تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن روز یکشنبه از فلوریدا پرتاب شد و ماموریتش را برای نقشهبرداری از آسمان و سنجش اعتبار مدل استاندارد کیهان آغاز کرد.
ناسا روز یکشنبه تلسکوپ فضایی پرچمدار جدید خود را به فضا پرتاب کرد؛ آغازی برای ماموریتی چندساله که هدف آن ترسیم نقشه ای بی سابقه از کیهان و روشن کردن برخی از بزرگ ترین رازهای فیزیک است.
آگهی
آگهی
این رصدخانه پیشرفته که بیش از ۱۲ متر ارتفاع دارد، ساعت ۷:۲۶ صبح به وقت محلی (۱۳:۲۶ به وقت اروپای مرکزی) از مرکز فضایی کندی در فلوریدا بر فراز موشک فالکون هوی شرکت اسپیس ایکس به فضا رفت.
دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا که به نشست خبری پس از پرتاب ناسا تلفنی وصل شد، این سازمان را بابت پرتاب تبریک گفت و آن را بخشی از «دوره طلایی آمریکا» خواند.
این تلسکوپ که طی بیش از یک دهه و با هزینه ای بیش از ۴ میلیارد دلار (۳.۴ میلیارد یورو) ساخته شده، به افتخار نانسی گریس رومن، ستاره شناس پیشگام آمریکایی که به «مادر هابل» معروف شد، نامگذاری شده است.
هابل نشان داد که جهان سریع تر از آنچه پیشتر تصور می شد در حال گسترش است، اما رومن در پی پاسخ دادن به سایر رازهای حل نشده از جمله ماده تاریک و انرژی تاریک خواهد بود.
جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، در ماه آوریل هنگام رونمایی از این پروژه برای رسانه ها گفت: «رومن نقشه ای تازه از جهان در اختیار زمین قرار خواهد داد.»
مطالعه نامرئی ها
رومن با میدان دیدی که بیش از ۱۰۰ برابر بزرگ تر از میدان دید هابل و به مراتب گسترده تر از جیمز وب است، از نقطه ای دیدبانی در فاصله یک و نیم میلیون کیلومتری از زمین بخش های عظیمی از آسمان را رصد خواهد کرد؛ مسیری که طی کردن آن حدود ۱۰۰ روز طول می کشد.
این تلسکوپ برای کار همزمان با رصدخانه هایی مانند وب که از توان و دقت بیشتری برخوردار است طراحی شده و هدف آن کشف هزاران سیاره فراخورشیدی و همچنین ده ها هزار ابرنواختر، یعنی انفجارهای مرگبار ستارگان پرجرم است.
دیو کانتنت، مدیر فنی رومن، گفت: «این بزرگ ترین فهرست اجرام آسمانی خواهد بود که تا کنون تهیه شده و به ما کمک می کند بفهمیم سامانه های ستاره ای مشابه منظومه شمسی ما تا چه اندازه رایج اند.»
این تلسکوپ جدید همچنین به روشن شدن دو تا از بزرگ ترین رازهای فیزیک یعنی ماده تاریک و انرژی تاریک کمک خواهد کرد. منشأ این دو هنوز ناشناخته است، اما گمان می رود در مجموع حدود ۹۵ درصد جهان را تشکیل دهند.
بر این باورند که ماده تاریک همچون نوعی چسب گرانشی عمل می کند، در حالی که انرژی تاریک نیروی دافعه ای است که انبساط جهان را پیش می برد.
رومن با دید فروسرخش قادر خواهد بود نور اجرام کیهانی را که میلیاردها سال پیش تابیده اند شناسایی کند و در عمل به گذشته نگاه کند. این امکان پنجره ای به دوران بسیار دور جهان در اختیار دانشمندان می گذارد و به آن ها کمک می کند این دو پدیده رازآلود را بهتر بفهمند.
آزمون مدل استاندارد
مشاهدات رومن مکمل کار رصدخانه روبین در شیلی و فضاپیمای اقلیدس آژانس فضایی اروپا خواهد بود و از آنجا که می تواند درک دانشمندان از ساختار جهان را به چالش بکشد، با انتظار زیادی همراه است.
جولی مک اینری، دانشمند ارشد پروژه رومن، گفت تحقیقات اخیر نشان می دهد برداشت رایج دانشمندان از چگونگی انبساط اولیه جهان که بر پایه پیش بینی های مدل های موجود است ممکن است نادرست باشد.
او در نشست خبری روز شنبه گفت: «مشاهدات اخیر حاکی از آن است که مدل استاندارد ما از جهان نادرست است» و افزود که رومن به روشن شدن این موضوع کمک خواهد کرد.
مک اینری گفت: «رومن به طور قطعی مشخص می کند که این مدل کار می کند یا نه. و اگر کار نکند، دقت و کیفیت داده هایی را در اختیار ما می گذارد که امکان می دهد بین گزینه های مختلف تمایز قائل شویم.»
دیو کانتنت هشدار داد که دانشمندان و عموم مردم به همه داده های رومن دسترسی خواهند داشت، اما حجم عظیم آن ها گیج کننده خواهد بود.
او گفت: «این تلسکوپ روزانه حدود ۱.۳ ترابایت داده تولید می کند، یعنی عملاً نمی توانید آن را روی لپ تاپ کسی دانلود کنید.»
به گفته مک اینری هر چه داده بیشتر باشد بهتر است.
او افزود: «امیدوارم و در واقع انتظار دارم هیجان انگیزترین یافته های علمی رومن غافلگیرکننده باشد، چیزی که نتوانسته ایم پیش بینی کنیم و صحنه را برای پرسش های عمیق تر در ماموریت های آینده آماده کند.»