در فلورانس مرکز «دیسکاور»، نخستین مرکز تخصصی ایتالیا برای مقابله با خطرهای استفاده نادرست از دیجیتال راهاندازی میشود؛ رویکردهای ایتالیا و اروپا مقایسه میشوند.
روز سهشنبه در فلورانس توافقنامه ایجاد پروژه «Discover- Fuori dal guscio» (منبع به زبان ایتالیایی)، نخستین مرکز تخصصی در ایتالیا که به موضوع قطع ارتباط و استفاده آگاهانه از فضای دیجیتال اختصاص دارد.
این ابتکار که توسط Asl Toscana centro، شهرداری فلورانس و تعاونی Retesviluppo پیش برده میشود، نخستین تلاش در ایتالیاست برای مواجهه با پدیده اعتیاد به جهان دیجیتال، که پیش از همه جوانان را درگیر میکند و پیامدهای اجتماعی و فرهنگی به همراه دارد.
لتیتزیا پرینی، معاون سیاستهای جوانان و از اصلیترین حامیان این مرکز، توضیح میدهد: «فناوریهای دیجیتال بخشی از زندگی روزمره دختران و پسران است و یک فرصت فوقالعاده به شمار میرود. درست به همین دلیل ما موظفیم آنها را به سمت استفاده هر چه آگاهانهتر همراهی کنیم و کمک کنیم میان زمانی که در اینترنت میگذرانند و وقتی که در روابط، ورزش، فرهنگ و تجربههای مشترک صرف میکنند، تعادلی پیدا کنند».
قوانین و محدودیتها در اروپا
بحث بر سر این موضوع در سطح جهان گسترده است و این روزها در اروپا راهحلهای مختلفی به کار گرفته شده است. نخستین کشوری که قانون سختگیرانهای علیه پلتفرمها به تصویب رسانده، استرالیا است که ارائهدهندگان خدمات را موظف میکند سن کاربران را راستیآزمایی کنند. این اقدام تنها شامل شبکههایی مانند اینستاگرام، تیکتاک یا فیسبوک نمیشود، بلکه انواع دیگری از خدمات آنلاین را نیز در بر میگیرد.
در ادامه رویکرد استرالیا، فرانسه روز سهشنبه نخستین کشور اروپایی شد که ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۵ سال را معرفی کرد؛ مقرراتی که از ماه سپتامبر اجرایی میشود.
پس از آنکه اورزولا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، از معرفی تدابیر تازه برای حفاظت از کودکان در فضای مجازی حمایت کرد و به دادههایی استناد کرد که خطرات پیشروی کمسنوسالها را نشان میدهد (منبع به زبان ایتالیایی)، ابتکارهای مشابهی در اروپا در حال گسترش است.
بریتانیا ۱۵ ژوئیه طرحی را برای معرفی ممنوعیت شبانه استفاده از شبکههای اجتماعی برای نوجوانان ۱۶ و ۱۷ ساله اعلام کرد؛ هرچند این اقدام به دلیل ناکارآمد دانسته شدن، با مخالفتهایی روبهرو است.
دیگر کشورهای اروپایی، از جمله یونان، اسلوونی، سوئد و اسپانیا نیز در حال برنامهریزی برای اعمال محدودیت بر استفاده از شبکههای اجتماعی توسط افراد زیر ۱۶ و ۱۴ سال هستند.
ایتالیا بر پیشگیری تمرکز میکند
در ایتالیا هنوز تدابیری مشابه دیگر کشورهای اتحادیه اروپا به اجرا گذاشته نشده است. پروژه Discover که پس از تابستان آغاز به کار خواهد کرد، میکوشد در سطح پیشگیری از سوءاستفاده و استفاده نادرست از صفحهنمایشها و پلتفرمها وارد عمل شود و در عین حال استفاده آگاهانه از آنها را ترویج کند.
استر ماکری، رئیس Retesviluppo، میگوید: «ما صرفا ممنوعیتهای ساده پیشنهاد نخواهیم کرد، بلکه رویکردی نوآورانه را بر دو ستون بنا میکنیم: قطع ارتباط هدایتشده و ترویج استفاده آگاهانه از فناوری تا جوانان از مصرفکنندگان منفعل به بازیگران فعال زمان خودشان تبدیل شوند. مرکز Discover میخواهد به نقطه اتصالی باز برای منطقه تبدیل شود تا این پدیده را تحلیل کند، مداخلات و کارگاههای عملی را به راه بیندازد و جامعه تربیتی را آموزش دهد و آن بافت اجتماعی را که انزوای دیجیتال در معرض ازهمگسیختن آن قرار میدهد، بازسازی کند».
این مرکز پذیرای جوانان ۱۰ تا ۲۵ ساله خواهد بود و مدیریت آن را تعاونی Retesviluppo بر عهده دارد؛ تعاونیای که با یک تیم متشکل از کارکنان، همکاران و داوطلبان، تجربهای بیش از یک دهه در مدارس دارد. از جمله خدمات پیشبینیشده میتوان به مسیرهای مشاوره و جهتیابی، یک بخش مشاوره و گفتوگو و فعالیتهای کارگاهی اشاره کرد که هم بر آموزش رسانهای و هم بر تقویت جنبههای اجتماعی، از طریق بازیهای رومیزی، فعالیتهای دستی و گروهی، تمرکز دارد.
Discover خود را به عنوان فضایی آموزشی معرفی میکند که برای والدین و مربیان بیرون از مرکز نیز باز است، اما در صورت بروز وضعیتهای پیچیدهای مانند کنارهگیری اجتماعی، انزوا یا مشکلات روانی، نهاد بهداشتی Asl میتواند با هماهنگ کردن خدمات تخصصی موجود در منطقه وارد عمل شود.
والریو ماری، مدیر Asl Toscana centro، تاکید میکند: «این مرکزی بود که وجود آن در منطقه ما ضروری بود و نبودش احساس میشد و اکنون همه ما، امضا کنندگان این توافق، را متعهد میکند که به اشتراکگذاری راهبردها و برنامهها را زنده نگه داریم. یک ارزش افزوده اساسی، امکان پیوند دادن فعالیتهای پیشگیرانه با ارتباط مستمر با خدمات تخصصی است. همه اینها در چشماندازی مبتنی بر مسئولیتپذیری انجام میشود، چشماندازی که بسیار دور از منطق ممنوعیت یا صرفا صدور دستورهای بازدارنده است».