ناسا با نقشهبرداری از گرانش زمین تصویری از ژئوید منتشر کرده؛ شکل تقریبا واقعی سیاره بر پایه سطح اقیانوسهای جهانی در صورت تاثیر فقط گرانش و چرخش زمین.
نیروی گرانش در سراسر زمین یکسان عمل نمیکند و این موضوع تاثیر قابل مشاهدهای بر شکل سیاره ما دارد.
آگهی
آگهی
ناسا در تابستان امسال تصویری خیرهکننده منتشر کرد که این تفاوتها را در سراسر زمین نشان میدهد.
اگر اقیانوسهای جهان جزر و مد، موج، باد و جریان نداشتند و تنها تحت تاثیر گرانش و چرخش زمین شکل میگرفتند سطح آنها کمی متفاوت به نظر میرسید. به جای آنکه یک کره کاملا صاف تشکیل دهند، برجستگیها و فرورفتگیهای ظریفی داشتند.
در این تصویر ناسا این تفاوتها را دههزار برابر بزرگنمایی کرده و نتیجه آن سیارهای است که شبیه یک سیبزمینی ناهموار به نظر میرسد.
این شکل که «ژئوئید» نام دارد، یک مدل ریاضی از میدان گرانشی زمین است که سطحی فرضی از دریا را در سراسر سیاره، حتی زیر قارهها، نشان میدهد. ژئوئید شکل واقعی سطح فیزیکی زمین نیست.
از آنجا که جرم درون و سطح زمین به طور یکنواخت توزیع نشده است میدان گرانشی آن نیز ناهمگون است.
کوهها، درههای عمیق اقیانوسی و تفاوت در چگالی مواد درون سیاره همگی بر میدان گرانشی زمین تاثیر میگذارند. مناطقی که جرم بیشتری دارند آب را به سوی خود میکشند و برآمدگیهای فرضی در ژئوئید ایجاد میکنند. در نقاط دیگر سطح نظری دریا پایینتر است و فرورفتگیهایی شکل میگیرد.
پایینترین نقطه ژئوئید در جنوب هند قرار دارد
در این تصویر، تغییرات ارتفاع ژئوئید دههزار برابر بزرگنمایی شده است. در واقع اختلاف میان بالاترین و پایینترین نقاط آن ۱۹۱ متر است.
ژئوئید در اطراف ایسلند تا ۸۵ متر بالاتر از سطح مرجع و در جنوب هند تا ۱۰۶ متر پایینتر از آن میرسد. سطح مرجع مدلی ریاضی، صاف و اندکی تخت از زمین است که برای سنجش این تغییرات به عنوان مبنا استفاده میشود.
این تصویر بر پایه بیش از یک میلیارد داده مشاهدهای ساخته شده که طی ۱۵ سال توسط ۱۹ ماهواره جمعآوری شدهاند. از جمله آنها میتوان به ماموریت «بازیابی گرانش و آزمایش اقلیم» ناسا و ماهواره «کاوشگر میدان گرانشی و گردش پایدار اقیانوسها» آژانس فضایی اروپا اشاره کرد.
دانشمندان از ژئوئید برای مطالعه میدان گرانشی زمین و چگونگی تغییر آن هنگام جابهجایی آب، یخ و دیگر جرمها در سطح سیاره استفاده میکنند. به گفته ناسا این اطلاعات برای نقشهبرداری، مساحی و ناوبری نیز اهمیت دارد.