمند شهری از ۱۷ کشور در یکی از مهمترین نمادهای صنعتی اروپا گرد هم آمدهاند برای نمایشی که از فضاهای گسترده و حال و هوای فراگیر متروک بودن آن به طور کامل بهره میبرد.
«ولکلینگر هوت» آلمان، یا کارخانه آهن ولکلینگن، میزبان بینال هنر شهری ۲۰۲۶ است که از این شنبه آغاز میشود.
رالف بایل، مدیرکل این مجموعه که به صورت موزه به روی عموم باز است، گفت: «این مکان در قلب هنر خیابانی و هنر گرافیتی قرار دارد.»
او افزود: «همه چیز در چنین مکانهای صنعتیای آغاز شد. هنرمندان اینجا را دوست دارند و برای ولکلینگر هوت، در ولکلینگر هوت و با ولکلینگر هوت اثر خلق میکنند.»
آنچه بر جا مانده است
در این دوره ۵۰ هنرمند شرکت دارند. از جمله آنها توماس لاک، هنرمند مقیم فرانسه است که چیدمانی شامل یک ون کوچک، تودهای از لاستیکها، اسباببازیها و زبالههایی دارد که همگی با لایهای رنگ پوشیده شدهاند. این اثر که در سالنی برپا شده که زمانی کورهها در آن کار میکردند، به نظر میرسد حرکت مبتنی بر سوختهای فسیلی را تداعی میکند که همچون پمپئی در میان خاکستر مدفون شده است.
بوریس تلهن، هنرمند هلندی که بیشتر با نام دلتا شناخته میشود، مجسمه چوبی عظیم سبز و سیاهی را ارائه کرده که فضای داخلی کارخانه آهن را روشن میکند.
گروه فرانسوی ورتکس-ایکس که مواد بازیافتی را دوباره به کار میگیرند، در اثری با عنوان «Memory in transit» پرههایی از پارچه صنعتی سفید را در سراسر یکی از سالنهای ساختمان کشیدهاند.
آمپاریتو، هنرمند اسپانیایی، عبارت «no hay nada de valor» را که تقریبا یعنی «اینجا هیچ چیز ارزشمندی نیست» با حروف سفید بزرگ روی سقف یکی از سولههای عظیم این مجموعه نقاشی کرده است؛ اثری که بهترین زاویه دید آن از سکوی تماشا در ارتفاع ۴۵ متری از سطح زمین به دست میآید.
میراث و تاریخ
این کارخانه آهن در زمینی به مساحت ۶ هکتار گسترده شده؛ هزارتویی از دودکشها و کورهها که در آن بازدیدکنندگان هنوز هم با تابلوهای هشدارآمیز دوران صنعتی روبهرو میشوند که خطرهایی چون «خطر له شدن» را گوشزد میکنند. این سازهها بر شهر ولکلینگن، در نزدیکی مرز آلمان و فرانسه، مسلط شدهاند.
این مجموعه از سال ۱۹۹۴ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و به عنوان «تنها نمونه سالم از یک کارخانه یکپارچه تولید آهن در سراسر اروپای غربی و آمریکای شمالی که در سدههای نوزدهم و بیستم ساخته و تجهیز شده» شناخته میشود.
کورهها از سال ۱۹۸۶، زمانی که تولید متوقف شد، خاموش ماندهاند و سایت همانطور که در آن زمان بوده حفظ شده است. اما ظاهر آن بسیار قدیمیتر به نظر میرسد، زیرا پس از میانه دهه ۱۹۳۰ هیچ تاسیسات تازهای به آن اضافه نشده است.
رمی راف، هنرمند بریتانیایی، گفت: «اینجا خیلی پر از گردوغبار و بسیار قدیمی است، اما زیباست؛ میدانید، در فروپاشی هم زیبایی وجود دارد. فکر میکنم کاری که من انجام دادهام باعث میشود این فضا را کمی متفاوتتر درک کنید.»
آندرس روِنتلو، هنرمند دانمارکی، گفت که «از اینکه میتواند در اینجا کاری انجام دهد، احساس فروتنی میکند.»
او گفت: «همان طور که کسی به من گفت، کار کردن در اینجا نوعی جهنم بود. حالا دیگر جهنم نیست؛ شبیه یک جای دلپذیر است، مردم در آن قدم میزنند، زنبورها و گلهای زیبا هستند، اما بله، ما هنوز تاریخش را به یاد داریم و این فوقالعاده مهم است.»
بایل گفت: «برگزارکنندگان آثاری میخواهند که واقعا ویژه این فضا باشند و همین موضوع جلوی تجاری شدن آنها را میگیرد.»
او افزود: «این یک اینستالیشن برای همین فضاست. این هنر ناب است.»
بینال هنر شهری از روز شنبه آغاز میشود و تا ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ ادامه دارد.