در حالی که هوش مصنوعی جهان را به سوی آینده میبرد، مجموعهداران رایانههای قدیمی ماشینهایی را زنده نگه میدارند که به شکلگیری عصر دیجیتال کمک کردند.
مهندس نرمافزار جاش درش تخمین میزند که بیش از ۲۰۰ رایانه و دستگاه قدیمی در خانه خود در سیاتل دارد؛ بخشی از یک موج رو به رشد مجموعهداری که به اروپا هم سرایت کرده است.
آگهی
آگهی
درش گفت: «برای من همیشه دیدن ریشه چیزها جذاب بوده است. اشکالزدایی و تعمیر آنها یک چالش سرگرمکننده است. میتوان کل سیستم را از بالا تا پایین فهمید.»
درش بخشی از جامعه رو به گسترش مجموعهداران رایانههای قدیمی است که در حال حفظ ماشینهای کلاسیکی هستند که به راه افتادن انقلاب دیجیتال کمک کردند. در حالی که سیلیکونولی اکنون مشغول شکل دادن به آینده هوش مصنوعی است، این علاقهمندان سختافزار مصمم هستند دستگاههای آتاری، کمودور و آیبیام را که اجداد لپتاپها، دستگاههای پوشیدنی و تلفنهای همراه هوشمند امروز محسوب میشوند، نجات دهند.
در جایی که دیگران فقط ضایعات میبینند، افرادی مثل درش اینها را آثار ارزشمند تاریخ رایانه میدانند که شایسته توجه و احترام است. آنها از شنیدن بوقها و صداهای آشنای دوران کودکی و روشن کردن بازیهای با کیفیت تصویر پایین مانند «پونگ» یا «اسپیس اینویدرز» لذت میبرند.
اریک کلاین، رئیس فدراسیون رایانههای قدیمی، گفت: «اشتیاق به تاریخ رایانهها و همه چیزهای اطراف آن رو به افزایش است.» این فدراسیون هر سال در موزه تاریخ رایانه در مانتنویو، در قلب سیلیکونولی، جشنوارهای برگزار میکند.
جشنوارههای رایانههای قدیمی مجموعهداران را دور هم جمع میکند
امسال بیش از ۳۵۰۰ نفر در جشنواره دو روزه رایانههای قدیمی که اوایل اوت برگزار شد و پنجاهمین سالگرد اپل، که در ۱۹۷۶ در کوپرتینوی نزدیک سانفرانسیسکو تاسیس شد، را گرامی میکرد، شرکت کردند. در این رویداد، نشستی با حضور همبنیانگذاران استیو وزنیاک و رونالد وین برگزار شد که در آن از روزهای نخست این شرکت به عنوان یک استارتاپ جسور به رهبری استیو جابز فقید یاد کردند.
بیش از دوجین گردهمایی مشابه از آن زمان در شهرهای مختلف آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و اروپا شکل گرفته است.
کلاین گفت رشد علاقه را میتوان در افزایش تقاضا برای رایانههای قدیمی در بازارهای آنلاین دید. رایانههای نادر و نمادینی مانند اپل-۱، نخستین محصول این شرکت، میتوانند صدها هزار یورو قیمت داشته باشند.
مجموعهداران سیستمهای رایانهای را که با زحمت فراوان به وضعیت کاری اولیه خود برگردانده بودند، به نمایش گذاشتند و به حاضران امکان دادند با رایانههایی کار کنند که مدتها پیش از آن ساخته شده بود که اینترنت، شبکههای اجتماعی و هوش مصنوعی جهان را دگرگون کند.
بازسازی «پدربزرگ رایانه مدرن»
درش از سیاتل به اینجا آمد تا افتخار مجموعه خود را به نمایش بگذارد: زیراکس آلتو. او سالها صرف بازسازی دستگاهی کرده است که از آن به عنوان «پدربزرگ رایانه مدرن» یاد میشود؛ رایانهای که در دهه ۱۹۷۰ در مرکز تحقیقاتی پیشروی زیراکس، یعنی مرکز پژوهش پالو آلتو، توسعه یافت.
آلتو از نخستین رایانههایی بود که فراتر از نمایش متن روی صفحه رفت و از ماوس و رابط گرافیکی کاربر، شامل پنجرهها، آیکنها و نشانگرها، استفاده کرد؛ استانداردی که بعدا در صنعت رایج شد. این مدل الهامبخش استیو جابز و بیل گیتس بود تا این فناوریها را در محصولات اولیه خود بگنجانند.
کلاین که مدیر مهندسی نرمافزار در سیلیکونولی است، زمانی مجموعهداری پرشوری بود تا آنکه این علاقه تمام خانه و زندگی خانوادگیاش را فرا گرفت. او تا ۱۵۰ سیستم رایانهای، همراه با لوازم جانبی، اسناد و جعبههایشان، را در کمدها و گاراژ خود جا داده بود.
او گفت مجموعه محبوبش به «باری سنگین» تبدیل شده بود و نگران بود این بار را بر دوش خانوادهاش بگذارد. بنابراین شروع کرد به فروختن و بخشیدن دستگاهها تا آنجا که فقط چند مورد از مورد علاقههایش را در خانه نگه داشت.
گسترش رویدادهای مشابه برای مجموعهداران در اروپا
کلاین اکنون اشتیاق خود به رایانههای قدیمی را صرف سازماندهی جشنوارهها، کارگاههای تعمیر، بازارهای مبادله و دیگر رویدادها به عنوان رئیس فدراسیون رایانههای قدیمی میکند.
کلاین گفت: «بنابراین موضوع اصلی ترویج این تاریخ و ترویج این سرگرمی است؛ سرگرمی نگهداری، جمعآوری و لذت بردن از این فناوری قدیمی.»
سلام اسماعیل از اینکه میبیند جامعه مجموعهداران از زمان برگزاری نخستین جشنواره در ۱۹۹۷ رشد کرده و پختهتر شده است، خوشحال است. او آن جشنواره را با حضور حدود ۱۵۰ علاقهمند در محلی در شرق سانفرانسیسکو برگزار کرد و به مدت یک دهه اداره این رویدادها را بر عهده داشت.
او بعدها فدراسیون رایانههای قدیمی را همبنیانگذاری کرد؛ نهادی که جشنوارههایی را در آمریکا و کانادا برگزار میکند. او همچنین به گروههای دیگر کمک کرده است جشنوارههای مشابهی را در آرژانتین، آلمان و سوئیس راهاندازی کنند.
سلام اسماعیل که زمانی مجموعه عظیمی را در یک انبار نگهداری میکرد، گفت: «این جامعه بزرگ شد. افراد بیشتری شروع کردند به پیدا کردن رایانههای قدیمی و جمع کردن آنها. سال آینده سیامین سالگرد است و انتظار دارم این روند ادامه پیدا کند و حتی بزرگتر شود.»