رئیس آژانس بینالمللی انرژی هشدار داد که در صورت عدم بازگشایی تنگه هرمز، «بهزودی خبر لغو برخی پروازها بین شهرها بهدلیل کمبود سوخت جت را خواهیم شنید.»
«فاتح بیرول»، رئیس آژانس بینالمللی، روز پنجشنبه با ترسیم تصویری نگرانکننده از پیامدهای جهانی بحران، آن را «بزرگترین بحران انرژی که تاکنون با آن مواجه بودهایم» توصیف کرد؛ بحرانی که بهدلیل قطع جریان نفت، گاز و سایر منابع حیاتی از طریق تنگه هرمز شکل گرفته است.
آگهی
آگهی
او گفت: «در گذشته گروه موسیقی به نام "دایر استریتس/ Dire Straits" (تنگه سخت) وجود داشت و اکنون ما در همان تنگه سخت قرار داریم و این وضعیت پیامدهای بزرگی برای اقتصاد جهانی خواهد داشت. هرچه این وضعیت طولانیتر شود، تأثیر آن بر رشد اقتصادی و تورم در سراسر جهان بدتر خواهد بود.»
بیرول افزود: «پیامد این وضعیت افزایش قیمت بنزین، افزایش قیمت گاز و افزایش قیمت برق خواهد بود.»
او تأکید کرد که اثرات این بحران بهطور یکسان میان کشورها توزیع نخواهد شد و برخی کشورها «بیش از دیگران آسیب خواهند دید». وی ژاپن، کره جنوبی، هند، چین، پاکستان و بنگلادش را در خط مقدم این بحران انرژی دانست.
بیرول گفت: «کشورهایی که بیشترین آسیب را خواهند دید، الزاما آنهایی نیستند که صدایشان بیشتر شنیده میشود، بلکه عمدتا کشورهای در حال توسعه خواهند بود؛ کشورهای فقیرتر در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین.»
او افزود: «پس از آن، نوبت به اروپا و قاره آمریکا خواهد رسید.»
بیرول هشدار داد که در صورت عدم بازگشایی تنگه هرمز، «بهزودی خبر لغو برخی پروازها بین شهرها بهدلیل کمبود سوخت جت را خواهیم شنید.»
وی همچنین از طرحی موسوم به «عوارض عبور» که گفته میشود ایران برای برخی کشتیها اعمال کرده، انتقاد کرد؛ طرحی که اجازه عبور از تنگه را در ازای پرداخت هزینه میدهد. به گفته او، تبدیل چنین سازوکاری به یک قاعده دائمی میتواند سابقهای خطرناک ایجاد کند.
او گفت: «اگر یکبار این روند را تغییر دهیم، بازگرداندن آن دشوار خواهد بود. نمیتوان یک سیستم عوارض را در یک نقطه اعمال کرد اما در نقاط دیگر نه.»
بیرول تأکید کرد: «مایلم شاهد جریان بدون قید و شرط نفت از نقطه A به نقطه B باشیم.»
احتمال کمبود سوخت جت از اوایل ماه مه
هفته گذشته، شورای فرودگاههای اروپا در نامهای به کمیسیون اروپا هشدار داد که در صورت ادامه نیافتن عبور نفتکشها از تنگه هرمز، کمبود سوخت جت ممکن است از اوایل ماه مه آغاز شود.
پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم از عرضه جهانی نفت خام و گاز طبیعی مایع از این آبراه عبور میکرد، اما از زمان آغاز درگیریها با حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، تردد در آن تقریباً بهطور کامل متوقف شده است.
بیرول هشدار داد که اروپا ممکن است از «اوایل ماه مه» با کمبود سوخت جت مواجه شود، هرچند وضعیت در کشورهای مختلف متفاوت است.
به گفته او، کشورهایی مانند اتریش، بلغارستان و لهستان ذخایر مناسبی دارند، در حالی که بریتانیا، ایسلند و هلند در وضعیت دشوارتری قرار دارند. فرانسه نیز در موقعیتی میانی قرار دارد. همچنین تأثیر این بحران بر تمامی فرودگاهها و شرکتهای هواپیمایی یکسان نخواهد بود.
«ریکو لومان»، اقتصاددان بانک آیانجی، در اینباره گفت: «فرودگاههای کوچکتر و واقع در مناطق داخلی در موقعیت ضعیفتری نسبت به قطبهای اصلی قرار دارند.»
او افزود: «موضوع توقف کامل پروازها مطرح نیست، بلکه لغو بخشی از پروازها در برخی شرکتهای هواپیمایی و فرودگاهها رخ خواهد داد.»
چالشهای جدی در تأمین سوخت
شرکتهای هواپیمایی در حال حاضر دید روشنی برای برنامهریزی پروازهای خود ندارند.
انجمن «Airlines for Europe (A4E)» که شرکتهایی مانند ایرفرانس-کیالام، لوفتهانزا و رایانایر را در بر میگیرد، از اتحادیه اروپا خواسته است اطلاعات لحظهای درباره ذخایر سوخت جت در فرودگاهها ارائه دهد.
با این حال، این دادهها باید از سوی تأمینکنندگان سوخت ارائه شود؛ شرکتهایی که تمایل چندانی به اشتراکگذاری اطلاعات تجاری حساس خود ندارند.
شرکت «توتالانرژی» نیز هشدار داده است که اگر اختلال در عرضه نفت از خلیج فارس تا ماه ژوئن ادامه یابد، قادر به تأمین نیاز تمامی مشتریان خود نخواهد بود.
پاتریک پویانه، مدیرعامل این شرکت، روز دوشنبه گفت: «اگر این جنگ و این محاصره بیش از سه ماه ادامه یابد، با مشکلات جدی در تأمین برخی محصولات مانند سوخت جت مواجه خواهیم شد.»
در همین حال، انجمن «A4E» پیشنهاد داده است که کمیسیون اروپا بهطور استثنایی واردات سوخت جت از آمریکا را مجاز اعلام کند؛ سوختی که با استانداردی متفاوت از سایر نقاط جهان تولید میشود.
با این حال، موانع قانونی، سیاسی و لجستیکی باعث شده احتمال اجرای چنین طرحی در کوتاهمدت بسیار پایین باشد.